Кіріспе

Британдық империялық түйелі жаяу әскер бригадасы (БИЖК) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916 жылдың желтоқсанында Таяу Шығыста қызмет ету үшін Британ империясы құрған түйелі жаяу әскер бригадасы. Кішкентай бастамадан бастап, бөлім ақырында төрт батальоннан тұратын бригадаға дейін өсті, оның ішінде Ұлыбританиядан және Жаңа Зеландиядан бір батальоннан, ал Австралиядан екі батальон болды. Қолдау әскерлеріне тау артиллериясы батареясы, пулемет эскадрильясы, Корольдік инженерлер, далалық медициналық көмек және әкімшілік колонна кірді. БИЖК Мысыр экспедициялық күшінің (EEF) құрамына кірді және Сенуси кампаниясы, Синай және Палестина кампаниясы, сондай-ақ Араб көтерілісінде бірнеше шайқастар мен ұрыстарда қатысты. Бригада 246 адамды қаза қылды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1919 жылдың мамыр айында БИЖК таратылды.

Өмірбаян

Шөл даладағы түйелердің артықшылықтары жақсы белгілі, ал британ армиясы 1912 жылы Сомалиленд түйе корпусын құрған еді. Дегенмен, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Мысырда қызмет ететін британдық әскерлерінің өз түйе құрамы болған жоқ. Императорлық түйе корпусының алғашқы бөлімдері Суэц каналы мен Синай шөлінің айналасында ұзақ қашықтыққа тексеру шараларын жүргізген төрт компаниядан тұратын құралымдар болды. Компаниялар 1916 жылдың қаңтарында Галлиполидегі сәтсіз жорыстан оралған австралиялықтардан Мысырда құрылды. Биканер князьдігі алғашқы түйелерді жеткізді, себебі Биканер түйе корпусы бұрыннан түйелерді пайдаланып келген. Бұл түйелер кейіннен тек жүк тасуға қолданылды, ал жеңіл египеттік түйелер әскерлерді тасымалдау үшін таңдалды. Түйелер сағатына шамамен 5 километр, ал жүгіргенде 10 километрге дейін қашықтықты, әскерді, оның жабдықтарын және жабдылуын көтеріп жүре алатын. Түйе компаниялары кішкентай штабтан және әрқайсысы төрт адамнан тұратын жеті топтан құралған төрт бөлімнен тұрды. Компанияның штаты 130 адамнан тұратын, барлығы сол кездегі стандартты британдық құлсалы мылтығымен қаруланған.

Бригада

Императорлық түйе бригадасы 1916 жылдың 19 желтоқсанында құрылды. Бригаданың құрамында бастапқыда үш батальон болды: 1-ші (Австралиялық), 2-ші (Британдық) және 3-ші (Австралиялық), сондай-ақ көмекші бөлімшелер. Екінші батальон 2-ші (Императорлық) батальон деп те белгілі болды. Бригаданың өз Корольдік инженерлері (10-шы (Түйе) далалық эскадроны), байланыс бөлімі, Австралиялық (Түйе) далалық медициналық көмек және 97-ші Австралиялық стоматологиялық бөлімшесі болды, ол тек төрт адамнан тұрғандықтан бригаданың ең кішкентай бөлімі еді. Бригадаға ICC мобильді ветеринариялық бөлімі де кірді, ал бригаданың логистикалық бөлімшелері ICC бригадасының оқ-дәрі колоннасы және ICC бригадасының пойызы болды, олар бес күнге жететін жабдықтама тасыды. Бригаданың жалпы құрамы шамамен 4 150 адам және 4 800 түйеден тұрды.

Батальондар

1916 жылдың наурыз айында екі айлық дайындықтан кейін алғашқы түйелік патрульдер Каирдің шетіндегі Абассидегі базасынан Ливия шөлін аралау үшін шықты. 1915 жылы сенусилер Суэц каналы мен Жерорта теңізі жағалауындағы британдық және египеттік бекіністеріне шабуыл жасаған болатын. Соның салдарынан Сенуси науқаны көбінесе аяқталған еді, бірақ патрульдердің мақсаты сенусилерге британдықтардың оларды қадағалап отырғанын көрсету және шекаралық аймақтарды қорғау болды.

1917 жыл

1917 жылдың 9 қаңтарында МКК Рафа шайқасында тағы бір жеңіске қол жеткізді, бұл Османлы әскерін Синайдағы бекіністерінен Газаға қарай шегінуге мәжбүр етті. Бұл Синайдағы тәуелсіз түйе патрульдеріне деген қажеттілікті де азайтты. Мамыр айында ЕЭФ қазіргі артық компанияларды жаңа бірлікке біріктірді – 4-ші (ANZAC) батальонына. Бұған дейін наурыз айында Газаның бірінші шайқасында, сәуір айында Газаның екінші шайқасында және тамыз айында Сана бекінісіне жасалған шабуылда жеңіліске ұшыраған болатын. Содан кейін олар жабдықталып, қайта дайындықтан өтті. Кейін Беер-Шеба шайқасында, Газаның үшінші шайқасында және қазан және қараша айларында Мугар жотасы шайқасында жеңіске жетті. Жыл соңына қарай олар Синайды кесіп өтіп, Палестинаға енді. ЕЭФ Синайдан Палестинаға жылжығанда, жер бедерінің өзгеруі МКК-нің таратылуына себеп болды. 1918 жылдың маусым айында австралиялық әскерлер 14-ші және 15-ші жеңіл ат полктерін құрды. Жаңа Зеландия әскерлері 2-ші Жаңа Зеландия пулемет эскадрильясын құрды. Осы үш бөлім де 5-ші жеңіл ат бригадасының құрамына кірді. Алты британдық компания біраз уақытқа МКК құрамында қалды. Олардың екеуі Т. Е. Лоуренспен бірге Араб көтерілісінде күш көрсетті, ал 1918 жылдың шілдесінде Хиджаз теміржолына саботаж жасады. Бірақ, қосымша күштер жіберілмеді, қалған алты компанияның саны екіге дейін азайтылды және олар 1919 жылдың мамырында ақыры таратылды.