Албанның басты барлау қызметі – SHISH. Тарихы 1912 жылға дейін барып жетеді, құпия қызметтің қажеттілігі алғашқы үкімет шешімдерінде көрсетілген. Қорғаныс, саясат туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Албанияның басты барлау агенттігі
Primary intelligence agency of Albania
Мемлекеттік барлау қызметі, көбінесе ШИШ деп танылатын, Албанияның негізгі барлау агенттігі болып табылады. Оған дейін SHIK болған.
The State Intelligence Service , commonly known by its acronym SHISH, is the main intelligence agency of Albania. It was preceded by SHIK.
Тәуелсіздік жарияланғаннан кейін
Исмаил Кемалидің үкіметтік жарлығы 6-бапта Албанияның оккупацияланған аймақтарында құпия қызмет құру қажеттігін нақты айтқан. Бұл тарихи деректер Орталық мемлекеттік мұрағаттың 145-ші қорында, атап айтқанда 1912 жылғы Влора уақытша президенттігінің файлдарында "Влора уақытша үкіметінің саяси, әскери және қаржылық мәселелер жөніндегі шешімдері мен хаттамалары" (II файл 2) деген атпен сақталады. Албания құпия қызметінің құрылуы тек теориялық тұжырым емес, оны құру үшін Леф Носи және Баджрам Кури сияқты адамдардың қатысуымен нақты шаралар қабылданды. Сонымен қатар, 1913 жылы Лондон бейбітшілік конференциясымен құрылған Албания билігін ханзада Вильгельм Вид қабылдағаннан кейін де қызметтің жұмысын жалғастырғанына дәлелдер бар.
The government decree of Ismail Qemali explicitly stated the need to establish a secret service for the occupied areas of Albania in Article 6. These historical records are kept in Fund No. 145 of the Central State Archive, specifically within the files of the Provisional Presidency of Vlora in the year 1912, under the title "Decisions and Minutes of the Provisional Government of Vlora on Political, Military, and Financial Issues" (File II 2). The creation of the Albanian Secret Service was not merely a theoretical concept, as concrete actions were taken to set it up, including the involvement of individuals such as Lef Nosi and Bajram Curri. Furthermore, there is evidence of the Service's continued operation even after Prince Wilhelm Wied assumed rulership of Albania, which was established through the London Peace Conference in 1913.
Принц Видтің тұсында
Албандық құпия қызмет Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және ханзада Видтің Албаниядан кетуінен кейін де жалғасты. 1920 жылғы 21 қаңтарда Лушняда өткен Ұлттық конгресте жасалған Лушняның Ережесі билікті заң шығару, атқару және сот салаларына бөліп қайта құрды, сонымен қатар құпия қызметті де қамтитын Ішкі істер министрлігін құрды. Ахмет Зогу Ішкі істер министрі қызметіне тағайындалды.
The Albanian Secret service was continued after the First World War and the departure of Prince Wied from Albania. The Statute of Lushnja, which was drafted at the Lushnja National Congress on January 21, 1920, re established the separation of powers into legislature, executive, and judiciary, and it also created the Ministry of the Interior, which included the Secret Service. Ahmet Zogu was appointed as the Minister of Internal Affairs.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Албан мемлекеті 1944 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың наурызына дейін Мемлекеттік қауіпсіздік органдарын құруға ерекше мән берді.
After the Second World War, the Albanian state gave considerable importance to the establishment of State Security Organs, which took place from December 1944 to March 1945.
Коммунистік кезең
Мемлекеттік қауіпсіздіктің тарихы 1943 жылғы 20 шілдеге дейін жетеді, сол күні Бас Ұлттық Азаттық Кеңесі осы ұйымды құру туралы шешім қабылдады. Мемлекеттік қауіпсіздік коммунистік режимнің жоғары сенімді деп есептеген адамдарынан тұратын және Ішкі істер министрлігінің құрамындағы бөлім ретінде қызмет етті.
