Кіріспе

Төрт еселік ғасыр (жеке 400 немесе одан да көп ұпай) бірінші сыныптық крикетте тоғыз түрлі ойыншымен он бір рет тіркелді. Бұл жетістік алғаш рет 1895 жылы Арчи Макларен Ланкашир командасының Сомерсетке қарсы ойынында қол жеткізілді, ал соңғы рет Сэм Норт-Ист жасады. Брайан Лара – тестілік крикетте осындай нәтиже көрсеткен жалғыз ойыншы. Лара бірінші сыныптық крикеттегі ең жоғары ұпай жинау рекордын иеленеді, ол 1994 жылы 501 ұпай жинады. Билл Понсфорд Виктория крикет командасы үшін 1923 және 1927 жылдары екі төрт еселік ғасыр соқты, ол осы көрсеткіш бойынша жалғыз ойыншы. Понсфордтың екі ұпайы да Мельбурн крикет алаңында тіркелді, бұл оны Таунтонның Каунти алаңымен бірге екі төрт еселік ғасырға куә болған екі орынның біріне айналдырды. Екі команда – Сомерсет және Квинсленд – төрт еселік ғасырдан екі рет ұтылып қалды. Дон Брэдменнің 452 ұпайы төрт еселік ғасырдың ең жылдам тіркелгені болып табылады, оның ойыны 415 минут (6 сағат 55 минут) жалғасты. Лараның тестілік төрт еселігі ең ұзақ болды – 778 минут (12 сағат 58 минут). Брэдменнің төрт еселік ғасыры команданың екінші ойынында соғылған жалғыз гол болды. Төрт еселік ғасырдың үшеуі Австралия мен Англияда, екеуі Пәкістанда, біреуі Үндістанда және біреуі Антигуа мен Барбудада тіркелді.

Тарих

1895 жылға дейін бірінші сыныптағы крикеттегі ең жоғары көрсеткіш В.Г. Грейстің 344 ұпайы болды. Бұл көрсеткішті Арчи Макларен, Сомерсетке қарсы графтық чемпионат матчында Ланкашир сапынан ойнап, басып өтті. Макларен "Таунтон" графтық алаңында өз командасы үшін ойынды ашты және иннингс барысында 1 алтылық және 64 төрттік соқты, бұл үш күндік матчтың екінші күніне дейін жалғасты. Ланкашир жеребе тастап, бірінші болып соқты, 222 бес доптық оверде 801 ұпай жинады. Ланкашир капитаны Арчи Макларен 424 ұпай, ал Артур Пол 177 ұпай жинады. Сомерсет 143 ұпаймен жауап берді, ал кейін 206 ұпай жинады. Джонни Бриггс Сомерсеттің екінші иннингсінде 78-ге 5, ал Артур Молд 76-ға 5 калибрлік доптарды алып, ұпай жинады. Ланкашир бір иннингспен және 452 ұпаймен жеңіске жетті. Тасмания жеребе тастап, бірінші болып соқты, 217 ұпай жинады. Виктория әлемдік рекордтық 1059 ұпаймен жауап берді, оның ішінде Билл Понсфордтың (429) және Хэмми Лавтың (156) ғасырлық көрсеткіштері бар. Тасмания екінші иннингсте 176 ұпай жинап, бір иннингспен және 666 ұпаймен жеңілді. Келесі төрт жүздік Австралияда Дон Брэдман соқты. Сиднейдегі крикет алаңында ойнаған Брэдман Понсфордтың көрсеткішін басып өтіп, 452 ұпаймен аяқтады. Хиктің сабырлы иннингсімен салыстырғанда, Лараның төрт жүздігі минутына бір ұпайдан жоғары жылдамдықпен соғылған екі төрт жүздіктен бірі болды. Лара өзінің капитанынан иннингсті жарияламауды сұрады, сонда ол Ханиф Мохаммедтің көрсеткішін басып өтуге тырысады. 500 ұпайға жетуді мақсат етіп, ол күнінің соңғы оверін 497 ұпаймен бастады және овердің соңғы доптарының бірінен төрт ұпай соғып, маңызды көрсеткішке жетті. Он жылдан кейін Лара тесттік крикетте төрт жүздік соққан жалғыз ойыншы болды, ол Антигуадағы Англияға қарсы матчта Вест-Индия құрамасының капитаны ретінде 400 ұпай соқты. Вест-Индия жеребе тастап, бірінші болып соқты, 751 ұпай жинады (5 калибрлік доптар), оның ішінде Брайан Лара (400 ұпай) және Ридли Джейкобс (107 ұпай) жүздік көрсеткіштерді жасады. Англия 285 ұпаймен жауап берді, оның ішінде Эндрю Флинтофф 102 ұпай соқты. Кейін Англия 422/5 ұпай жинады, бірақ матч уақыты бітіп, тең аяқталды. Майкл Воган Англияның екінші иннингсінде 140 ұпай соқты. Лара 400 ұпайға жеткенше соққы беріп жатты. 2022 жылдың шілдесінде Сэм Норт-Ист Лестерширге қарсы Гламморган үшін 410 ұпай соқты. 32 жастағы Норт-Ист әлі халықаралық матчтарда ойнаған емес.