Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың валюта тарихы
History of currency in Canada
Канада валютаға қатысты кең тарихқа ие. Еуропалықтармен байланысқа дейін Канаданың жергілікті халықтары сауда үшін вампум және терілер сияқты заттарды пайдаланған, бұл еуропалықтармен сауда басталғанда да жалғасты. Француз отарлау кезеңінде монеталар, сондай-ақ батыс үкіметінің қағаз ақшасының алғашқы үлгілерінің бірі енгізілді. Британ отарлау кезеңінде қосымша монеталар мен банкноттар пайда болды. Канадалық колониялар британ фунтынан бірте-бірте шегініп, АҚШ долларымен байланысты валюталарды қабылдады. 1867 жылы Конфедерация құрылғанда Канада доллары орнатылды. 20 ғасырдың ортасына қарай Канада Банкі қағаз ақшаны шығарудың жалғыз иесі болды, ал банктер банкноттар шығаруды тоқтатты. Канада Конфедерациядан кейін көп ұзамай өз монеталарын шығара бастады. 20 ғасырда Канада көптеген мерекелік монеталарды айналымға шығарды, олар қолданыстағы монеталардың дизайнын уақытша алмастырды. Сонымен қатар, нумизматикалық монеталардың да ұзақ тарихы бар.
Canada has an extensive history with regard to its currencies. Prior to European contact, indigenous peoples in Canada used items such as wampum and furs for trading purposes, which continued when trade with Europeans began. During the period of French colonization, coins were introduced, as well as one of the first examples of paper currency by a western government. During the period of British colonization, additional coinage was introduced, as well as banknotes. The Canadian colonies gradually moved away from the British pound and adopted currencies linked to the United States dollar. With Confederation in 1867, the Canadian dollar was established. By the mid 20th century, the Bank of Canada was the sole issuer of paper currency, and banks ceased to issue banknotes. Canada began issuing its own coins shortly after Confederation. In the 20th century, Canada has issued many commemorative coins into circulation, temporarily replacing current coinage designs. There also exists a long history of numismatic coin issues.
Түпкiлiктi халықтар мен сауда
Канаданың алғашқы тұрғындары – алғашқы халықтар мен инуиттер, олар тауар алмасу негізінде сауда-саттық жасады. Ақша ретінде мыс, вампум және бобёр терісі сияқты түрлі заттар қолданылды. Көптеген ұсақ қабыршақтардан жасалған вампум белбеулерін Канаданың шығысындағы жергілікті халықтар байлықты өлшеу үшін және сыйлық ретінде пайдаланды. Вампум белбеулері ерте колониялық кезеңде валюта ретінде қолданылды және ерте Голландия мен Британ колонияларында заңды төлем құралы ретінде мойындалды. Жергілікті халықтар сонымен қатар қару-жарақ, мата, азық-түлік, күміс бұйымдар мен темекі сияқты сауда тауарларына еуропалық саудагерлермен терімен сауда-саттық жасады. Тери саудасының ұзақ кезеңінде бобёр терісі жергілікті халықтар мен еуропалық саудагерлер арасында айырбас құралы ретінде кеңінен қабылданды, сондықтан "Made Beaver" деп аталатын бобёр терісі Гудзон шығанағы компаниясы барлық сауда тауарларының тұрақты бағасын белгілеу үшін есептік бірлік ретінде қолданылды. Канаданың шығысындағы ожибвелер мыс өндіру және сауда жасаумен белгілі болды. Мыс қалқандар сияқты ерекше заттардың экономикалық және әлеуметтік құндылығы жоғары болды. Батыс жағалаудағы хайдалар мыс қалқандарды мәртебе мен байлықтың көрсеткіші ретінде пайдаланды.
The original inhabitants of Canada were the First Nations and Inuit who traded in goods on a bartering basis. Various items played the role of currency, such as copper, wampum and beaver pelts. Wampum belts, made of numerous tiny shells, were used by indigenous peoples in eastern Canada to measure wealth and as gifts. Wampum belts were also used as currency during the early colonial period, and were recognised as legal tender in the early Dutch and British colonies. Indigenous peoples also traded furs with European traders for trade goods such as weapons, cloth, food, silver items, and tobacco. During the long period of the fur trade, the beaver pelt was universally accepted as a medium of exchange by indigenous peoples and European traders alike, to the point that beaver pelts, called "Made Beavers", were used as a unit of account by the Hudson's Bay Company, to establish consistent pricing of all its trade goods. The Ojibwe in eastern Canada were noted for mining and trade in copper. Special objects, such as copper shields, had special economic and social value. The Haidas of the west coast used copper shields as a measure of status and wealth.
Монеталардың созылмалы жетіспеушілігі
1608 жылы Квебек негізі қаланғаннан бастап француз қоныстануы мен саудасы басталды. Алғашқы француз отарлаушылары тауарларды қолма-қол айналысқа салып, сонымен қатар француз монеталарын да пайдаланды. Ақшаның негізгі бірлігі – дение немесе пенни болды. Он екі дение бір соль немесе суды құрады, ал жиырма соль – Жаңа Францияның ливерін құрады. Дегенмен, үнемі қайталанып тұратын мәселе болды: нақты ақша жетіспеді. Бұл монеталар Франциядағы монеталардан (monnoye de France) құндырақ бағаланған, бірақ Жаңа Франция монеталары колониядан тыс жерде құнсыз болғандықтан сәттілікке жете алмады.
With the foundation of Quebec in 1608, French settlement and trade began. The early French colonists bartered goods and also used French coins. The basic unit of currency was the denier or penny. Twelve deniers made a sol or sou, and twenty sols made a livre of New France. However, there was a recurring problem: there was never enough hard currency. These coins had an assigned value higher than coins used in France (the monnoye de France) but the New France coins were not successful because they had no value outside the colony.
