Кіріспе

Хартум халықаралық әуежайы (مطار الخرطوم الدولي) – Суданның астанасы Хартум қаласындағы басты әуежай. 2023 жылдың 15 сәуірінде Хартум шайқасы кезінде шабуылға ұшырап, басылып алынғаннан бері әуежай жабық. Қазіргі әуежай Хартум орталығының оңтүстігіндегі Омдурман қаласында салынатын Жаңа Хартум халықаралық әуежайымен алмастырылатын болады. Жаңа әуежайда екі ұшу-қону жолағы, жолаушылар терминалы және 300 бөлмелі халықаралық қонақ үй болады деп жоспарлануда. Құрылысын China Harbour Engineering Co. (CHEC) компаниясы жүзеге асырады. 2021 жылдың 4 наурызында әуежайдың ICAO коды HSSS-тен HSSK-ге өзгертілді. Қазіргі әуежай Корольдік әуе күштерінің Гордон ағашы әуеайлағы ретінде құрылған. 1940 жылдың қаңтарында No. 223 эскадрилья RAF Хартумның оңтүстігіндегі Гордон ағашында орналасқан. Кейін бұл аймақ Ел Шаджара ("Ағаш") деп аталды. 1942 жылдың қаңтарында No. 71 операциялық оқу бөлімі (OTU) RAF әуеайлақта жұмыс істеді; пайдаланудағы ұшақтардың арасында Curtiss Tomahawks және Vickers Wellesleys болды. Мағлұмат бойынша, бір кезде ОТУ-да 50 "Харвард" және 20 "Хуррикен" истребителі болған. Судан тәуелсіздігі 1956 жылдың қаңтарында жарияланды. Хартумдағы соңғы Корольдік әуе күштерінің ұшатын бөлімі No. 8 эскадрилья RAF болды, ол 1953 жылдың қарашасында келді және 1956 жылдың шілдесіне дейін қалды.

Апаттар мен оқиғалар

1942 жылдың 1 қаңтарында No. 71 операциялық оқу бөлімінің Vickers Wellesley Mark I L2660 ұшағы "Гордонс-три" әуежайынан ұшып шығар кезінде қирады, жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 1952 жылдың 27 тамызында Ұлыбританияның Жабдықтау министрлігіне тиесілі Vickers Viscount G AHRF ұшағы қону кезінде оң шассисі құлап, экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақым көрді. 1983 жылдың 19 шілдесінде Chevron Oil компаниясының Douglas C 47A N480F ұшағы Хартум халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырады, бұл жолаушылар рейсі еді. Екі қозғалтқышы да тоқтады, себебі ластанған отын болған болуы мүмкін. Борттағы 27 адамның барлығы аман қалды. Sudan Airways 109 рейсі: 2008 жылдың 10 маусымында Амманнан (Иордания) келген ұшақ қонып, ұшу-қону жолағынан шығып кетті. Содан кейін оң қозғалтқыш өртеніп, өрт жылдам тарады. Алдын ала хабарларға сәйкес, 200 жолаушының шамамен 100-і қаза тапқан, бірақ кейін бұл көрсеткіш 30 қаза тапқан және 184 аман қалған деп түзетілді. 2008 жылдың 30 маусымында Ilyushin Il 76 ұшағы ұшып шығар кезінде жарылып, от шарына айналды. Барлық 4 экипаж мүшесі қаза тапты. 2018 жылдың 3 қазанында Судан Әуе күштеріне тиесілі Antonov An 32 ұшағы Судан Әуе күштеріне тиесілі Antonov An 30 ұшағымен соқтығысты. 2023 жылдың 15 сәуірінде 2023 жылғы Судан қақтығыстары кезінде, үкіметтік күштер мен Жедел қолдау күштері арасындағы Хартум шайқасы барысында бірнеше әуе кемелері, соның ішінде Saudia Airbus A330 Regional (HZ AQ30) және SkyUp Airlines Boeing 737 800 ұшақтары қирады. Екі ұшақта да зардап шеккендер туралы мәлімет жоқ.