Дерби Дили: 1834 ж. Ирландия шіркеуін реформалауға қарсы шыққан Уигтер тобы. Лорд Стэнли бастаған оппозиция, реформаларға наразылық білдірді. Тарихы мен себептері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дерби Дилли – 1834 жылы Ирландия шіркеуін қайта ұйымдастыру мәселесіне байланысты Эдвард, Лорд Стэнлидің жетекшілігімен бас партиядан бөлініп шыққан наразы вигтер тобына берілген атау. Стэнли және тағы үш адам осы мәселе бойынша Лорд Грейдің кабинетінен кетіп қалды, бірақ вигтердің радикалды және ирландтық одақтастарын одан әрі реформалармен ынаяттандыруы мүмкін деген қауіп те болды. Топтың «Дерби Дилли» деген атауы Стэнлидің Дерби графының мұрагері екенін көрсетеді. Оларды «Стэнлишілер» деп те атады.
The Derby Dilly was a name given to a group of dissident Whigs who split from the main party under the leadership of Edward, Lord Stanley on the issue of the reorganisation of the Church of Ireland in 1834. Stanley and three others resigned from the cabinet of Lord Grey on this particular issue but other factors included their fear that the Whigs were appeasing their radical and Irish allies with further reforms. The group's name 'Derby Dilly' is a reference to Stanley being the heir of the Earl of Derby. They were also called the 'Stanleyites'.
Құрылу
1830 жылы лорд Грей 1832 жылғы реформа туралы заңды қабылдап, Британ империясындағы құлдықты жою арқылы саяси жетістікке жеткен үкімет құрды. Алайда, бұл вигтер, каннингшілер, радикалдар, ирландиялық қайта жаратушылар және торилерден тұратын тұрақсыз коалиция болды. Ол 1832 жылы әлсіреген тори партиясына қарсы сайлаудағы үлкен жеңіске жетті, бірақ одан кейін фракциялық таластар тез басталды. Лорд Джон Рассел реформаны басқарудың басқа да салаларына таратуды қалаған, бірақ лорд Стэнли сияқты басқалары радикализмнің өсуінен және әсіресе Дэниел О’Коннелл басқаратын ирландиялық қайта жаратушылардың ықпалынан қорқып қалды. 1834 жылдың мамыр айындағы қысым күшейіп, Стэнли, Рипон графы, сэр Джеймс Грэм және Ричмонд герцогы Ирландия шіркеуінің құрылымы мен қаржысына қатысты ұсынылып жатқан өзгерістер мәселесі бойынша кабинеттен кетіп қалды. Өздерін «Жұмсақ вигтер» немесе жай ғана «Жұмсақтар» деп атауды ұнататын Стэнли және оның жақын серіктері, соның ішінде Грэм мен Фрэнсис Бердет бастапқыда Парламент палатасындағы үкіметтік орындықтарда қалды. Олар бастапқыда ресми емес түрде «Стэнлишілер» деп аталды, себебі олар 18 және 19 ғасырлардың басында британ саясатында таныс болған ескі үлгідегі парламенттік фракцияға ұқсады. Алайда, жақын арада бұл топ саяси қарсыластарынан жаңа атау алды, осы атаумен олар бүгінгі күнге дейін танымал: «Дерби Дилли». Бұл «Дерби Дилли» (немесе «Дилижанс» - жылдам саяхатқа арналған атпен жүретін көлік) деп аталатын көліктің түріне сілтеме жасады және Стэнлидің мұрагерлік отбасылық титулына – «Дерби графына» байланысты болды. Стэнлидің кабинеттен кеткен кезде «министрлік көлігін құлатты» деген сөзін еске түсіріп, ирланд ұлтшылдарының көшбасшысы Дэниел О’Коннелл бұл топты «Дерби Дилли» деп атады, бұл Джордж Кэннинг және басқалардың «Үшбұрыштардың махаббаты» атты өлеңінің жолдарына есімдерін қосып айтқан сөз болды. Бұл Эразм Дарвиннің (Чарльз Дарвиннің атасы) туындыларын пародизациялаған туынды еді және онда «Ашборннан тік төмен сырғып, Дерби дилли алты жолаушыны алып келеді» деген жолдар бар еді.
