Кіріспе

"Грамма" – американдық жазушы Стивен Кингтің қысқа қорқыныш әңгімесі. Алғаш рет 1984 жылы "Weirdbook" журналында жарияланып, 1985 жылы "Skeleton Crew" жинағына енген. Бұл әңгімеде Х.П. Лавкрафт туындыларында кездесетін кейбір кейіпкерлер, жаратылыстар және түсініксіз күштер де бар, сондықтан ол Ктулху мифологиясы әлеміндегі оқиға болып саналады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джордж Брукнер есімді 11 жасар бала Майн штатының Касл-Рок қаласындағы үйінде анасы Рутпен бірге Джорджтың 13 жасар інісі Бадди бейсбол ойнап аяғын сындырғанын білгенде. Джорджтың анасы 19 шақырым қашықтықтағы қалаға барып, Баддиді ауруханадан алуы керек, бірақ біреу үйде қалып, өз анасына қарап отыруы керек, үлкен, қатал, көне, төсекке жататын әйел. Джордж ерікті болып, қарсылық білдіреді. Апасы кеткеннен кейін Джордж ас үйде отырып, "әже" туралы ойлана бастайды және ол үйге алғаш рет келгенін еске алады. Ол алты жаста еді, қарт әйел оны "құшақтап" алу үшін, оның қасына келуін талап етті. Джордж идеядан қорқып, үнемі жылап жүрді. Ақырында әжесіне "уақыт келгенде" құшақ жаямын деп уәде етіп, оны тыныштандырды. Джордж анасының қайтып келуін күтеді. Сағат өткен сайын оның санасында бұрын көрген оқиғалар пайда бола бастайды. Ол әкесінің бауырларының: "Рут, сен ғана оны тыныштандыра аласың", - деп, қарт анаға қамқорлық жасауды өтінгенін есіне алады. Ақырында Рут Сан-Францискодан Кэстл-Рокке (Мэн штаты) апаларына күтім жасау үшін көшіп кетуге мәжбүр болды. Джордж әжемнің шіркеуден шығарылғанын, сондай-ақ белгілі бір кітаптары болғандықтан мектеп мұғалімі лауазымынан босатылғанын да еске алады. Ақырында ол әйелдің ұзақ уақыт бойы құнарсыз болғанын, кез келген жүктілік оның түсіксіз немесе өлі туған баламен аяқталғанын және тек қана құлшылықтан шығарылғаннан кейін жүкті болып, сау баланы туғанын еске алады. Жорж бірден жайма-жаймалардың сызатын дыбысын естиді; ол әжесінің ұзын, сызаң тырнақтары төсегіне сүрініп жатқанын елестетеді. Ол кіргенде, қыздың денсаулығын тексеріп, бірнеше сәт бойы семіз, ақ, формасыз әйелді бақылайды. Бірде ол басқа да естеліктерді еске алады: әжесінің бір түнде таңғажайып сөздер айтқанын, келесі күні таңертең туыстарының өлгенін еске алады. Джордж кенеттен әжесінің сиқыршы екенін түсінеді, ол тыйым салынған кітаптарды оқып, қара күшке ие болды. Джордж осыны түсінгенде, әжесінің қайтыс болғанын түсінеді. Ол қорқып тұрса да, әйеліне айнаны қарап, көзін ашып қарайды. Ол сенімді болғаннан кейін дәрігерге телефон соғып, көршілерінің партия желісінде сөйлесіп жатқанын және телефонды пайдалана алмайтынын біледі. Джордж анасының үйге оралуын күтуді таңдайды және жағдайды тыныш жүргізгені үшін мақтауға ие болатынын ойлайды, ол әжесінің бетін жаппағанын түсінгенше. Ол ағасының "қауыздық" жасағаны үшін өзін мәңгі азаптайтынын елестетеді. Джордж өлген әйелдің бөлмесіне кіріп, оның бетін жамылғымен жауып қояды. Ол кішкентай қыздың қолынан ұстап, бір сәтке ұстап алады. Джордж бөлмеден қашып кетеді, бұл процесте оның мұрны жараланады. Ол қимыл-қозғалысты түсінуге тырысқанда, көрші бөлмеден өлі адамның төсектен түсіп қалуға тырысып жатқандай ыңқылдарын естиді. Сонда ол әжесінің: "Кел, Георгий әжесі сені құшақтағысы келеді" деп шақырғанын естиді. Джордж қорқып, бөлмеден қашады. Ол өзінің артынан келе жатқан үлкен әйелді естиді, тіпті ол сиқыршы ретінде өлімге дейін өзімен жалғыз қалмақшы болғанын күтті. Оның әпкесі Фло телефон шалып, әжесі ас үйге кіргенде, ол жағдайды түсіндіруге тырысады. Фло әпкесі оған Хастурдың атын атап, әжесіне оның атынан "жатуға" айту керектігін айтады. Әжесі оның қолыннан ұялы телефонын алып тастайды да, Джордж қайта-қайта: "Жатқаның жөн! Хастурдың атынан! Төсегіңмен!" Әже оны құшақтап алады. Бір сағаттан кейін Джордж ас үйдегі үстелдің жанында тыныш отырды. Рут қайтып келгенде, Джордж оған әжесінің қайтыс болғанын айтып, жүгіріп келеді. Анасы қорқып: "Еш нәрсе болды ма?" - деп сұрайды. Джордж оны жоққа шығарып, ұйықтауға бөлмесіне кетеді. Бұл әже Джорджты билеп, баланы зұлым сиқыршыға айналдырды дегенді білдіреді, өйткені ол Фло әпкесін аневризмамен ұрып-соғу үшін сиқыр қолданды. Бұл оқиға Джордж ағасына қандай азаптар әкелетінін елестетіп, жаман күлімсіреп аяқталады.

Кино, теледидар және театрлық бейімделулері

Бұл оқиға 1986 жылы "Твайлайт-зона" телесериалының бір бөліміне бейімделді; сценарийін Харлан Эллисон жазды. "Грамма" үшін дауыстың бір бөлігін Кингтің "Кэрри" романының алғашқы киноадаптациясында ойнаған Пайпер Лори орындады. 2014 жылы оқиға "Мерси" деген толық метражды фильмге айналдырылды. Фильмде Джордж рөлін Чендлер Риггс сомдады. Фильмге сын аралас бағалар берілді. "Түмббад" (2018 жылы шыққан маратхи тіліндегі қараңғы фантастикалық тарихи қорқыныш фильмі) фильмінің басындағы эпизод осы оқиғаның негізінде жасалған.