Кіріспе

Американдық археолог және фотограф (1897–1964)
әдебиет тарихшысы

Эрих Фридрих Шмидт (13 қыркүйек 1897 – 3 қазан 1964) – Баден-Баден қаласында туған неміс және американдық азаматтыққа өткен археолог. Ол ежелгі Таяу Шығыс археологиясы саласында маманданған және Чикаго университетінің Шығыс институтында профессор-эмиритус атағын алған. Сонымен қатар, ол археологиялық зерттеулерде әуе суретін пайдаланудың алғашқы қадамдарын жасаған.

Өмірбаян

Бала кезінде әкесі қайтыс болып, ол Карлсруэдегі әскери училищенің (кадеттенкорп) оқушысы ретінде білім алды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда неміс армиясының лейтенанты болып тәмамдады. Ол соғыста өзгелерден ерекше көзге түсіп шайқасты, бірақ 1916 жылы Австрияның Галиция аймағындағы шайқаста ауыр жарақат алды. Шмидт соғыс даласында ресейлік әскерлерге түсіп, келесі төрт жылды тұтқын лагерінде өткізді. 1920 жылы ол Германияға қайтып оралды. Мұнда анасы мен үш туысының осы аралықта қайтыс болғанын естіді. Содан кейін Фридрих Вильгельм университетіне (қазір Берлиннің Гумбольдт университеті) оқуға түсті. 1923 жылы АҚШ-қа көшіп, Колумбия университетінде антропологияны оқыды, онда Франц Боас оның ғылыми жетекшісі болды. 1925 жылдың желтоқсанынан 1926 жылдың қаңтарына дейін Шмидт Пьюэбло-Гранде және Ла-Сиудадта стратиграфиялық сынақ қазбаларын жүргізді, бұл екі Хохокам ескерткіші кейіннен оның диссертациялық жұмысы үшін пайдаланылды. Ол Хохокам зерттеулерінің алғашқы қадамдарын жасағандардың бірі болды. 1927 жылы Шығыс институтының директоры Джеймс Генри Брестед Шмидтты Анатолия хетт экспедициясына көмекші археолог ретінде шақырды. Ол Х. Х. фон дер Остенмен бірге Шығыс институтының хетт экспедициясын басқарды, кейіннен Дамған қаласының жанындағы Тепе-Хисар және ежелгі Геккатомпил қаласын іздеу үшін Рей сияқты жерлерде қазба жұмыстарын жүргізді. Оның ең танымал зерттеуі 1934 жылдан 1939 жылға дейін Персеполисте (Иран) өтті. Эрих Шмидт археологиялық ескерткіштерді әуеден түсіруді алғашқылардың бірі ретінде қолданды, әсіресе Иранда. 1935 жылы Шмидт Иран аумағында ұшуға рұқсат алу үшін Реза Шах Пахлавиге тікелей жүгінуге мәжбүр болды. Рұқсат алғаннан кейін ол көптеген ұшулар жасап, көптеген карталарды құрды. Ол екі рет үйленді: 1934 жылы Мэри Хелен Уорденге (кейін қайтыс болды), ал 1943 жылы Лура Флоренс Строунға, олардан Ричард Родерик және Эрика Лура есімді екі баласы болды. Эрих 1964 жылы Калифорния штатының Санта-Барбара қаласында қайтыс болды. Өкінішке орай, ол көптеген жоспарларын аяқтауға үлкермеді, сондықтан оның қазба жұмыстарының көп бөлігі жарияланбады. Кейіннен оның жұмыстарының бір бөлігі басқа ғалымдар тарапынан қайта зерттелді және жарияланды.