In 1830 Lord Grey had formed a government that had achieved political success by passing the Reform Act 1832 and abolishing slavery in the British Empire. However, it was an unstable coalition composed of Whigs, Canningites, Radicals, Irish Repealers and Tory mavericks. It had achieved a crushing electoral victory in 1832 against a demoralised Tory party but then quickly fell factional fighting. Lord John Russell wanted to extend the cause of reform to other areas of governance but others like Lord Stanley feared the growth of radicalism and in particular the influence of the Irish Repealers led by Daniel O'Connell. In May 1834, the pressure became too great and Stanley, with Earl of Ripon, Sir James Graham and The Duke of Richmond resigned from the cabinet on the issue of proposed changes to the structure and finances of the Church of Ireland. Preferring to call themselves 'Moderate Whigs' or just 'Moderates', Stanley and his immediate cohorts including Graham and Francis Burdett, at first, remained on the government benches in the House of Commons. They were at first known unofficially as the 'Stanleyites', as they seemed more of an old style parliamentary faction that was familiar in British politics from the 18th and early 19th centuries. However, the group soon received a new name from its political opponents to which they are now best remembered: 'The Derby Dilly'. It was an allusion to a type of stagecoach called the 'Derby Dilly' (short for 'Diligence') and referred to Stanley's hereditary family title 'Earl of Derby'. Remembering Stanley's remark that when he had left the cabinet that it had led to an 'upsetting of the ministerial coach', the Irish nationalist leader Daniel O'Connell labelled the group the 'Derby Dilly', with a clever reference to the lines of a poem by George Canning and others, 'The Loves of the Triangles'. It had been a work of parody, actually attacking the works of Erasmus Darwin (grandfather of Charles Darwin) and had the lines 'Still down thy steep, romantic Ashbourne, glides The Derby dilly carrying six insides'.
Орталық топтамасын құрудың болмауы
Стэнли атты басқаратын, жылдам жүретін дилижанс идеясы тез арада басқалар тарапынан қолдау тапты және бұл атау топқа жабысып қалды. Ол бұрыннан "дебаттағы Руперт ханзадасы" ретінде танымал болды, яғни ізбасарларын шабуылға бастай білетін, бірақ кейін жинап ала алмайтын адам еді. Осы себепті, "Дили" құрамына кірген депутаттардың нақты санын анықтау қиын болды. Олардың саны шамамен 70-ке дейін жеткен болуы мүмкін, бірақ олардың біртұтас саяси нанымдары мен ұстанымдары болған жоқ. Көптеген депутаттар әлі де Уигтерге қайтуды, Торилерге қосылуды немесе үшінші саяси күш құруды ойластырып, күмәнданып жүрді. Кейбір саяси байқаушылар "Дили" (немесе кем дегенде Стэнлимен жақын байланыста болғандар) ең көп дегенде жарты ондаған депутаттан тұратындығын болжады. Уигтерден алыстағанына қарамастан, Стэнли бұрынғы партия жетекшісі Эрл Греймен жақсы қарым-қатынаста болды. 1834 жылдың қараша айында, Мельбурн виконтінің отставкасынан кейін, сэр Роберт Пил Стэнлиді (қазір лорд Стэнли) және "Дили" тобының басқа өкілдерін өзінің азшылықтағы Тори үкіметіне қосылуға шақырды. Стэнли ұсыныстан бас тартты, бірақ Пилдің үкімет құру әрекетімен келісетінін көрсетті. 