The origins of the State Security can be traced back to July 20, 1943, when the General National Liberation Council decided to create this organization. The State Security consisted of individuals deemed highly trustworthy by the communist regime, and it functioned as a branch within the Ministry of Internal Affairs.
Коммунистік кезеңнен кейінгі кезең
1990 жылдан кейін және Албанияда саяси көптік енгізілгеннен бастап, маңызды өзгерістер орын алып, мемлекеттік қауіпсіздік органдарында толыққанды реформалар жүргізілді. Бұл реформалардың мақсаты қауіпсіздік жүйесін құқықтық мемлекет принципі мен талаптарына сай келтіру болды.
After the year 1990 and the introduction of political pluralism in Albania, significant changes occurred, leading to a comprehensive reform of the State Security Organs. The objective of these reforms was to align the security apparatus with the principles and requirements of the rule of law.
Қайта құрылымдау және қайта атау
1991 жылы «Ұлттық барлау қызметі» 1991 жылғы 02.07 күнгі № 7495 заңның қабылдануымен құрылды, аталған заңның тақырыбы «Ұлттық барлау қызметін ұйымдастыру туралы». Бұл қызметтің басты міндеті – Албания Республикасының бостандығына, тәуелсіздігіне, қорғаныс қабілетіне, аумақтық тұтастығына және ұлттық байлығына қатер төндіретін кез келген конституцияға қайшы келетін қызметтің алдын алу, анықтау және жою болды. ШИК-ті құрудың мақсаты – саяси ықпалдан тыс мекеме құру еді, нәтижесінде жылдар бойы үнемі өзгерістер мен бейімделулер жасалды.
In 1991, the 'National Intelligence Service' was established by the enactment of Law No. 7495, dated 02.07.1991, titled "On the organization of the National Intelligence Service." The main mission of this Service was to prevent, detect, and eliminate any unconstitutional activity that threatened the freedom, independence, defensive capacity, territorial integrity, and national wealth of the Republic of Albania. The creation of SHIK aimed to establish a depoliticized institution, which led to continuous modifications and adaptations over the years.
1999 жылдан кейінгі атауы
1999 жылы SHIK атауы Албания Республикасы Конституциялық сотының 1999 жылғы 22 қарашадағы №61 шешімімен өзгертілді. Ұйымның жаңа атауы Мемлекеттік барлау қызметі болып бекітілді, бұл оның өзгеретін рөлін көрсетеді. Кейін, 2005 жылы 2005 жылғы 17 наурыздағы №9357 заңы, “Мемлекеттік барлау қызметінің қызметкерінің мәртебесі туралы” деп аталып, қызмет қызметкерлері үшін құқықтық негізді белгіледі. Мемлекеттік барлау қызметі өзіне жүктелген міндеттерін орындағанда, қажетті ақпарат беру және жеке тұлғалардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу арасындағы тепе-теңдікті сақтауға басымдық береді. Заңдылық, объективтілік және құпиялылық принциптері мекеменің жұмысының негізін құрайды. Ұлттық ақпараттық қызмет 1991 жылы Албания парламентімен құрылды. Бұл агенттік ішкі наразылықты басқару және үкімет мүшелерінің мүдделерін қорғау үшін пайдаланылды. 1997 жылдың 1 сәуірінде Албания премьер-министрі Башким Фино SHIK қызметінің 31 наурыздан бастап тоқтатылатынын жариялады. SHIK директоры Башким Газидеде және оның орынбасары Буджар Рама лауазымынан кетті. 30 мамырда президент Арбен Каркиниді SHIK-тің жаңа басшысы етіп тағайындады. 1997 жылғы шілдедегі парламент сайлауында Албания Социалистік партиясы жеңіске жеткеннен кейін ол Фатос Клосимен алмастырылды. 1997 жылдың қазанында Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) SHIK-ті қайта құруға үкіметке көмектесу үшін сарапшылар тобын жіберді. 1999 жылдың қарашасында SHIK SHISH деп қайта аталды, ал бұрынғы директоры Вишо Аязи болды.