Карта ақшасымен ойнау
1685 жылы монета тапшылығы осыншалықты күшейді де, отарлық билік ақша ретінде ойын карталарын қолдануға көшті. Ойын карталарынан жасалған ақшаны алғаш рет Интендант Жак де Мюль шығарды. 1685 жылы оған жақында өткен жорықтағы әскерилердің еңбекақысын төлеу қажет болды. Оның мемлекеттік және жеке қаражаты таусылып, саудагерлер ұсынған пайызбен қарыз алуға ол ықыласты болмады. Оның орнына ол үш түрлі номиналдағы ойын картасынан ақша шығарды (15 соль, 40 соль және 4 ливр). Ойын карталарының артына сомасы жазылып, әскерилерге сыйақы ретінде берілді. Олар үш айдан кейін, монета көбейген кезде қайта жиналды. Бұл, колониялық үкімет әскерилерге монета жеткенде төлейтінін уәделеген, бірақ айналыс құралы ретінде қолданыла бастаған вексельдің бір түрі болды. Бұл батыс елдері үкіметтері шығарған алғашқы қағаз ақша еді. Карта ақшасын алып қою монетаның үнемі жетіспеушілігіне шешім бермеді. 1722 жылы үкімет мыс монета енгізді, бірақ ол көпке ұнаған жоқ. Монетаның жетіспеуі экономикалық дағдарысқа әкелді. 1729 жылы монетаның тағы да жетіспеуі карта ақшасын қайта енгізуге себеп болды, бұл жолы француз үкіметі мақұлдады. Жаңа карта ақшасының көлемі бастапқыда қатаң бақыланды және оны Франциядағы айырбастау вексельдерімен төлеуге болады. Бұл монетаны Атлант мұхиты арқылы тасымалдау қажеттілігін азайтты. "Карта ақшасы" деп аталғанымен, бұл шығарылымда нағыз ойын карталары емес, қарапайым қағаздар қолданылды. Колониялық үкімет сондай-ақ қазыналық төлемдерді жүзеге асыруға арналған вексельдер шығарды, олар да ақша ретінде айналымға түсті. Француз монетасы, мысалы, 15 және 30 денье, 18 ғасырда да аз болғанымен, айналыста болды. Бұл монеталар әскерилер мен мемлекеттік қызметкерлерге жалақы төлеуге арналған, бірақ ұзақ уақыт қолданылмады. Бұл атау монеталардың арт жағындағы крестке ұқсас белгіден келген, ол аңыз бойынша мушкетерлердің плащтарындағы кресттерге ұқсас болған. Сол кезде қолданылған тағы бір монета – соль (sou) еді. Соль 20 ғасырдың басындағы бір центтік монетаның мөлшерімен тең еді және 1738 мен 1756 жылдар аралығында шығарылды. Сольдің құны 12 деньеге тең болды. Қос соль 1764 жылға дейін шығарылды, бірақ Квебек пен Кейп-Бретонға үлкен партиялар 1756 жылы тоқтатылды. Қос сольдің құны 24 деньеге тең болды. Колониялық үкіметтер шетелдік валютаны отандыққа бейімдеуде шығармашылыққа бой берді. Мысалы, 1808 жылы Принс-Эдуард аралындағы шенеуніктер испандық-американдық долларлардың ортасын тесіп, "саңылаулы доллар" жасады. Екі бөлігі де монета ретінде қолданылды, олардың құны бір және бес шиллинг болды. Екі маңызды бағалау жүйесі – Галифакс бағалауы және Йорк бағалауы. Галифакс бағалауы испан долларын бес шиллингке теңеді. Бұл құн сол кездегі испан долларының нақты құнынан алты пенске жоғары болды. Жоғары бағалау испан долларының айналымын ынталандыру және оны құймаға ерітуден адамдарды тоқтату үшін таңдалды. Британ үкіметі Нова Скотия заңын қабылдамаса да, Галифакс бағалауы теңіз провинцияларында және соңында Төменгі Канадада кеңінен қолданыла берді. Йорк бағалауы колониялық кезеңде қабылданған Нью-Йорк қаласының атымен аталды. Йорк бағалауы испан долларын сегіз шиллингке теңеді. Йорк бағалауы Жоғарғы Канадада Біріккен Империяның адалдарымен енгізілді. Жоғарғы Канада 1796 жылы заңмен Галифакс бағалауын ресми түрде қабылдағанымен, Йорк бағалауы 1841 жылы Жоғарғы және Төменгі Канада Канада провинциясы болып біріккенге дейін қолданыла берді. 1812 жылғы соғыс кезінде британдық армия Лондондағы үкіметтік вексельдерге айырбасталатын "армия вексельдерін" шығарды, соңында 1,5 миллион фунт стерлинг шығарылды. 1816 жылға дейін осы вексельдердің барлығы валютамен өтелді, бұл үкіметтік қағаз ақшаға сенімділікті арттыруға көмектесті. Британ Колумбиясы колониясы 1850 жылдары фунтпен, кейіннен доллармен қағаз ақша шығарды. Банкноттарды оларды шығарған банк филиалдарында ғана төлеуге болады. Банкноттар халық арасында көбінесе жақсы қабылданып, банк филиалынан алыс болғанда төмен бағамен сатылатын.
