Кіріспе

"Дәрігердің ісі" – американдық жазушы Стивен Кингтің қысқа әңгімесі. Алғаш рет 1987 жылы шыққан "Шерлок Холмстың жаңа оқиғалары" атты мерейтойлық жинақта жарияланып, кейін "Кошмарлар мен арман-көрістер" жинағына енді. Бұл әңгіме Кингтің Шерлокианаға – Артур Конан Дойлдің кейіпкерлерін пайдаланған, канондық емес Шерлок Холмс әңгімесіне жасаған тәжірибесі. "Кроуч-энд" әңгімесі сияқты, Х.П. Лавкрафттың Ктулху мифологиясынан шабыттанған "Дәрігердің ісі" пастиштің бір мысалы болып табылады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Доктор Уотсон бұрын-соңды жарияланбаған бір істі айтады, онда оны және Холмсты инспектор Лестрад күтпеген жаңбырлы күні садистік лорд Халлдың қанына қастандық жасауды тергеуге шақырады. Халл отбасының әрбір мүшесі – оның әйелі мен үш ұлы – оны өлтіруге себеп бар: оның әйелі мен бүкіл денесі бүгілген ұлы үнемі зорлық-зомбылыққа ұшыраған, ал тағы бір ұлы отбасылық тізімдегі орнына байланысты мардымсыз ақшадан артық ешнәрсе алмайтынына қадарлы болған. Сонымен қатар, Халлдың отбасы оның байлығын оларға қалдырады деген үмітпен оның қарым-қатынасына шыдағанмен, жақында Халл өсиетін қайта жазғанын білді, сондықтан олардың ешқайсысы ештеңе алмады. Осы себептерге қарамастан, отбасы бір-біріне күдік тудырмайтын жағдай жасады және кісі өлтірудің өзі құлыпталған бөлмедегі жұмбаққа айналды: Халлдың кабинетінде ешкімге көрінбей жасырынуға орын жоқ, ал барлық есіктер мен терезелерді лорд өзі бекітті. Холмс осы жұмбақты шешуге құштар, бірақ Халлдың көптеген мысықтарына аллергиясы бар. Алайда Уотсон құлыпталған кабинеттегі бір үстелдің кілемге ерекше көлеңке түсіріп жатқанын байқайды. Ол үстелді тексеруге барғанда, ол иллюзияны табады және үстелдің манипуляцияланғанын көрсетеді. Кітап сөрелерінің ең төменгі бөлігі – фотореалистік сурет. Қылмыскер, Халлдың суретші ұлы Жори, төменгі бөлікті өте нақты бейнелеп, нәтижесін үстелдің артқы аяқтарына жапқан. Әкесі жаңа өсиетті жариялағанда, Жори кабинетке кіріп, үстелдің артына тығылып, тиімді сәтте әкесін пышақтап салады. Көңіл күйі бұзылған күні бір қарағанда, иллюзияны байқау қиын, бірақ күн ашық болса, үстелдің аяқтарынан көлеңке түспейтіні байқалар еді. Бұл көріністі шынайы ету үшін Жори қара матадан көлеңкелер жасап, оларды көлеңкелердің орналасуы керек жерге төседі. Айыныштысы, ол "көлеңкеге күн болмаған күні ұшырады". Сонымен қатар, Халл өлмес бұрын айқайлауға үлкерді, бұл қызметшілерінің назарын аударып, Жоридің суреттерін жинауға немесе кісі өлтіруді тонау әрекеті ретінде көрсетуге мүмкіндік бермеді. Оның орнына, Жори жаңа өсиетті ұрлап, өртеп жіберді, бұл өзі мен отбасы мұраны алатынына кепілдік берді. Уотсон өз ойларын түсіндіргенде, Жоридің кісі өлтіруді өздігінен жасамайтынын және ең болмағанда, отбасының барлық мүшесі оны білгенін және оның үшін жалған куәлік бергенін біледі. Уотсонның баяндамасын тыңдап жатып, осы тұжырымға келген Холмс оны адамның жасаған қатыгездігінің тереңдігін түсінбегені үшін жұмсақ сөккен. Уотсон сондай-ақ Холмс Уотсонның әңгімесінің басынан бастап бәрін түсінгенін, бірақ Уотсонның өзінің сәтін баюына мүмкіндік беру үшін қасақана үнсіздік сақтағанын түсінеді; Холмс оның даңқын ұрлағанына ренжімеді, керісінше, Уотсонның көрсеткен "дедуктивті ойлау қабілетіне" шынайы таң қалды. Холмс пен Лестрад егер іс сотқа жеткізілсе, Халлдарға берілетін жазалар туралы талқылайды: Жориге өлім жазасы берілуіне кепілдік берілген, ал қалған екі ұлы өмір бойына түрмеге қамалады, ал әйелі әйелдер түрмесінде біраз уақыт жазасын өтейді. Олар әлем Халлсыз жақсырақ деп шешіп, оқиғаның шындығын жасыру үшін сөз байласады. Холмс пен Уотсон сурет пен көлеңкелерді жинап алады, ал Лестрад бөлменің терезелерінің бірін ашады; олар кетіп, күтіп тұрған полицияға Халл үйге кіру әрекеті кезінде өлтірілгенін хабарлайды.

Фильмге бейімделу

2018 жылдың ортасында Джеймс Дуглас режиссерлік еткен «Доктордың ісі» фильмінің канадалық тәуелсіз бейімделуі түсірілді. Майкл Коулман Уотсон рөлін ойнады, ал Дж. П. Уинслоу Холмс рөліне түсті. «Х-файлдар» жұлдызы Уильям Б. Дэвис ересек Уотсон рөлін сомдады. 2023 жылдың ақпан айында Мена Масудтың Press Play Productions өндіріс компаниясынан жаңа қысқаметражды фильмнің бейімделуі жарияланды. «Соңғы патша» деп аталатын фильм фарси тілінде орындалады, бұл «Кинг» бейімделуінің алғашқысы, және актер құрамы негізінен ирандық америкалық/ирандық канадалық актерлерден тұрады. Дадьяр Вакили Уотсон рөлін сомдайтын Вахидті, ал Маз Джобрани Холмс рөлінің орнына Шахриарды ойнайды. Актер құрамында сондай-ақ Шива Негар, Шила Омми, Маршалл Манеш, Питер Банифаз, Тара Грэмми, Назанин Нур, Джиллиан Фортин және Тегеран фон Гашри де бар.