In 1999, the name SHIK was changed through Decision No. 61, dated 22.11.1999, issued by the Constitutional Court of the Republic of Albania. The new name adopted for the organization was the State Intelligence Service, reflecting its evolving role. Subsequently, in 2005, Law No. 9357, dated 17.03.2005, titled "On the status of the employee of the State Intelligence Service," was enacted, outlining the legal framework for the employees of the service. As the State Intelligence Service carries out its responsibilities, it places a strong emphasis on maintaining a balance between providing necessary information and respecting the rights and freedoms of individuals. The principles of legitimacy, objectivity, and confidentiality form the fundamental basis of the institution's operations. The National Informative Service was created by the Albanian parliament in 1991. The agency had been used to manage internal dissent and protect the interests of the individual members of the regime. On April 1, 1997, Bashkim Fino, the Prime Minister of Albania, announced that SHIK activity would be suspended effectively from March 31. SHIK Director Bashkim Gazidede and his deputy, Bujar Rama, resigned from duty. On May 30, the president named Arben Karkini as the new head of SHIK. He was succeeded by Fatos Klosi after the Socialist Party of Albania won the July 1997 parliamentary elections. In October 1997, the Central Intelligence Agency sent a team of experts to assist the government in restructuring SHIK. In November 1999, SHIK was renamed SHISH, and the previous director was Visho Ajazi.
Сырқатулар
2018 жылы журналистер Борзу Дараги мен nl SHISH-тің қызметін жариялады. Олар SHISH-тің құпия емес мемлекеттік мекемелермен бөліскен, кейіннен интернетке жариялаған үлкен көлемдегі деректерге қол жеткізді. Бұл деректердің жария болуы Бельгия, Грекия, Косово, Италия, Македония және Сербияда жұмыс істейтін кемінде сегіз жоғары лауазымды жасырын албандық оператордың атын-жөнін, лауазымдарын, жалақыларын және шығыстарын ашты. Сондай-ақ, аға, орта және жедел операторлар туралы, сондай-ақ көліктердің тіркеу деректері мен қауіпсіз үйлердің орналасқан жерлері туралы ақпарат та болды. SHISH бастапқыда деректерді жойып, оның маңыздылығын азайтуға тырысты, бірақ құпия ақпараттың жарияланғанын мойындады. Олар ақпараттың жариялануы НАТО стандарттарын бұзды деген мәлімдемелерді жоққа шығарды.
In 2018, the SHISH was exposed in a news story by journalists Borzou Daraghi and nl. They obtained a massive amount of data shared by SHISH with unclassified government institutions, which was later published online. The leaks revealed the existence of at least eight senior clandestine Albanian operatives, including their names, positions, salaries, and expenses, who were working in Belgium, Greece, Kosovo, Italy, Macedonia, and Serbia. The leaked files also included information about other senior, mid level, and field operatives, as well as vehicle registrations and locations of safe houses. The SHISH initially took the data down and downplayed its significance, although they admitted that sensitive information was leaked. They refuted claims that NATO standards were breached with the leaks.
Қазақстан
Албанияның қорғаныс министрі Мими Кодхели барлау қызметі бірнеше террористік шабуылдың алдын алуға сәтті қол жеткізгенін хабарлады.
Albania's Minister of Defense, Mimi Kodheli, has announced that the Intelligence Service has successfully prevented some terrorist attacks.
Солтүстік Македония
2001 жылы Македониядағы көтеріліс кезінде Мемлекеттік барлау қызметі (SHISH) мен ЦРУ Ұлттық азаттық армиясын (NLA) қару-жарақ және танктармен жабдып, қолдау көрсеткен деген күдіктер туды. Дегенмен, сол кездегі Албания президенті Македониядағы қақтығысқа қатысқан жоқ екенін мәлімдеді.
During the 2001 insurgency in Macedonia, there were allegations that the State Intelligence Service (SHISH) and the CIA provided support to the National Liberation Army (NLA) by supplying them with arms and tanks. However, it is important to note that the Albanian president at the time denied any involvement in the conflict in Macedonia.