By 1685, the coin shortage had grown so severe that colonial authorities resorted to using playing cards as currency. The first issue of playing card money was by Intendant Jacques de Meulles. In 1685, he needed to pay soldiers for their services in a recent campaign. His funds, both government and personal, were exhausted, and he did not want to borrow money at the rate offered by merchants. Instead, he issued three denominations of playing card money (15 sols, 40 sols, and 4 livres). Playing cards were marked with the amount on the back and were given to soldiers as compensation. They were redeemed three months later, when more coins became available. Although in the form of a promissory note, namely a promise by the colonial government to pay the soldiers when more coinage was available, the playing cards began to circulate as a medium of exchange. This was the first issue of paper money by a Western government. The withdrawal of card money did not solve the problem of a chronic shortage of coinage. In 1722, the government introduced copper coins, but they were not well received. The lack of coinage contributed to a recession. In 1729, the continued shortage of coinage led to the reintroduction of card money, this time with the approval of the French government. The amount of new card money was initially strictly controlled and the card money was redeemable as bills of exchange in France. This approach reduced the need to transport coinage across the Atlantic. Although referred to as "card money", this issue did not actually use playing cards, but rather plain card stock. The colonial government also issued promissory notes payable by the treasury, termed ordonnances de paiement which also circulated as currency. Although in short supply, French coinage continued to circulate in the 18th century, such as the 15 and 30 deniers. These gold coins, known as the mousquetaire, were meant to pay soldiers and civil servants but did not stay in circulation very long. The name is believed to have come from the cross on the reverse of the coins, which resembled the crosses on the cloaks of the legendary musketeers. Another coinage that was used was the sol (sou). The sol was equivalent to the size of a 20th century one cent coin and was produced between 1738 and 1756. The Sol was rated at 12 deniers. The double sol was produced until 1764, although large shipments to Quebec and Cape Breton ended in 1756. The double sol was rated at 24 deniers. Colonial governments could be imaginative in domesticating foreign currencies. For example, in 1808, officials in Prince Edward Island punched out the centres of Spanish American dollars, creating the "holey dollar". The two pieces were each used as coins, with values of one shilling and five shillings. The two most important rating systems were the Halifax rating and the York rating. The Halifax rating set the value of a Spanish dollar at five shillings. This value was actually six pence higher than the value of the Spanish dollar at that time. The higher rating was chosen to encourage the continued circulation of the Spanish dollar and to discourage people from melting the dollars down for their bullion value. Although the British government disallowed the Nova Scotia legislation, the Halifax rating continued to be widely used in the Maritime colonies and eventually in Lower Canada. The York rating was named after New York, where it had been adopted during the colonial period. The York rating set the value of a Spanish dollar at eight shillings. The York rating was introduced in Upper Canada by United Empire Loyalists. Although Upper Canada formally adopted the Halifax rating by legislation in 1796, the York rating continued to be used, apparently up until the union of Upper and Lower Canada in the Province of Canada in 1841. During the War of 1812, the British Army issued a series of "Army bills", redeemable for government bills of exchange at London, with eventually £1.5million issued. All of those bills were redeemed in currency by 1816, which helped build confidence in government paper money. The Colony of British Columbia also issued paper money in the 1850s, denominated in pounds and later in dollars. The bank notes were only redeemable at the branches of the bank which issued them. Although the bank notes were generally well received by the populace, they could trade at a discount when they were far away from a bank branch where they could be redeemed.
Жүгірткілер
Банкноттар шығарудан бөлек, кейбір банктер мен саудагерлер сауда талондарын шығара бастады. Олардың заңдық күші болмаса да, жергілікті деңгейде валюта ретінде қолданылды. Бұл талондар қазір көбінесе "Хабитан" талондары деп аталады. Ірі екі тері сауда компаниясы – Гудзон шығанағы компаниясы мен Солтүстік-Батыс компаниясы да өздерінің кең сауда желілерінде пайдаланған сауда талондарын шығарды. Гудзон шығанағы компаниясының талондары айырбас құралы ретінде қолданылған "Жасалған бобр" терілеріне негізделген.
In addition to issuing bank notes, some banks as well as merchants began to issue trade tokens. Although they had no legal status, they were accepted as currency on a local basis. These tokens are more commonly known today as Habitant tokens. The two major fur trading companies, the Hudson's Bay Company and the North West Company also issued trade tokens, which were used in their extensive trading networks. The Hudson's Bay Company tokens were based on the "Made beaver" pelts which had been used as a medium of exchange.
Британ фунтынан Канада долларына: 18251867
XIX ғасырдың ортасында британдықтар мен отаршыл үкіметтер арасында саяси келіспеушіліктер туды. Британдықтар империя ішіндегі сауданы жеңілдету үшін барлық колониялардың стерлингті пайдалануын жалғастыруды қалады. Канада колониялары, шығыста да, Британдық Колумбияда да, өңірлік сауда байланыстарының күшті болуына байланысты валюталарын АҚШ долларына байланыстыруға көбірек бейімділік танытты. Ақырында, өңірлік сауда басымдық алып, Канада колониялары АҚШ долларына байланысты валюталарға көшті. Кеңестегі жарлық Канадада кері нәтиже берді, стерлинг монеталарының айналымындағы аз қалдықтарды да ығыстырып шығарды. Бұл себебі, кеңестегі жарлықта көрсетілген бір испан долларының құны – төрт шиллинг және төрт пенс стерлинг – испан долларындағы күміс мазмұны мен британдық алтын сувереніндегі алтын мазмұны арасындағы нақты салыстыруды көрсетпеді. 1838 жылы Ұлыбритания түзету шараларын қабылдағанда, Жоғарғы және Төменгі Канададағы жақында болған көтерілістерге байланысты Британдық Солтүстік Америка колониялары оның қағидаларынан тыс қалды.
During the mid 19th century, there was a policy disagreement between the British and the colonial governments. The British wanted all the colonies to continue to use sterling, to facilitate trade within the Empire. The Canadian colonies, both in the east and British Columbia, increasingly favoured linking their currencies to the US dollar, given the strong local trade links. Eventually, the local trade won out and the Canadian colonies migrated to currencies linked to the US dollar. The Order in council actually had the reverse effect in the Canadas, driving out what little sterling specie coinage did actually circulate. This was because the rating of one Spanish dollar to four shillings and four pence sterling that was contained in the order in council did not represent a realistic comparison between the silver content in the Spanish dollar as compared to the gold content in the British gold sovereign. When Britain passed remedial legislation in 1838, the British North American colonies were excluded from its provisions due to recent rebellions in Upper and Lower Canada.