1834 жылдың желтоқсан айында Стэнли өзінің тобын Парламенттегі басқа партиялар мен фракциялардан ерекшелендіру үшін нақты идеялар жиынтығын анықтау қажеттігіне келді. Стэнлидің отбасының атамекені – Ливерпуль маңындағы Ноусли Холл есімімен аталатын "Ноусли кредісі" деп белгіленген Глазго университетіндегі сөйлесінде, ол студенттерге өзінің саяси көзқарастарын баяндады. Өзінің бекінген шіркеуді қатты қолдауын және "жарасымсыз реформаға" қарсы екенін айтқаннан кейін, Стэнли 1832 жылғы реформалық заңды кері қайтаруға немесе мүлдем реакциялық ішкі саясатты жүзеге асыруға болмайтынын мәлімдеді. "Машина жақсылыққа немесе жамандыққа қарай қозғалуы керек – оны тоқтату мүмкін емес; от сияқты, егер шебер қол дұрыс тұтандырса, тазартуы мүмкін, бірақ асығыс және ойсыз жылдамдатса, құлпыру мен тозаң оның сөзсіз салдары болады". Дегенмен, Пил Стэнлиден үш күн бұрын, 1834 жылдың 8 желтоқсанында осы мәселеге қатысты алдын ала мәлімдеме жасаған еді. Ол сайлау округіне жолдаған үндеуін жариялады, кейін "Тэмворт манифесті" деп аталды, ол Стэнлидің сөйлесіндегідей саяси және діни мәселелерді қамтыды. Қазіргі кезде консервативті партияның саяси идеологиясының бастауы ретінде танылатын бұл манифест, Пилдің партиясы қажет болған жағдайда "кемшіліктерді" түзету үшін реформаны қолдайтынын және бұрынғы ескі торизмнен өзгеше екенін көрсетті. Нәтижесінде, "Дерби Дилисі" өзінің "Ноусли кредісімен" және консервативтердің "Тэмворт манифестімен" көбінесе бірдей болды, кейбіреулер оларды "бір монетаның екі жағы" деп сипаттады.
The idea of an erratic coach, with Stanley driving the horses, was quickly picked up by others, and the name stuck to the group. He already had a reputation as the 'Prince Rupert of Debate', a man who could lead his followers into an attack but was unable to rally them afterward. As a result, it was difficult to estimate the number of MPs who were actually part of the 'Dilly'. It is possible that they then numbered up to 70, but they lacked a core set of political beliefs or attitudes. Many of them still remained uncertain whether to go back to the Whigs, join the Tories or attempt to create a third political force. Some political observers wondered if the 'Dilly' (or at least those identified solidly with Stanley) really numbered only half a dozen MPs at most. Despite his growing estrangement from the Whigs, Stanley remained on good terms with his former party leader, Earl Grey. In November 1834, following the resignation of The Viscount Melbourne, Sir Robert Peel invited Stanley (now Lord Stanley) and others in the 'Dilly' to join his minority Tory government. Stanley declined but made it obvious that he was finding himself in general agreement with Peel's attempt to form an administration. In December 1834, Stanley decided that he needed to at least define a set of ideas to distinguish his group from the other parties and factions in the House of Commons. In a speech at Glasgow University that was subsequently dubbed 'The Knowsley Creed', after the Stanley family's ancestral home Knowsley Hall, near Liverpool, Stanley gave the student audience an outline of his political beliefs. Besides affirming his staunch support of the established church and opposition to 'destructive reform', Stanley still signalled his political belief that it was not possible to reverse the Reform Act of 1832 or undertake a purely reactionary domestic agenda. 'The machine must move forward for good or evil – for it cannot be stopped; like the fire it may purify, if properly kindled by a skilful hand, but if it should be impetuously and recklessly accelerated, destruction and overwhelming wreck must be the inevitable consequences'. However, Stanley had been pre empted by Peel three days earlier, on 8 December 1834. Peel had then issued an election address to his constituent, later dubbed the Tamworth Manifesto, which covered much of the same political and religious ground as Stanley's speech. Now usually known as a founding political ideology for what was to become the Conservative Party, it too said that Peel's party would support reform to correct 'abuses' if necessary and marked a contrast to the earlier old Toryism that had appeared to be opposed to all change. It also meant that in practice, the 'Derby Dilly' with its 'Knowsley Creed' and the Conservatives' 'Tamworth Manifesto' were largely equivalent, described by some as 'two sides of the same coin'.