Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саясаткер, NOAA корпусының офицері Джеймс Тайсон (8 сәуір 1819 – 4 желтоқсан 1898) – австралиялық мал өсіруші. Ол Австралияның алғашқы өз күшімен миллионер болған адамы деп есептеледі. Оның аты сыртқа жабық, байлыққа ие және сақ саудагерлікпен байланыстырылды.
Australian politician
the NOAA Corps officer
James Tyson (8 April 1819 – 4 December 1898) was an Australian pastoralist. He is regarded as Australia's first self made millionaire. His name became a byword for reticence, wealth and astute dealing.
Ерте өмір
Джеймс Тайсон 1820 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің Камден ауданында (сол кезде Коупастер деп аталған) Уильям Тайсон мен Изабелла Маридің (құрметті аты Коулсен) ұлы болып дүниеге келді. Оның туған күні туралы әртүрлі пікірлер бар. Кейбір дереккөздерде 1823 жылдың 11 сәуірі, ал басқалары 1819 жылдың 8 сәуірі деп көрсетілген, тіпті 81 жасында деген де болжам бар, бұл оның туған күнінің мүмкін болатын ауқымын одан да кеңейтеді. Оның анасы Изабелла ұрлық жасағаны үшін сотталды. Оның әкесі Уильям және үлкен ағасы, сондай-ақ Уильям, онымен бірге келді. Нарелан аймағында губернатор Лаклан Маккуариден жер алған Тайсондар шағын шаруалар болып бастады, кейіннен отбасысы өскен соң Шығыс Баргоға көшіп кетті. Жастығында Джеймс майор Томас Митчелл және Джон Бакланд сияқты көршілеріне жұмыс істеді, олар оны Виктория колониясының солтүстік-шығыс шекарасына мал айдауға жалға алды. Содан кейін ағаларымен бірге Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльсте жерді иеленуге лицензия алды. Ақырында олар Лаклан және Мюррамбиджи өзендерінің қосылған жеріне, 1837 жылы Джон Окслинің саяхатын қиын қылған қамыстың арасына қоныстанды.
James Tyson was born about 1820 in the Camden district (then called Cowpastures) of New South Wales, the son of William Tyson and Isabella Marie (née Coulsen). There is disagreement over the date of his birth. Some sources say 11 April 1823 while others say 8 April 1819. or 81 years of age, suggesting an even wider range of possible birth dates. His mother, Isabella, was a convict, sentenced to transportation for theft. His father, William, and his eldest brother, also William, came with her. Receiving a grant from Governor Lachlan Macquarie in the Narellan area, the Tysons set themselves up as small farmers, later moving with their growing family to East Bargo. As a youth James commenced work for neighbours such as Major Thomas Mitchell, and John Buckland who contracted him to take cattle to the north eastern border area of the colony of Victoria. Then, with his brothers, he took up squatting licences in western New South Wales. Eventually they settled on land at the junction of the Lachlan and Murrumbidgee Rivers, in the reed beds which had defeated John Oxley's exploration in 1837.
Кәсіпкерлік өмір
Тайсонның байлығы Бендиго алтын кендерінде мал союда жетістікке жеткеніне негізделген. Ол ақылды сатып алу, мал және мал жолдары туралы білім, мал шаруашылығына несие беру және ірі жалдау жерлерін сақтап отыру арқылы кеңейтілді, бұл Солтүстік Квинслендтен Гиппслендке дейін созылған және Мельбурн, Сидней және Брисбен қалаларын етпен қамтамасыз еткен жеткізу тізбегін құрды. Оның алғашқы мүлігі, Royal Bank Station, 1855 жылы Дениликуин маңынан сатып алынды, одан кейін Хуанбонг (Муррумбиджи өзенінің бойында), содан кейін Гиппслендтегі Хейфилд станциясы. Квинслендке көшіп келген ол Дарлинг Даунс аймағындағы Фелтон станциясын иеленді. Батысқа қарай жылжығанда ол 20 000 бас малға арналған Тинненбурра мал шаруашылығын да сатып алды. 1866 жылы ол бірнеше мал шаруашылығын сатып алды: Вурорука, Роттенроу, Гордоншит және Теккулман, барлығы Уаррего өзені мен оның саласы Каттобра сағасында орналасқан. Оның басқа станцияларына Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Бангате, Гундублуи, Тупра және Муронова; ал Квинслендтегі Гленормистон, Суонвэйл, Метеор Даунс және Альбиния Даунс, Баббилора, Карнарвон, Талли, Уиоби, Фелтон және Маунт Расселл кірді. Ол бір рет Квинсленд үкіметіне ұсынылған трансконтиненталдық теміржол құрылысының құнына 500 000 фунт стерлинг көмектесу үшін несие бергені жазылған. 1892 жылы экономикалық төмендеу кезінде ол үкіметке көмек көрсету үшін 250 000 фунт стерлингтік қазына векселін алды.