Колониялық фунттар
Әр колонияның өз валютасы болды. Британдық фунт, шиллинг және пенс жүйесі үлгісімен жасалғанымен, әр валютаның нақты құны әр колонияның заңнамасына қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Жоғарғы және Төменгі Канадада, кейіннен Канада провинциясында қолданылған Канада фунты; Нью-Брансуик фунты; Ньюфаундленд фунты; Нова-Шотландия фунты; және Принс-Эдуард аралы фунты болды. Бәрі де біртіндеп АҚШ және испан долларына байланысты ондық валюта жүйесімен алмастырылды.
Each of the colonies had their own currencies. Although modelled on the British system of pounds shillings pence, the exact value of each currency could vary, depending on the legislation of each colony. There was the Canadian pound, used in Upper and Lower Canada, and then the Province of Canada; the New Brunswick pound; the Newfoundland pound; the Nova Scotian pound; and the Prince Edward Island pound. They were all gradually replaced with decimal systems of currency linked to the US and Spanish dollars.
Канада провинциясының фунты, 1841
Одақтан кейін Канада провинциясы Галифакс жүйесіне негізделген жаңа жүйені қабылдады. Провинциялық заңнама жаңа канада фунтының айырбас бағамын белгіледі: бір фунт, төрт шиллинг және төрт канада пенсі – бір фунт стерлингке тең болды. Басқаша айтқанда, жаңа канада фунты он алты шиллинг, бес пен оннан үштен бір бөлігі стерлинг құнды болды. Заңнамада жаңа канада фунтының АҚШ долларына қатысты бағамы да белгіленді, американдық алтын бұркітінің заңды төлем құралы құны екі фунт, он канада шиллингі (яғни канада фунты төрт АҚШ долларына тең болды) құрады. Заңнама сондай-ақ канада фунтының француз франкіне, ескі испан, мексикалық және чилилік дублонға, сондай-ақ басқа латын Америкасы валюталарына қатысты айырбас бағамын белгіледі. Британ валютасы, АҚШ алтын және күміс монеталары, испан доллары – барлығы заңды төлем құралы деп есептелді.
Following the union, the Province of Canada adopted a new system based on the Halifax rating. The provincial legislation set exchange rates for a new Canadian pound: one pound, four shillings and four pence Canadian was equal to one pound sterling. Described the other way, the new Canadian pound was worth sixteen shillings, five and three tenths pence sterling. The legislation also set the rate for the new Canadian pound against the US dollar, setting the legal tender value of the American gold eagle at two pounds, ten shillings Canadian (i. e. the Canadian pound was worth four US dollars). The legislation also set the exchange rates for the Canadian pound against the French franc, the old Spanish, Mexican and Chilean doubloons, and other Latin American currencies. British currency, US gold and silver coins, and Spanish dollars were all considered legal tender.
Долларға және ондық валютаға қарай жылжу
1850 жылдары империялық және отарлық үкіметтер отарлық валюта мәселесін талқылады. Империялық үкімет барлық колониялар фунт стерлинг негізіндегі валюта қолданатын жүйені жақтады, бұл британдық валюта немесе фунт стерлингке тікелей байланысты жергілікті отарлық валюта болуы мүмкін, соның ішінде ондық валюта. Отарлық үкіметтер АҚШ доллары негізіндегі ондық ақша жүйесін көбірек жақтады, себебі көршілес АҚШ-пен сауданың өсуінің практикалық салдары болды. 1851 жылдың маусым айында Канада провинциясы, Нью-Брансуик және Нова-Скотия өкілдері Торонтода бірлескен ондық валюта енгізуді талқылау үшін кездесті. Лондон үкіметі қағидатта ондық монета айналымын мақұлдады, бірақ колониялар «Royal» деген атпен фунт стерлинг бірлігін қабылдайды деген үмітте болды. Лондон билігі техникалық себептермен заңның күшіне енуін кейінге шегерді. Валютаны фунт стерлингке немесе АҚШ долларына негіздеудің аралық шешімі ретінде, алтын суверен 1 фунт стерлинг 4,8666 канад долларына тең заңды төлем құралы болды, ал 10 долларлық «eagle» монетасы 10 канад долларына бағаланды. 1853 жылғы заңда монета айналымын ұйымдастыру қарастырылмады. Фунт стерлинг монетасы заңды төлем құралы деп жарияланды, ал қалған күміс монеталар айналымнан алынды, бірақ олар қолданыста қалды. Доллармен жасалатын мәмілелер заңдастырылды. Жаңа Брансуик және Канада заңдары бірдей айырбас бағамдарын қабылдағандықтан, олардың екі валютасы енді АҚШ долларымен бірдей шартта бекітілді. Келесі жылы, 1858 жылы, Канаданың алғашқы ондық монеталары айналысқа шығарылды. Лондондағы Корольдік монетаханада соғылған, олар «Канада» атынан шығарылды, ал бет жағында Виктория патшайымының суреті бейнеленген. Монеталардың номиналы бір, бес, он, жиырма және елу центтен тұрды. Нью-Брансуик 1860 жылы Лондондағы Корольдік монетаханадан монеталар тапсырыс берді, бірақ монетаханаға сұраныс жоғары болғандықтан, Нью-Брансуик монеталарының алғашқы партиясы 1862 жылға дейін жеткізілмеді. Жаңа Шотландия да 1860 жылы Корольдік монетаханадан монеталар тапсырыс берді, бірақ Нью-Брансуик сияқты, Жаңа Шотландия монеталарының алғашқы партиясы 1862 жылға дейін келмеді. Ньюфаундленд ондық монетасы Британдық Гвианада қолданылған испан долларының үлесін білдірді. Бұл бір пенни стерлингті дәл екі жаңа Ньюфаундленд центіне теңестіруге мүмкіндік берді, бұл Ньюфаундлендтің британдық жүйені қабылдауын қалағандар мен АҚШ жүйесін қабылдауын қалағандар арасындағы келісім ретінде қарастырылды. Алайда, бұл Ньюфаундленд долларының Канада долларынан сәл құндырақ екенін білдірді (бір Ньюфаундленд доллары 1,014 Канада долларына тең), сондықтан Ньюфаундленд пен Канада валюталарын айырбастау оңай болмады. Ньюфаундленд үкіметі монеталар шығарса да, банкноттар шығаруды Ньюфаундлендтегі екі жеке банкке: Union Bank және Commercial Bank-ке тапсырды. XIX ғасырдың соңында екі банк те нашар басқарылды және өте нашар қаржылық жағдайда болды. Балық өнеркәсібінің құлдырауына байланысты, банктер 1894 жылдың 10 желтоқсанында, «Қара дүйсенбі» деп аталған күні құлдырады. Сол күні екі банк те есіктерін жапты және олардың банкноттары құнсызданып, аралда қаржылық дағдарыс тудырды. Ньюфаундленд үкіметі екі банкноттың төлемін кепілдендіретін заң қабылдады, бірақ құнсыздалған құн бойынша. Үкімет сондай-ақ Ньюфаундленд долларының құнын Канада долларымен теңестіру туралы заң енгізді. 1894 және 1895 жылдың басында апаттан кейін Канада банктері жылдам әрекет етті.
