Кіріспе

Индо-коринфтік астаналар – Үнді субконтинентінің солтүстік-батыс бөлігінде кездесетін, бағаналар мен пилястрларды тәждейтін астаналар. Олар көбінесе эллинистік және үнді элементтерін үйлестіреді. Бұл астаналар әдетте біздің заманымыздың бірінші ғасырларына датылады және грек-буддалық өнерінің маңызды бір бөлігін құрайды.

Коринфтік жоба

Индо-коринфтік капиталдар Грецияда дамыған академиялық коринфтік капиталдан мұраға алған дизайн мен жапырақтар құрылымын көрсетеді. Оның Үндістанға таралуы Александр Македонскийдің жаулап алуларынан кейінгі ғасырлардағы эллинистік кеңеюдің Шығысқа қарай созылған жолымен байланысты. Греко-Бактрия патшалығы, орталығы Бактрияда (қазіргі Ауғанстанның солтүстігі), біздің заманымызға дейінгі 2 ғасырдың соңына дейін Ай-Ханум сияқты жерлерде Үндістанның алдында осы үлгіні сақтап келді. Үндістанда бұл дизайн көбінесе өзгертіліп, әдетте созылған формаға ие болып, кейде буддалық ступалар мен храмдар контекстінде өрнектермен үйлестірілетін.

Бейнелер

Индо-коринфтік астаналар Будданың немесе Бодхисаттвалардың бейнелерін де қамтиды, көбінесе коринфтік ою-өрнектерінің әсем жапырақтарымен қоршалған және олардың көлеңкесінде орталық тұлғалар ретінде бейнеленген. Бұл практика Үндістанмен ғана шектелмеді, сонымен қатар Орталық Азияның түрлі аймақтарында да қолдау тапты. Коринфтік астаналардың жапырақтарындағы мүсіндердің бейнеленуі – шығыстың өзіндік дамуы емес. Ежелгі Грекияда, Жерорта теңізі аймағында мүсіндер осылай бейнеленуі жиі кездесетін.

Буддистік сәулетпен біріктіру

Индо-коринфтік капиталдар буддалық ступалар сияқты архитектуралық элементтермен де қолданылған. Олардың ең жақсы мысалы Сырқапта қазылып, қайта құрастырылды. Батыстық функционалдық тұжырымдамасынан ең айқын ерекшелік, мүмкін, Калаван, Таксилада кездеседі, онда лотос тұғырына орнатылған үлкен акант капителі, дәстүрлі шаршы негіз бен цилиндрлі күмбездің арасына қойылған. Бұдан әрі, Гандара өнерінде Будданың өмірін бейнелейтін фриздерде бөліп тұратын пилястрлардың үстінде Индо-коринфтік капиталдар кеңінен қолданылған. Бұл қолданыс 5 ғасырға дейін жалғасты.