The legendary Tyson fortune was founded on success in butchering on the Bendigo goldfields. It was extended by canny buying, knowledge of cattle and of stockroutes, pastoral lending and the judicious selection of enormous leaseholds to provide a chain of supply which stretched from North Queensland to Gippsland and which fed beef to Melbourne, Sydney and Brisbane. His first property, Royal Bank Station, near Deniliquin was purchased in 1855, followed by Juanbong (along the Murrumbidgee River), then the Heyfield station at Gippsland. Moving into Queensland, he took up Felton station in the Darling Downs area. Going west he also picked up Tinnenburra cattle station which carried 20,000 head of cattle. In 1866 he purchased a group of pastoral runs: Wooroorooka, Rottenrow, Gordonsheet and Teckulman, all on the Warrego River and its tributary, Cuttaburra Creek. His other stations included Bangate, Goondublui, Tupra and Mooroonowa in New South Wales; and Glenormiston, Swanvale, Meteor Downs and Albinia Downs, Babbiloora, Carnarvon, Tully, Wyobie, Felton, and Mount Russell in Queensland. It is on record that on one occasion he offered the Queensland government a loan of £500,000 towards the cost of constructing a proposed transcontinental railway. In 1892 at a time of economic depression he took up £250,000 in treasury bills to assist the government.
Саясат
1893 жылы ол Квинсленд заң шығару кеңесінің мүшесі болды, бірақ кеңестің жұмысына белсенді қатыспады.
In 1893 he became a Member of the Queensland Legislative Council but did not take a prominent part in its proceedings.
Флора Шоумен байланыс
Энид Моберли Белл (1947:124–126) Тайсон мен Флора Шоудың ұзақ пойыз сапарында болған кездейсоқ кездесуін айтады: олардың өмірлік жолдары әртүрлі болса да, олардың "құндылықтар бойынша түбірлі келісімі болды – байлыққа немқұрайлылық, оқиғаға құштарлық, атқарылған жұмыстан қанағаттану" – қараңыз, Э. М. Белл (1947) Флора Шоу: леди Лугард, D. B. E. Constable.
Enid Moberly Bell (1947:124–126) recounts a chance meeting between Tyson and Flora Shaw on a long train journey: although vastly different in background, they had "a fundamental agreement on values – indifference to wealth, delight in adventure, satisfaction in work accomplished " – see E. M. Bell (1947) Flora Shaw: Lady Lugard, D. B. E. Constable.
Өлім
Сөйлеуі баяу болғанымен, өткір және зерделі "Джимми" Тайсон әдетте жұмысшы немесе шекара күзетшісі сияқты киінетін, ал өзінің түрлі меншіктеріне барғанда аты-жөнін жасырып, менеджер үйінің ыңғайлылығынан гөрі, саяхатшылар лагерін және күн батқанда бірге отыруды артық көретін. Тайсон Австралияны көп аралап, бірақ ақырында Дарлинг Даунстағы Фелтон станциясын негізгі үйі етіп белгіледі. Ол 1898 жылдың 4 желтоқсанында қайтыс болды. Екі апта бойы ауырып жүргенімен, дәрігерге көрінуден бас тартты. Оның қоштасу рәсімі Тоуомбадағы Сент-Джеймс шіркеуінде өтті және Тоуомба зиратына жерленді. Өмірінің соңында оның мүлкі Австралиядағы ең ірі мүлік болып есептелді. Бірақ ол үйленбеген, баласыз және өсиеттама қалдырмай дүниеден өтті. Оның мүлкі сатылып, шамамен 2,36 миллион фунт стерлинг түсті, ол жақын туыстарына бөлінді. 1901 жылы оның денесі эксгумацияланып, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Кемпбелтаун қаласындағы Санкт-Петер Англикан шіркеуіндегі отбасылық мазарға қайта жерленді.