Throughout the 1850s, the imperial and colonial governments debated the issue of colonial currency. The imperial government favoured a system where all colonies used currency based on sterling, which could be either British currency or local colonial currency tied to sterling, including a decimalised currency. The colonial governments increasingly favoured a decimal monetary system based on the United States dollar, because of the practical implications of the increasing trade with the neighbouring United States. In June 1851, representatives of the Province of Canada, New Brunswick and Nova Scotia met in Toronto to discuss the introduction of a joint decimal currency. The Government in London agreed in principle to a decimal coinage but held out the hope that the colonies would adopt a sterling unit under the name 'Royal'. The authorities in London delayed implementation of the act on technical grounds. As a compromise between basing the currency on sterling or on the US dollar, The gold sovereign was legal tender at a rating of £1 equal to $4.8666 Canadian, and the $10 eagle was rated at $10 Canadian. No coinage was provided for under the 1853 act. Sterling coinage was made legal tender, and all other silver coins were demonetized, although they continued to circulate. Dollar transactions were legalized. Since the New Brunswick and Canadian statutes had adopted the same conversion rates, their two currencies were now compatible, fixed at par with the US dollar. The next year, 1858, the first Canadian decimal coins were released. Minted at the Royal Mint in London, they were issued in the name of "Canada", with an effigy of Queen Victoria on the obverse. The coins were in denominations of one cent, five cents, ten cents, twenty cents and fifty cents. New Brunswick ordered a supply of coins from the Royal Mint in London in 1860, but because of the demand faced by the Mint, the first shipment of New Brunswick coins did not arrive until 1862. Nova Scotia also ordered coins from the Royal Mint in 1860, but like New Brunswick, the first shipment of Nova Scotia coins did not arrive until 1862. The Newfoundland decimal coinage represented fractions of the Spanish dollar that was used in British Guiana. This had the benefit of making one penny sterling exactly equal to two new Newfoundland cents, which was seen as a compromise between those who wanted Newfoundland to adopt the British system and those who wanted Newfoundland to adopt the United States system. However, it meant that the Newfoundland dollar was worth slightly more than the Canadian dollar (one Newfoundland dollar was worth 1.014 Canadian dollars), so the Newfoundland and Canadian currencies were not easily convertible. Although the Newfoundland government issued coinage, it left the issue of bank notes to the two private banks in Newfoundland: the Union Bank and the Commercial Bank. By the late 19th century, both of those banks were badly managed and in very weak financial condition. When there was a downturn in the cod industry, the banks failed on Monday, December 10, 1894, known as Black Monday. Both banks closed their doors permanently that day and their notes became worthless, triggering a financial crisis on the island. The Government of Newfoundland passed legislation guaranteeing payment on the bank notes of the two insolvent banks, but at depreciated values. The Government also introduced legislation to set the value of the Newfoundland dollar the same as the Canadian dollar. Canadian banks moved in quickly following the crash, in 1894 and early 1895.
Принс Эдуард аралы
Принс-Эдвард аралы 1871 жылы ондық валюта жүйесіне көшті, сол арқылы доллар Принс-Эдвард аралы фунтын ығыстырды. Заңмен доллар мен цент колониялық үкімет үшін есеп айыру бірлігі ретінде бекітілді. Аталған заңта фунт стерлинг пен доллар арасындағы айырбас курсы 1 фунт стерлинг 4.8666 долларға тең деп анықталды. Колониялық үкіметке доллармен номиналдалған банкноталарды басып шығаруға және центтермен мыс монеталар шығаруға уәкілеттік берілді.
Prince Edward Island shifted to decimal currency in 1871, with the dollar replacing the Prince Edward Island pound. By statute, dollars and cents were adopted as the unit of account for the colonial government. The statute also set the exchange rate between sterling and the dollar at £1 equal to $4.8666. The colonial government was authorized to arrange for the printing of notes denominated in dollars, and the issuance of copper coins in cents.
