Кіріспе
Албанияның құпия полициясы Мемлекеттік қауіпсіздік дирекциясы (ДСШ), көбінесе Сигурими деп аталатын, Албания Халық Социалистік Республикасының мемлекеттік қауіпсіздік, барлау және құпия полиция қызметі болды. Оның ресми мақсаты Албанияның мемлекеттік қауіпсіздігін сақтау еді, бірақ шын мәнінде Сигурими халық арасындағы саяси белсенділікті басуға және қолданыстағы саяси жүйені сақтап тұруға арналған. 2015 жылы құрылған үкіметтік комиссияға Сигуримидің құжаттарын жариялау және коммунистік режиммен ынтымақтасқан мемлекеттік қызметке үміткерлерді анықтау міндеті жүктелді; алайда, 2017 жылдың басына дейін комиссия әлі жұмысын бастаған жоқ, және сыншылар көптеген құжаттар бұрыннан-ақ жойылған болуы мүмкін екенін атап көрсетті.
The Directorate of State Security (, DSSh) commonly called the Sigurimi, was the state security, intelligence and secret police service of the People's Socialist Republic of Albania. Its proclaimed goal was maintaining state security of Albania, but de facto the Sigurimi served to suppress political activity among the populace and preserve the existing political system. A government commission, created in 2015, has been assigned the task of publicizing the Sigurimi files and identifying candidates for public office who had collaborated with the Communist regime; however, as of early 2017, the commission has not yet started its work, and critics have pointed out that most of the files were probably destroyed long ago.
Тарих
Эльзидің айтуынша, Сигурими 1943 жылғы 19 наурызда құрылған, бірақ соңғы зерттеулерге сәйкес ол 1944 жылғы 10 желтоқсанда құрылған, атауы – Халық қорғаныс директориясы, бұл серб-хорват тіліндегі OZNA сөзінің тікелей аудармасы. Энвер Ходжа, әдетте, Сигуримидің Албанияда басқа партизандық топтардан басымдық алуына себепкер болғанын айтады. 1945 жылы Хаджи Ллешидің ең сенімді қарсылық күшкерлерінен құрылған Халық қорғаныс дивизиясы, Сигуримидің 5000 саялы бірыңғай ішкі қауіпсіздік күштерінің алдағысы болды. 1989 жылы дивизия Албания Еңбек партиясы басшылығына қауіп төндіретін кез келген ішкі бұзылыстарды басуға бұйрық берілетін механикаландырылған жаяу әскердің бес полкіне ұйымдастырылды. Сигуримиде шамамен 30 000 офицер болды, олардың шамамен 7 500-і Халық армиясына бекітілді. Ұйым 1991 жылдың шілдесінде ресми түрде таратылып, оның орнына ШИК (Ұлттық ақпараттық қызмет) құрылды. 1992 жылдың басында Батыс басылымдарында ШИК ұйымы, міндеттері және функциялары туралы ақпарат болмады. Дегенмен, кейбір батыс сарапшылары SHIK-тің көптеген офицерлері мен басшыларының бұрын Сигуримиде қызмет еткенін және екі ұйымның негізгі құрылымының ұқсас болғанын сенді.
Іс-шаралар
Сигуримидің миссиясы – қарсы революциялардың алдын алу және қолданыстағы саяси жүйеге қарсылықты басу болатын. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында албан эмигранттарының топтары коммунистік үкіметті құлату үшін Батыс елдерінен қолдау іздегенімен, Сигуримидің тиімділігінің арқасында олар тез арада сенімді қауіп көзі болып тоқтады. Сигуримидің қызметі адамдар мен мүлікке қарсы қылмыстарға қарағанда саяси және идеологиялық оппозицияға көбірек бағытталған, бірақ егер соңғысы режимге қауіп төндіретіндей ауыр және кең таралған болса ғана. Оның қызметі албан қоғамының барлық деңгейіне сіңіп, әр үшінші азамат еңбек лагерьлерінде жазасын өтеген немесе Сигурими қызметкерлерімен сұраққа алынған. Сигурими қызметкерлері көбінесе адал партия мүшелері ұсынған және қызметке қабылдау алдында саяси және психологиялық тексеруден өткен кәсіби еріктілер болатын. Олар элиталық мәртебеге ие болды және партияға адалдығын сақтау үшін көптеген жеңілдіктерден пайдаланды.
Ұйым
Сигуримидің ұлттық штаб-пәтері және Албанияның жиырма алты округінің әрқайсысында аудандық штаб-пәтері болды. Ол саяси бақылау, цензура, мемлекеттік тіркеулер, түрме лагерлері, ішкі қауіпсіздік күштері, физикалық қауіпсіздік, қарсы тыңшылық және сыртқы барлау сияқты бөлімдерге ұйымдастырылды. Саяси бақылау бөлімінің басты міндеті – партия мүшелерінің және басқа да азаматтардың идеологиялық тұрғыдан дұрыс екенін қадағалау болды. Албания Югославия, Кеңес Одағы немесе Қытаймен байланысы бар адамдардан партияны, үкіметті, әскерді және өзінің құрылымын тазартуға ол жауапты болды. Бір мәлімет бойынша, Сигуримидің тергеуі нәтижесінде кем дегенде 170 коммунистік партияның саяси бюросы немесе Орталық комитетінің мүшесі жазаланды. Саяси бақылау бөлімі жеке телефон әңгімелерін бақылаудың кең ауқымды бағдарламасына да қатысты. Цензура бөлімі баспасөз, радио, газеттер және басқа да коммуникация құралдарында, сондай-ақ мәдени қоғамдарда, мектептерде және басқа да ұйымдарда жұмыс істеді. Мемлекеттік тіркеулер бөлімі мемлекеттік құжаттар мен статистиканы басқарды, оның ішінде мемлекеттік құпия саналатын әлеуметтік және экономикалық статистика да бар еді. Түрме лагерлері бөлімі тұтқындарды саяси тұрғыдан қайта тәрбиелеумен және олардың қоғамға қаншалықты қауіпті екенін бағалаумен айналысты. Жергілікті полиция ел бойынша он төрт түрмеге күзетшілер жіберді. Физикалық қауіпсіздік бөлімі партияның және үкіметтің маңызды лауазымдарындағы тұлғаларын және нысандарын күзетумен айналысты. Қарсы тыңшылық бөлімі Албаниядағы шетелдік барлау операцияларын, сондай-ақ Албания Еңбек партиясына қарсы ішкі қозғалыстар мен партияларды бейтараптандыруға жауапты болды. Соңында, сыртқы барлау бөлімі Албанияның ұлттық қауіпсіздігіне әсер ететін шетелдік мүмкіндіктер мен ниеттер туралы ақпарат алу үшін шетелде және ішкі аумақта қызметкерлерді ұстады. Оның офицерлері Албанияның шетелдегі дипломатиялық өкілдіктерінде, сауда кеңселерiнде және мәдени орталықтарында жасырын қызмет атқарды.