Кіріспе

Американдық актер (1908–1984)

Уолтер Лоренс Бёрк (25 тамыз 1908 – 4 тамыз 1984) – американдық актер, сахнада, кинода және телевидениеде кейіпкерлік рөлдерді сомдаған. Оның өнердегі мансабы жарты ғасырдан астам уақытқа созылды. Нью-Йорк тумасы болғанымен, Бёрктің ирланд тегі оны көбінесе ирландиялық немесе ағылшын рөлдеріне шақыруға себеп болды. Оның кішкентай бойы, ерекше дауысы және бет-әлпеті оны тіпті екінші рөлдерде ойнағанда да көрермендерге оңай танылатын етті.

Ерте өмір және сахналық мансабы

Уолтер Берк Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында ирланд иммигранттары Беделия (туған тегі Макнамара) мен Томас Берктің отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Ирландия мен Шотландияда бір-бір фермасы бар жүгіріс аттарын өсірді. Ол 1930 жылдың қаңтарына дейін сол компанияда жұмыс істеп, Казино театрында "Мадам Баттерфляй" және "Кипрдің Йоландасы" қойылымдарына қатысты. Оның басқа Бродвейдегі жұмыстары: "Өз-өзіңе көмектес!" (1936), "Қызыл орақ" (1937), "Батыр туды" (1937), "Ескі ақымақтық" (1940), "Осы шатыр астында" (1942), "Сент-Марк кешінде" (1942–1943), "Әлем қыздарға толы" (1943), "Седи Томпсон" (1944–1945), "Орталық паркте" (1945–1947), "Билли Бадд" (1951), "Джеймиге үш тілек" (1952) және "Майор Барбара" (1957).

Фильм

Бёрк 1948 жылы "Жылаңаш қала" фильмімен Голливудта киноға дебют жасады, ал келесі жылы "Оскар" сыйлығын жеңіп алған "Барлық корольдің адамдары" фильмінде есімдеріне түйін тиетін рөл орындады. Бёрк тағы жиырма екі фильмде және үш Бродвей қойылымында ойнады, бірақ кино мен сахна оның телевизиядағы жұмысына көп ұзамай көлеңке түсірді.

Теледидар

1951 жылы Берк «Мартин Кейн» ерте телесериалында жокей рөлін ойнады. Содан бастап 1980 жылға дейін ол 103 түрлі телесериалдың эпизодтарында, сондай-ақ теледидарға арналған үш фильмде ойнады. Ол сериалдың тұрақты актерлік құрамына кірмегенімен, бір сериалдың бірнеше эпизодында әртүрлі рөлдерді сомдады. 1959–60 жылдары ол Питер Брекктің қатысуымен көрсетілген ABC батыс сериалы «Қара егіз» («Black Saddle») ішінде Тим Поттер рөлінде бес рет пайда болды. Сол маусымда ол Эндрю Дуганның «Бурбон-стрит биті» («Bourbon Street Beat») және Джон Кассаветистің «Джонни Стаккато» детективтік сериалында ойнады. 1959 жылы CBS телеканалының «Пери Мейсон» сериалындағы «Жабырқаған жокеридің ісі» («The Case of the Jaded Joker») атты эпизодта айыпталушы Фредди Грин рөлін ойнады, бұл оның әртүрлі рөлдердегі бес пайда болуының біріншісі болды. 1959 жылы ол «Уэллс Фарго әңгімелері» («Tales of Wells Fargo») сериалының «Кішкентай адам» («The Little Man») эпизодындағы басты кейіпкерді сомдады. 1959 мен 1969 жылдар аралығында Берк «Gunsmoke» батыс драмалық сериалының бес эпизодында қонақ ретінде пайда болды. 1960 жылы ол «Пери Мейсон» сериалындағы «Қауіпті шеттеушінің ісі» («The Case of the Ominous Outcast») эпизодында прокурор Джеймс Блэкберн рөлін ойнады. Басқа рөлдердің ішінде ол тіленші және жеке детектив рөлін ойнады. Ол 1961 жылы «Two Faces West» батыс сериалының «Құрғақшылық» («The Drought») эпизодында Хатфилд рөлінде ойнады. 1962–1963 жылдары ол CBS телеканалының «The Lloyd Bridges Show» антологиялық сериалында пайда болды. 1965–1966 жылдары Берк тағы бір ABC батыс сериалы «Джесси Джеймстің аңызы» («The Legend of Jesse James») сериалында ойнады. Берк 1965 жылғы (бірінші маусым) «Бейвид» («Bewitched») сериалының «Бұл сиқыр» («It's Magic») эпизодында «Ұлы Зено» («Zeno the Great») деп аталатын әдемі әйел рөлін ойнады. Ол 1965 жылы «Мунстерлер» («The Munsters») телесериалының «Киножұлдыз Мунстер» («Movie Star Munster») (S1, Ep28) эпизодында Альфред Суонсон рөлін сомдады. Берк «Lost in Space» сериалының «Ойыншы жасаушы» («The Toymaker») (1967) эпизодында О. М. рөлін ойнады. Ол сондай-ақ «Жайлы Батыс» («Wild Wild West») сериалының эпизодында қоршаудағы қаланың мэрі ретінде, «Хоганның батырлары» («Hogan's Heroes») сериалында шебер сейфті бұзушы Альфи Артист ретінде, «Бонанза» («Bonanza») сериалының екі эпизодында «Тағдырдың баласы» («Destiny's Child») эпизодында Джесси ретінде және сот процесінде күдіксіз куә ретінде пайда болды. Берк сондай-ақ 1970 жылы «The Gift» эпизодында Билли Нил кейіпкерін сомдап, «The Virginian» батыс сериалында өнер көрсетті.