Орталық банк туралы ұсыныс, 1841
1841 жылы Канаданың жаңа провинциясының бірінші генерал-губернаторы лорд Сиденхэм провинциялық орталық банк құруды ұсынды. Ол провинцияға банкноттар шығарудың эксклюзивті құқығына ие банк құруды ұсынды. Алғашқы шығарылым 1 миллион фунт стерлингтік провинциялық банкноттардан тұратын болып, бірақ құны доллармен көрсетілетін еді. Банкноттар провинцияның қолындағы алтынмен (шығарылған банкноттар құнының 25%) және провинциялық үкіметтік қағаздармен қамтамасыз етілетін еді. Жеке банктер банкноттар шығару құқығынан айырылатын болды. Бұл ұсыныстың қос әсері бар еді: тұрақты провинциялық валюта қамтамасыз етілуі және провинциялық үкіметке сеньораж есебінен жылына 30 000 фунт стерлингтік кепілдік берілген кіріс көзі ашылуы. Банктердің банкротқа іріктелуі олардың банкноттарын құнсыз қылды, ал одан туындаған дау-дамай үкіметке банктік реттеуді күшейту үшін күшті қысым жасады. Оларды Торонтода немесе Монреальде төлеуге болатын. Алты жыл бұрынғы Галттың ұсынысынан өзгеше, жеке банктерге банкноттар шығару құқығын беру талап етілмеді, бірақ оларға мұндай іс-әрекетке қаржылық ынталандыру ұсынылды. Осыны істеген кез келген банк үкіметтің банкісі ретінде әрекет ете алатын болды және оның банкноттары үкіметтік банкноттар деп есептелетін еді. Монреаль банкі ғана мұндай мүмкіндікті пайдаланды, бұл оған үкіметтің банкноттарын шығарушы ретінде әрекет етуге мүмкіндік берді. Ол бес жылдан кейін өз банкноттарын қайта шығаруды бастады. 1867 жылғы шығарылымға Самуэль де Шамплен мен Жак Картье суреттері және провинцияның гербі бейнеленген бір долларлық банкнот; Британия мен аллегориялық бейнелер бейнеленген екі долларлық банкнот; Виктория патшайымы, үнді әйелі, арыстан және желкенмен жүзуші кеме бейнеленген бес долларлық банкнот; Колумб, көлік символдары және бобрлар бейнеленген он долларлық банкнот; Уэльс принці Альберт Эдуард пен оның әйелі Александра, Уэльс ханшайымы, сондай-ақ бөгет салып жатқан бобрлар бейнеленген жиырма долларлық банкнот; және римдік сауда құдайы Меркурий бейнеленген елу долларлық банкнот кірді. Бұл жаңа елдегі ақша жүйесінде маңызды өзгерістерге алып келді, монеталар мен банкноттарға қатысты бақылау Оттавада біріктірілді.
In 1841, the first Governor General of the new Province of Canada, Lord Sydenham, proposed the creation of a provincial central bank. He suggested that the province establish a bank which would have exclusive power to issue bank notes. The first issue would be for £1million in provincial notes, but denominated in dollars. The notes would be backed by a combination of gold held by the province (25% of the value of the notes issued) and provincial government securities. The private banks would lose their power to issue bank notes. The proposal would have the double effect of providing a stable provincial currency, and also providing a guaranteed revenue source for the provincial government, estimated at £30,000 per year, from seigniorage. The bank failures made their notes worthless, and the resulting scandal increased pressure on the government for greater bank regulation. They were redeemable in either Toronto or Montreal. Unlike Galt's proposal six years earlier, the private banks were not required to give up their power to issue bank notes, although they were offered financial inducements to do so. Any bank which did so could then act at the government's banker and its notes were deemed to be government notes. Only the Bank of Montreal did so, enabling it to act as the government's note issuer. It resumed issuing its own notes five years later. The 1867 issue consisted of a one dollar note, featuring Samuel de Champlain and Jacques Cartier, with the provincial coat of arms; a two dollar note, featuring Britannia and allegorical figures; a five dollar note, featuring Queen Victoria, an indigenous woman, a lion and a ship under sail; a ten dollar note, featuring Columbus, symbols of transportation, and beavers; a twenty dollar note, featuring Albert Edward, Prince of Wales and his wife Alexandra, Princess of Wales, as well as beavers building a dam; and a fifty dollar note featuring Mercury, the Roman god of commerce. This resulted in major changes to the monetary system in the new country, with control over coinage and bank notes centralised in Ottawa.
Валюталық актілер
1868 жылы федералды парламент бірінші валюта заңын қабылдады. Ол Канада долларын АҚШ долларымен бірдей құнға теңестіру мүмкіндігін көздеді, бірақ осы уақытқа дейін валютаның Конфедерацияға дейінгі құндары сақталды. Онтарио, Квебек және Нью-Брансуик аймақтарында айналымда болған долларлар бұрынғы құнымен қолданыла берді, ал Нова-Шотландия доллары Нова-Шотландияда Конфедерацияға дейінгі жоғары құнымен айналымда болды. Бұл жағдай парламент Бірыңғай валюта заңын қабылдағанша тағы үш жылға созылды. Ол Нова-Шотландияның енді Канаданың қалған бөлігімен бірдей долларды, Конфедерацияға дейінгі доллар негізінде пайдалануын қамтамасыз етті. Бірыңғай валюта заңы Манитоба Конфедерацияға қосылған кезде автоматты түрде қолданылды, бірақ Британдық Колумбия мен Принц-Эдуард аралына қосылғанда қолданылмады. 1881 жылы парламент осы екі провинцияға Бірыңғай валюта заңын тарату туралы заң қабылдады.
In 1868, the federal Parliament enacted the first Currency Act. It provided for the possibility that Canada might give its dollar exactly the same value as the United States dollar, but in the meantime, the pre Confederation values for currency were maintained. The dollars circulating in Ontario, Quebec and New Brunswick continued to circulate at the same value, while the Nova Scotia dollars continued to circulate in Nova Scotia at their higher, pre Confederation value. This situation continued for three more years, until Parliament passed the Uniform Currency Act. It provided that Nova Scotia would now use the same dollar as the rest of Canada, based on the pre Confederation dollar. The Uniform Currency Act applied automatically to Manitoba upon its admission to Confederation, but did not apply to British Columbia and Prince Edward Island when they joined. In 1881, Parliament passed an Act extending the Uniform Currency Act to those two provinces.