Slow of speech, though astute and perceptive, "Jimmy" Tyson habitually dressed like a tradesman or boundary rider, and when he visited his various properties, he did so anonymously, preferring the swagmen's camp and the company of sundowners to the comfort of the manager's homestead. Tyson travelled much about Australia, but eventually made his principal home at Felton station on the Darling Downs. He died there on 4 December 1898. He had been ailing for two weeks but refused to see a doctor. His funeral service was held at St James's Church at Toowoomba and he was buried in Toowoomba Cemetery. At the time of his death his estate was the largest in Australia to that time. However he died unmarried, childless and intestate. His estate was sold off, realising about £2.36 million, which was divided among his closest relatives. In 1901, his remains were exhumed and re buried in a family vault at St Peter's Anglican Church in Campbelltown, New South Wales;
Мұра
Банжо Патерсон (T. Y. S. O. N.), Брейкер Морант және Уилл Огилвидің бәрі оның жайлы жазған. Джеймс Тайсонның құжаттары Дениликин және аймақтық тарихи қоғамында, Австралия Ұлттық кітапханасында, Квинсленд штатының мұрағатында және Квинсленд штатының мемлекеттік кітапханасында сақталады. Бұл құжаттар Австралияның ең ірі мал шаруашылығы империясын құрған және елдің алғашқы миллионері болған адамның қалған жазбалары болып табылады. Ол «өз өмірінде-ақ аңызға айналған» адам ретінде сипатталған, ал оның қайтысы Банжо Патерсонның «T. Y. S. O. N.» атты өлеңімен тойланды. 2010 жылы Джеймс Тайсон Квинсленд бизнес көшбасшыларының Даңқ залына енгізілді. Осы оқиғаға арналған цифрлық бейнежазбада Тайсон Донели құрметті Джеймс Тайсонның (MLC) және оның 19 ғасырдағы мал шаруашылығымен айналысуы туралы айтады. Донели Тайсонды атап көрсеткен Банжо Патерсонның өлеңін оқып, оның өмірі бойы жинаған байлығын (қазіргі шарамен 9 миллиард австралиялық долларына бағаланған) талқылайды.
Banjo Paterson (in T. Y. S. O. N.), Breaker Morant and Will Ogilvie all wrote about him. The papers of James Tyson are held by Deniliquin & District Historical Society, National Library of Australia, Queensland State Archives and the State Library of Queensland are of historical significance as the surviving records of the creator of one of Australia's greatest pastoral empires and this country's first millionaire, described as ‘a legend in his own lifetime’, and celebrated on his death by a poem by Banjo Paterson, 'T. Y. S. O. N.' In 2010 James Tyson was inducted into the Queensland Business Leaders Hall of Fame. A digital story was produced to mark the occasion where Tyson Doneley talks about the life of The Hon. James Tyson MLC and his pastoral interests throughout the 19th century. Doneley reads out the Banjo Patterson poem that mentions Tyson and talks about the considerable wealth he accumulated during his lifetime (estimated to be 9 billion AUD in today's terms).
Марапаттар
2010 жылы құрметті Джеймс Тайсон МЛК Австралияның алғашқы мал королі ретінде Квинсленд бизнес лидерлерінің Даңқ залына енгізілді.
In 2010, the Hon James Tyson MLC was inducted into the Queensland Business Leaders Hall of Fame, as Australia's first cattle king.