Кіріспе

Коигач (A' Chòigeach) – Шотландияның Солтүстік-Батыс таулы аймағындағы Уллапулдың солтүстігінде орналасқан Уэстер Росс түбегі. Бұл аймақ, жазғы аралдар мен теңізге қарайтын түбекте тау мен жағалау арасында орналасқан бірнеше жүз үйден тұратын дәстүрлі шаруа және балықшы қауымдастығынан құралған. Басты елді мекен – Ахилтибуи. Солтүстік көршісі Ассинт сияқты, Коигач та тыныш, көлдермен толы жазықтардан тік көтерілетін тауларымен және көптеген аралдар, шығанақтар мен мүйістері бар тік жартасты жағалауымен ерекшеленеді. Ең биік шыңы – Бен Мор Коигач, оның биіктігі 743 метр. Коигач ішіндегі тағы бір маңызды шың – Стак Поллаидтың ерекше пішіні. Бұл Шотландиядағы осындай 40 аймақтың бірі. Атауы гаэль тіліндегі "бес" немесе "бесінші" деген сөздерден шыққан, ол Ачдуарт, Ачнаринан, Аченинвер, Ачнаирд және Ахилтибуи бес елді мекенін білдіреді.

Жергілікті билік

Когиах Лох Брум азаматтық приходінің барониясын құрды. 1690 жылы ол Кромэртишир графтығына қосылды және графтықтағы ең ірі жалғыз жер учаскесі болды, ол бір-бірімен байланысы жоқ эксклавтардан тұрды. 1857 жылы азаматтық тіркеу аудандары өзгергенге дейін баронияға Мартин аралы, Уллапулдан тыс Корриге дейінгі жерлер, Стратканаирдтың әртүрлі шаруашылықтары және шығысқа қарай Ахалл мен Риддорах ормандық аумақтары кірді. 1889 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңында "Росс және Кромарти графтықтары енді жеке графтықтар болмайды және Росс және Кромарти графтығы деген атпен барлық мақсаттар үшін біріктіріледі" делінген. Осылайша Когиах Росс және Кромартиның бір бөлігіне айналды. 1975 жылы графтықтар аймақтық және аудандық кеңестер жүйесімен алмастырылғанымен, Когиах жерді тіркеу және лейтенанттық сияқты мақсаттар үшін Росс пен Кромартиның құрамында қалды. 1996 жылы аймақтар мен аудандар біртұтас кеңестерге ауыстырылды, ал Когиах қазіргі кезде Хайленд кеңесінің аумағындағы қауымдастық болып табылады. 2010 жылы жергілікті қоғамдық кеңестің бастамасымен қоғамдық даму компаниясы құрылды. Компания шешуге тиіс негізгі мәселелер – қолжетімді тұрғын үй, денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну, аймақтың қартайып бара жатқан демографиялық жағдайы және экономикалық дамуды ынталандыру. Сонымен қатар, туристік инфрақұрылымның жетіспеуі және Когиахтың «брендінің» болмауы да алаңдатушылық тудырды. Coigach Community Development Company компаниясының еншілес компаниясы Coigach Wind Power компаниясының жобаларын қаржыландыру үшін 500 кВт жел турбинасын пайдаланады.

Қорғау

Coigach және Assynt Living Landscape жобасы – Солтүстік-Батыс Шотландияның Coigach және Assynt аймақтарына экологиялық және экономикалық пайда әкелуді мақсат ететін қоғамдық серіктестік жобасы. Серіктестікке жеке және қоғамдық жер иелері, жергілікті қауымдастық және қайырымдылық ұйымдары кіреді, ал Шотландияның жабайы табиғат қоры – жетекші серіктес. Жоба «экожүйе қалпына келтіру жобасы» деп сипатталады және Шотландияның таулы аймақтарына орманды байланыстарды, түрлерге бай флора мен фаунаны, сондай-ақ экономикалық өсімді қайтаруды көздейді.

Тарих

Биік жерлерді тазарту кезінде 1852–1853 жылдары Когиахтың шаруаларын жерден қууға әрекеттер жасалды. Алайда, Когиахтың әйелдері жиырма полиция қызметкері мен сот өкілін қарусыздандырып, олардың шақыру қағаздарын өртеп, таяқтарын теңізге лақтырып жіберді. Егер әйелдерге зиян келтірілсе, Когиахтың ер адамдары екінші қорғаныс шебін құрады. Заң өкілдері бірде-бір шақыру қағазын табыс етпей, бірде-бір шаруаны жерден қумай үйлеріне қайтты. Төрт аптадан кейін осы оқиға қайталанды, алты констебль тағы да әйелдерге қарсы тұрды, бірақ бұл да сәттілікке айналмады, бұл жер иесін қатты ашуландырды. Когиахтың шаруалары екі жылдан астам бойы қарсы тұрып, соңында иемденушілер мен жер иелері оларды қайта орналастыруға тырысудан бас тартты. Когиах – халықтың жер иесіне қарсы жеңісі болды. Бұл түбек шотланд гаэль әдебиеті және шотланд диаспорасының әдебиеті үшін де маңызды. Когиахтың тумасы, ковбой-ақын Мурдхэ МакГиллейтхен ("Мурдо МакЛиан") Ұлы соғыс басталғанға дейін Шотландиядан Американың батысына эмиграциялаған көптеген гаэльдердің бірі болды. 1910 жылдары МакГиллейтхен Монтанадағы мал фермасында жазған өлеңінде жалғыздық пен үй сағынышын білдірді: 'S ann a fhuair mi m' àrach an taobh tuath de Alba mhòr ("Мен Ұлы Шотландияның солтүстігінде өстім"). Әнінде айтқандай үмітпен, Мурдхад тұрақты түрде үйіне, Когиахқа оралды. Оның әні Вестер Росс ауызша дәстүріне еніп, Шотландияны зерттеу мектебі Маигред Крос есімді әйелден Лох Юдың жанындағы Лох Эудегі Сеанн Лох Иу ауылынан жинап, жазбаға түсірді.