Доминиондық банкноттар мен банкноттар
1868 жылы федералды Парламент үкіметтік банкноттарды шығаруға рұқсат беру үшін Доминион ноталары туралы заңды қабылдады. Бұл заң Канада провинциясының провинциялық ноталар туралы заңына ұқсас болды және Канада провинциясының қолданыстағы ноталары доминион ноталары ретінде сақталды. Бұл лимит 1881 жылы бес долларға дейін көтерілді. Тек федералды үкімет ғана төмен номиналдық банкноттарды шығара алатын болды. Банктер арасында ірі сомадағы ақша аударымдарын жеңілдету үшін федералды үкімет жоғары номиналдық банкноттарды да шығарды. Монеталар 1870 жылы Лондондағы Корольдік монетаханадан келгеннен кейін ғана айналымға түсті. Конфедерацияға дейінгі көптеген пеннилер әлі де айналыста болғандықтан, үкімет бір центтік монетаны 1876 жылға дейін шығармады. Мәселенің шешімі – АҚШ және Ұлыбритания монеталарын жинап, экспорттау болды, сондай-ақ болашақта олардың номиналдық құны заңмен олардың нақты құнының 80% деңгейінде белгіленетінін қамтамасыз ету болды. Федералды қаржы министрі лауазымына қайта оралған Франсис Хинкс, Уильям Уэйр басқаратын банкирлермен бірлесіп, күміс монеталарды АҚШ пен Ұлыбританияға табысты қайтару жұмыстарын жүзеге асырды. Жиырма бес центтік банкнота уақытша шара ретінде шығарылды, үкімет Лондондағы Корольдік монетаханадан жиырма бес центтік монеталардың келуін күтіп отырды. Алайда, жиырма бес центтік банкнота өте танымал болды және келесі алпыс бес жыл бойы айналымда болды, 1900 және 1923 жылдары жаңа үлгілері шығарылды. 1872 жылы үкімет елу долларлық банкнота – рим сауда құдайы Меркурийдің және жүз долларлық банкнота – Парламент ғимаратының Орталық блогының суретімен шығарды.
In 1868, the federal Parliament also enacted the Dominion Notes Act, to authorize the issue of government bank notes. The act was similar to the Provincial Notes Act from the Province of Canada, and the existing Province of Canada notes were continued as dominion notes. This limit was raised to five dollars in 1881. Only the federal government could issue low value denominations. The federal government also issued high denomination notes to facilitate large transfers of cash between the banks. The coins did not actually enter circulation until they arrived from the Royal Mint in London in 1870. The government did not issue the one cent coin until 1876, given the amount of pre Confederation pennies that were still in circulation. The solution was to collect the US and British coins and export them, while providing that in the future, their par value would be fixed by statute at only 80% of their face value. Francis Hincks, back in office as federal Minister of Finance, worked with bankers led by William Weir to successfully repatriate the silver coins to the United States and Britain. The twenty five cent note was issued as a temporary expedient, while the government waited for a shipment of twenty five cent coins from the Royal Mint in London. However, the twenty five cent note proved so popular that it continued in circulation for the next sixty five years, with new versions in 1900 and 1923. In 1872, the government issued a fifty dollar note, featuring Mercury, the Roman god of commerce, and a one hundred dollar note, featuring the Centre Block of the Parliament buildings.
Корольдік Канада монетасы құрылды
Британдық колониялық кезеңде колонияларға өз монеталарын қадауға тыйым салынды. 1870 жылғы британдық монета жасау заңына сәйкес, британ үкіметі британдық иеліктерде Корольдік монета жасау зауытының филиалдарын құруға құқылы болды. 1901 жылы Канада Парламенті британ үкіметі филиал құрған жағдайда, Корольдік монета жасау зауытының жергілікті бөлімшесінің шығындарын жылына 75 000 долларға дейін төлеу туралы заң қабылдады. 1907 жылы британ үкіметі 1870 жылғы монета жасау заңына сәйкес, корольдік жарлық арқылы Оттавадағы Корольдік монетахананың бөлімшесін құрды, ол Канада үкіметінің қаражаты есебінен жұмыс істеді. 1908 жылдың 2 қаңтарында Корольдік монета жасау зауытының Оттавадағы бөлімшесінің салтанатты ашылуында генерал-губернатор Эрл Грей Канадада қадалған алғашқы монетаны – король Эдуард VII-нің бейнесі салынған күміс 50 центтік монетаны соқты. Екінші соғылған монета бір центтік болды. Корольдік монета жасау зауытының филиалы ретінде Оттава монетаханасы алтын фунт стерлингтерін қадауға құқылы болды, олардың құқықтық статусы Ұлыбританиядағы Корольдік монета жасау зауыты шығарған фунт стерлингтерімен бірдей болды. 1931 жылы Канада үкіметі Оттавадағы Корольдік монета жасау зауытының бөлімшесін толық бақылауға алып, оны Корольдік Канада монета жасау зауыты деп атады және оны Қаржы министрінің басқаруына алды. Осыған байланысты британ үкіметі монетахананың Корольдік монета жасау зауытының филиалы мәртебесін жойды.
During the British colonial period, the colonies were generally prohibited from minting their own coins. Under the British Coinage Act, 1870, the British government could establish branches of the Royal Mint in overseas British possessions. In 1901, the Canadian Parliament passed an Act to pay for the expenses of a local branch of the Royal Mint, up to $75,000 annually, upon the establishment of a branch by the British government. In 1907, the British government established a branch of the Royal Mint at Ottawa, to be operated at the expense of the Canadian government, by means of a royal proclamation under the Coinage Act, 1870. At the formal opening of the Ottawa branch of the Royal Mint on January 2, 1908, the Governor General, Earl Grey, struck the first coin minted in Canada: a silver 50 cent piece, bearing the effigy of King Edward VII. The second coin struck was a one cent piece. As a branch of the Royal Mint, the Ottawa Mint was authorized to mint gold sovereigns, with the same legal status as sovereigns issued by the Royal Mint in Britain. In 1931, the Canadian government took over full control of the Ottawa branch of the Royal Mint, renaming it the Royal Canadian Mint and bringing it under the authority of the Minister of Finance. The British government accordingly repealed the status of the Mint as a branch of the Royal Mint.
