Кіріспе
Құс түрлері
Төбелі гуан (Penelope purpurascens) – Австралиялық мегаподалар немесе қоршау жасаушылар (Megapodiidae) тұқымдас құстарындағы туысқандығы бар, Cracidae тұқымдасының ежелгі құстар тобындағы жақын уақытта қорғауға алыну қажеттігі бар түр.
Таксономия және жүйелеу
Қалқалы гуанның үш кіші түрі бар, атаулы P. p. purpurascens (Wagler, 1830), P. p. aequatorialis (Salvadori & Festa, 1900) және P. p. brunnescens (Hellmayr & Conover, 1932).
Сипаттама
Төбесі бар гуан ұзын және шамамен салмақтай болады. Стандартты өлшемдер бойынша, қанат шегі , құйрығы , ал табан сүйегі болып табылады. Ол жалпы пішінімен түрікке ұқсас, кішкентай басы, ұзын, күшті аяқтары және ұзын, кең құйрығы бар. Жыныстар бір-біріне ұқсас. Аталы түрдің ересектері көбінесе күңгірт зәйтүн түсті және әлсіз жасыл немесе қызғылт сәулелі. Олардың қарын және құйрық асты бөлігі каштаны түсті, ал кеудесі мен қарын қауырсындары ақ шеттерімен. Олардың тамағында қылшықтар бар және бос терісі кішкентай қызыл ісік ретінде төңкеріледі. Жастар ересектерге ұқсайды, бірақ жалпы қара қоңыр түсті және қанаттары мен құйрығының қауырсындарында қызыл қоңыр реңі бар. Екеуінің де қызыл қабырғасы, қара түсті мұны, беттеріндегі терісі және қызыл аяқтары мен табандары бар. P. p. aequatorialis түршесі аталы түрге ұқсас, бірақ кішірек және көбірек қызғылт. P. p. brunnescens түршесі аталы түрге қарағанда көбірек қызғылт, бірақ aequatorialis түршесінен азырақ.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қалқанды гуанның номиналды түр-тұрағы ең солтүстікке орналасқан. Ол Мексикада батыста Синалоадан және шығыста және оңтүстікте Тамаулипастан бастап, Батыс және Кариб теңізі жағалаулары бойымен Белиз және Гватемала арқылы Сальвадор мен Гондурасқа дейін таралған. P. p. aequatorialis кіші түрі Никарагуаның көп бөлігінде, сондай-ақ оңтүстікке қарай Коста-Рика, Панама, Колумбияның батысы және Эквадордың батысында, Перудің солтүстік-батысына дейін кездеседі. P. p. brunnescens түршігі Серрания-дель-Перихада, солтүстік-шығыс Колумбия мен солтүстік-батыс Венесуэланың кездесетін жерінде, Маракайбо көлінің маңындағы шығыс бөлігінде, сондай-ақ Венесуэланың жағалауындағы таулы аймақтарда, Фальконнан Дельта Амакуроға дейін арасында кездеседі. Қалқанды гуан тропикалық және субтропикалық мәңгі жасыл және жапырақты орман, бұлтты орман, галереялық орман және мәңгі жасыл тау орманды ландшафтарда мекендейді. Көбінесе жартылай ылғалды немесе ылғалды жағдайда болады, бірақ кейбір жерлерде құрғақ орманды да мекендейді. Теңіз деңгейінен бастап Орталық Американың солтүстік бөлігінде, Коста-Рикада, Колумбия мен Эквадорда, Перуда және Венесуэлада кездеседі.
Өсіру
Қалқанды гуан - моногамды. Коста-Рикада оның көбейтін мезгілі наурыздан маусымға дейін созылады, бірақ басқа жерлерде анықталмаған. Оның ұясы - ағашқа биік орналасқан бұтақтар мен жапырақтардан құралған ірі платформа. Оның әдеттегі жұмыртқа саны екі жұмыртқа деп есептеледі. Тұтқында оның инкубациялық кезеңі шамамен 26 күнге солады. Табиғатта оның инкубациялық кезеңі, ұшқындардың қанатына кіру уақыты және ата-аналық күтімге қатысты егжей-тегжейлі мәліметтер белгісіз. Одан әрі, ол "көлемді, дауысты қоңырау" және қорқыныш сезімінде "өте қатты, дауысты қиқырықтар, қоңырау, қоңырау, қоңырау, рррррррр" сериясын шығарады. Орталық Американың солтүстігінде сирек кездеседі, Коста-Риканың қорғалатын аймақтарында кең таралған, Колумбияда сирек, Эквадорда сирек және жергілікті, Перуде "көрінетіндей сирек" және Венесуэлада сирек кездеседі және жергілікті.