Жеке өмір

Бёрк 1937 жылы Кэтрин Патрисия Руниге үйленді және олардың төрт баласы болды: Кэтрин, Маргарет, Дебора және Лесли. Кэтрин Руни 1956 жылдың 21 мамырында қайтыс болды. Бёрк өмірінің көп бөлігін жұмыс істейтін Голливуд пен Пенсильвания штатындағы фермасы арасында бөлісті. Шығысқа келгенде ол кейде жергілікті колледждерде драма сабақтарын оқыды.

Өлім

1984 жылғы 4 тамызда Берк Калифорния штатының Вудленд-Хиллс қаласындағы Motion Picture & Television Country House and Hospital-де тұрғанда өкпе эмфиземасынан қайтыс болды.

Бродвей сахналық шығармалары

Қымбат жау, Кникербокер Театры, (1925–1926) ансамбль ретінде
1927 жылғы құлыптар, Шуберт Театры, (1927) орындаушы ретінде
Фауст, Галло Театры, (1928) Сайыпқыран ретінде
Мадам Бабочка, Казино Театры, (1930) Тіркеуші ретінде
Кипрдің Иоландасы, Казино Театры, (1930) Тремитус ретінде
Көмектесіңіз, Манхэттен Театры, (1936) Фредерик Биттлсби ретінде
Қызыл егін, Ұлттық Театр, (1937) Курьер Рокман ретінде
Батыр туды, Адельфи Театры, (1937) Уильям / Белгісіз жастағы джентльмен ретінде
Ескі ақымақтық, Виндзор Театры, (1940) Дэн Дориан ретінде
Біздің жұлдыздарымызда емес, Бильмор Театры, (1941) Кевлин Хулихан ретінде
Осы шатыр астында, Виндзор Театры, (1942) Шон О'Шоунесси ретінде
Әулие Марк күнінің алдында, Корт Театры, (1942–1943) жекелеме Томас Малверой ретінде
Әлемде қыздар толы, Ройал Театры, (1943) Ник ретінде
Сэди Томпсон, Алвин Театры, (1944–1945) Квартал бастығы Бейтс ретінде
Орталық паркте, Жаңа ғасыр Театры (1945–1946) Дэнни О'Кахейн ретінде
Билли Бадд, Бильмор Театры, (1951) О'Даниель ретінде
Жейми үшін үш тілек, Марк Хеллингер Театры, (1952) Пауэр О'Мэлли ретінде
Бас аспан, Мартин Бек Театры, (1956–1957) Снобби Прайс ретінде