Алтын стандартпен байланысы
1868 жылы алғаш құрылғанда Канада доллары ішінара алтынмен қамтамасыз етілді. Доминиондық банкноттар заңына сәйкес, үкімет шығарылған алғашқы бес миллион долларлық банкноттардың құнының жиырма пайызына дейін алтын қорына ие болуға міндетті болды, ал келесі үш миллион долларлық банкноттардың құнының жиырма бес пайызына дейін көтерілді. Алтын стандартының болуы, Канада долларының фунт стерлинг пен АҚШ долларына қатысты бекітілген құны және алтын экспортына ешқандай бақылаудың жоқ болуы федералды үкіметтің ақша-кредит саясатын іске асыру мүмкіндігін шектеді. Осының салдарынан Канада валютасының құрылуы мен Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы арасындағы кезеңде экономикалық құлдырау мен өсімнің бірнеше кезеңдерін бастан өткерді. Федералды үкімет банктерді тұрақтандыру шараларын қабылдады, оның ішінде соғыс кезеңінде банкноттарды алтынға айырбастауды тоқтату да болды. Оның орнына банкноттар заңды төлем құралы мәртебесіне ие болды. Канада алтын стандартынан бас тартты. Сонымен қатар, федералды үкімет Қаржы министріне банктердің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін соңғы шара ретінде несие беруге уәкілеттік берді, бұл орталық банк құруға жасалған алғашқы қадамдардың бірі болды. Канада соғыстан кейін алтын стандартына оралуы күтілгенімен, үкімет 1926 жылға дейін мұны істемеді.
When first created in 1868, the Canadian dollar was partially backed by gold. Under the Dominion Notes Act, the government was required to have gold reserves of up to twenty per cent of the value of the first five million dollars of notes issued, rising to twenty five per cent of the value of the next three million dollars issued. The combination of the gold standard, the fixed value of the Canadian dollar to both the pound sterling and the US dollar, and the lack of any controls on the export of gold meant that the federal government did not have much ability to implement monetary policy. As a result, Canada experienced several periods of rapid economic contraction and expansion in the period between the establishment of Canadian currency and the outbreak of World War I. The federal government took steps to stabilise the banks, including ending the convertibility of notes to gold for the duration of the War. Instead, the bank notes acquired status as legal tender. Canada was off the gold standard. As well, the federal government authorised the Minister of Finance to act as a lender of last resort to the banks to ensure their stability, one of the first steps towards the establishment of a central bank. Although it was widely expected that Canada would return to the gold standard after the War, it was not until 1926 that the government did so.
Екінші дүниежүзілік соғыс және оның салдары
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жағдай өзгерді. 1939 жылдың тамызында фунт стерлинг пен канадалық доллар АҚШ долларына қатысты құнсыздана бастады, себебі соғыс енді болмайтын жағдайға жақындады. Ұлыбритания қыркүйек айының басында валюталық бақылау шараларын енгізді. Канада қыркүйек айының ортасында одан кейін, Соғыс шаралары заңына сәйкес валюталық бақылауды енгізді, бұл федералдық кабинетке кең өкілеттіктер берді. Үкімет канадалық доллардың құнын фунт стерлингке ($4,43 сатып алуға және $4,47 сатуға) және АҚШ долларына ($1,10 сатып алуға және $1,11 сатуға) белгіледі. Үкімет сондай-ақ шетел валюталарымен, әсіресе АҚШ долларымен айырбастауды қатаң бақылауға алды. Бұл шаралар соғыс бойы сақталды, бірақ бекітілген айырбас бағамдарына кейбір өзгерістер енгізілді.
The situation changed in the immediate run up to World War II. Both the pound sterling and the Canadian dollar began to slip against the United States dollar in August 1939, as war began to seem inevitable. Britain imposed exchange controls in early September. Canada followed in mid September, imposing exchange controls under the War Measures Act, which gave extensive powers to the federal Cabinet. The government fixed the value of the Canadian dollar against the pound sterling ($4.43 buying and $4.47 selling) and also against the US dollar ($1.10 buying and $1.11 selling). The government also imposed strict currency controls on exchanges with foreign currencies, particularly the United States dollar. Those measures lasted throughout the war, with some changes to the fixed exchange rates.
Жылжымалы мөлшерлемелер: 1950-1962
1950 жылы федералды үкімет валюта айырбастау бойынша шектеулерді сақтап, өзгермелі валюта бағамы саясатына көшуді шешті. Бұл шешімге себеп – егер Канада доллары АҚШ долларына қатысты Бреттон-Вудс келісімінде көзделгендей бекітіліп қала берсе, инфляцияның артуы мүмкін деген алаңдаушылық болды. Өзгермелі бағамға көшу туралы шешім валюта айырбастау бойынша шектеулердің қажеттігін күмәндандырды, және осы шектеулер 1951 жылы кезең-кезеңімен алынып тасталды. 1951 жылдың соңында валюталық шектеулер толығымен жойылды. Канада Халықаралық валюта қорының Бреттон-Вудс жүйесіндегі бекітілген бағамға оралу туралы ұсыныстарына қарамастан, он екі жыл бойы өзгермелі валюта бағамын сақтап тұрды.
In 1950, the federal government decided to switch to a policy of floating exchange rates, while maintaining the restrictions on currency exchanges. The rationale was a concern about an increase in inflation if the Canadian dollar continued to be fixed against the US dollar, as was required by the Bretton Woods agreement. The decision to switch to a floating rate called into question the need for restrictions on currency exchanges, and those restrictions were gradually lifted during 1951. At the end of 1951, the exchange restrictions were abolished entirely. Canada stayed on a floating exchange rate for twelve years, in spite of urgings from the International Monetary Fund to return to the fixed rate system under Bretton Woods.