Кіріспе

Малайзия Корольдік полициясының барлау қызметі

Арнайы бөлімше немесе SB (малай: Cawangan Khas) – Малайзия Корольдік полициясына қарасты барлау агенттігі. SB мемлекетке ішкі және сыртқы қауіп-қатерлер, төңкерісшілдік, экстремистік және диверсиялық, тыңшылық сияқты қызметтер туралы мәліметтерді жинау және дамытуға уәкілеттік алған. SB-ге заңсыз күштеп жоғалулар жасады деген айыптар да тағылды. SB полиция департаменті және басқа да қатысты ведомстволарға қажетті шаралар бойынша талдау жасау және кеңес беруге де құқылы. Бұрын олар Тайландтың Арнайы бөлімшесін реформалау жөнінде бірлесіп жұмыс істеген.

Өмірбаян

Арнайы бөлімше – Малайзия Корольдік полициясының ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ақпарат жинау және талдауға жауапты бөлімі. Агенттік 1948 жылы британдық отаршылдық кезеңінде құрылған және одан бері Малайзиядағы маңызды барлау органына айналды. SB бастапқыда Ұлыбритания Корольдігінің Арнайы бөлімшесі үлгісінде құрылған.

Коммунистік көтеріліс (1948-1989)

Малайялық төтенше жағдай кезінде, Малайялық коммунистік партиясы (МКП) партизандары ашық көтеріліс ұйымдастырғанда, Арнайы бөлімше партияның басшылық тізбегіне сәтті еніп кірді. Хабарлауынша, Арнайы бөлімнің бір офицері МКП-ның сенімін қаншалықты арттырды, тіпті олар оған Арнайы бөлімшеге енуге бұйрық берді. Ол өз кезегінде МКП-ға жалған ақпарат жіберуге қол жеткізді. Сонымен қатар, МКП-дағы екінші ең жоғары лауазымды шенеунік Арнайы бөлімше агенті болған, ол жасырындығы ашылғанда жазаланды. Арнайы бөлімшенің төтенше жағдай кезіндегі іс-қимылдары кеңінен мақталып, оны "әлемдегі осындай мекемелердің ең жақсыларының бірі" деп атады.

Анвар Ибрагим туралы жанжал

1998 жылы бұрынғы премьер-министрдің орынбасары Анвар Ибрагим содомия және сыбайлас жемқорлық қылмыстарымен айыпталды, бұл екеуі де Малайзия заңдары бойынша қылмыс саналады. Сот процесі барысында, іске қатысты арнайы бөлімнің бірнеше қызметкері мәлімдеме жасады. Анварға тағылған айыптамалардың бірі – ол арнайы бөлім қызметкерлеріне қатысты содомиялық айыптамаларды қайтарып алуға бұйрық бергендігі болды. Алайда, іске қатысқан арнайы бөлімнің өкілдері сотқа, айыптамалар Анвардың саяси қарсыластары тарапынан жасалған деп есептейтін негіздері бар екенін мәлімдеді. Арнайы бөлімнің сол кездегі директоры Мохамед Саид бин Аванг және екінші директордың орынбасары Әмір бин Жүнус осы іске қатысты. Соттағы куәгерлердің бірі Мохамед Саидтің Анварға мәселені жасыруға нұсқау берудің орнына, арнайы бөлімге оны қарауға рұқсат беруді айтқанын куәландырды. Сот процесінде Мохамед Саид арнайы бөлімнің жұмысын ашып көрсетті, әсіресе «қайта бұру операциясы» деп аталатын тәсілді түсіндірді, осы тәсіл арқылы мәлімдемелер қайтарылып алынды. Бір сәтте ол оны «үлкен құпия» деп сипаттап, «Біз негізінен нысанымызды жылдам бағалаймыз, содан кейін олардың ұстанымын өзгерту мүмкіндігін қарастырамыз» және «Егер бұл белгілі бір саяси ұстаным болса, қауіпсіздікке қауіп төндіретін жағдайда оны бейтараптандыруымыз мүмкін» деген түсіндірмесінен артық ештеңе айтпады. Кейін Мохамед Саид «Егер сізге премьер-министрдің орынбасарынан жоғары тұрған адам сотта жалған куәлік беруге бұйрық берсе, сіз оны орындайсыз ба?» деген сұраққа «Жағдайға байланысты» деп жауап берді. Төрешінің нақтылау талабына ол: «Орындай аламын немесе орындамаймын» деді.

Раджа Петраның иеліктері

Раджа Петра Камарудин, Ішкі қауіпсіздік заңы бойынша ұсталған адам, оны сұраққа алу үшін келтіргенде, олардың оның қызметі туралы қаншалықты жақсы білгеніне таңырқады: "Менің есімнен тыс, олар менің көптеген суреттерімді қалай түсіргеніне таң қалдым. Менің және әйелімнің жатын бөлмесіндегі суреттеріміздің де бар екеніне ойланып қалдым. Олар кездесу залында болғандай, кездесуге қатысып, бүкіл әңгімені жазып алғандай сезілді. Біз қылмысымызды мойындап, жазбаға қол қойғанымыз жөн" деді ол. Сондай-ақ, Арнайы бөлім елдегі бірнеше саяси партиялардың жетекші қатарына сәтті енгенін мәлімдеді.

Мас Себамет Кастаридің тұтқындалуы

2008 жылдың ақпан айында Сингапурдың «Жемаа Исламия» (JI) ұйымының жетекшісі Мас Селамат Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең қатаң қамауда ұстау орталығы – Уитли-роудтан қашып кетті. Бірнеше айдан кейін ол Джохор-Бахру қаласынан 40 шақырым қашықтықтағы Кампунг-Тавакал ауылындағы Скудайдағы үйден табылды. Күзет және жоспарлау, тактикалық шабуылдар мұқият жоспарланғаннан кейін, 2009 жылдың 1 сәуірінде таңғы сағат 06:00-де ТҚК терроризмге қарсы бөлімінің көмегімен Арнайы бөлімше осы ұйымның басшысын өз үйінде ұстауға қол жеткізді. Мас Селамат ұйықтағанда, УТК әскерлері үйдің барлық бұрышын басып алды. Оқиға куәсі, 57 жастағы Мохд Саат Маржоның айтуынша, автоматты қарумен қаруланған УТК, Арнайы бөлімнің қара киім киген қызметкерлерімен бірге екі қақпаны бұзып үйге шабуыл жасады, себебі Мас Селамат полиция шақыруына қарамастан, өздігінен келуден бас тартты. Оны қолғаптап, бетін қою көк түсті матамен жауып алып, алып кетті. «Джи-Эй-И» ұйымының белгілі мүшелері Абдул Матин Анол Рахмат және Джохар Хасан да сол жерде ұсталды. Полиция сонымен қатар, JI ұйымының бірқатар құжаттары мен құпия жоспарлау ақпаратын тәркілеп, үйде жарылғыш заттардың жоқтығына көз жеткізу үшін Жарылғыш заттарды жою бөлімін жіберді. Алайда, операцияға УТК-ның қатысы жоғары құпиялылық деңгейіне байланысты жарияланбады. Бұл тұтқындау Арнайы бөлімшенің еңбегі деп есептелді.

Пастор Реймонд Кох пен Амри Че Матты ұрлау

2019 жылы Малайзияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы (SUHAKAM) жүргізген ұлттық сауал аясында, 2016 жылы Амри Че Матты және 2017 жылы Реймонд Кохты алып кетуге Арнайы бөлімнің қызметкерлері кінәлі деп танылды.