Момпос, Колумбия: тарихы, мәдениеті, туризм мүмкіндіктері. Магдалена өзені жанындағы колониялық қала, халық саны 46,408. Саяхаттап көруге арналған жер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Момпокс, парагвайлық шаруалардың көшбасшысы
Mompox, the Paraguayan peasant leader
Момпокс немесе Момпос, ресми түрде Санта-Крус-де-Момпокс – Колумбияның солтүстігіндегі Боливар департаментіне қарасты қала және муниципалитет. Қала бастапқыда Магдалена өзеніне жақын орналасқандықтан дамыды және өзінің отарлық сипатының көп бөлігін сақтап қалды. Сонымен қатар, ол Оңтүстік Американы Испаниядан азат етуде маңызды рөл атқарды. Бүгінде Момпокс туризмге, балық аулауға және жергілікті мал шаруашылығынан туындаған саудаға тәуелді. Муниципалитетте 46 408 адам тұрады және Пиниллос және Сан-Фернандо муниципалитеттерімен шектеседі. Момпокстың тарихи орталығы 1995 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді, бұл оның сақталған отарлық архитектурасы мен архитектуралық стильдердің қосылысының арқасында мүмкін болды.
Mompox or Mompós, officially Santa Cruz de Mompox, is a town and municipality in northern Colombia, in the Bolívar Department. The town initially grew from its proximity to the Magdalena river and has preserved much of its colonial character. It also played an important role in the liberation of South America from Spain. Today, Mompox depends upon tourism, fishing, and some commerce generated by the local cattle raising. The municipality has a population of 46,408 and is adjacent to the municipalities of Pinillos and San Fernando. The historic center of Mompox was made a UNESCO World Heritage Site in 1995, owing to its preserved colonial architecture and mixture of architectural styles.
Тарих
Мампо (немесе Момпо) – испан конкистадорлары келген кезде Малибу мәдениетінің жергілікті басшысы (кацик) болған, ал Момпокс «Мампо басшысының жері» деген мағынаны білдіреді. Қала 1537 жылдың 3 мамырында Педро де Хередияның ағасы Алонсо де Хередия тарапынан Магдалена өзеніндегі қауіпсіз пор ретінде құрылды. Санта-Крус-де-Момпокс өзен арқылы ішкі аймаққа жүк тасымалдау порты ретінде өте гүлденді. Бұл жерде патшалық монета айналымы орнатылды және қала алтын шеберлерімен танымал болды. 1810 жылдың 6 тамызында «Бос бол немесе өл» (Ser libres o morir) ұранымен Испаниядан тәуелсіздігін жариялаған Колумбиядағы алғашқы қала осы болды. Момпокс туы – қызыл түсті, ортасында ақ крест бейнеленген, және ол 1810 жылға дейін сонымен пайда болған. Симон Боливар 1812 жылы алғаш рет Момпоксқа келді. Ол өзінің «Тамаша жорығында» (Admirable Campaign) күресу үшін әскеріне 400 адамды қабылдады. Оның Момпокстағы уақытының тарихы «Боливар тасы» (Piedra de Bolivar) деп аталатын ескерткішпен мәңгіленген. Момпокс Магдалена өзені бойындағы маңызды порт ретінде 20 ғасырдың басында шөгінділердің жиналуына байланысты маңыздылығын жоғалта бастады. Осы кезеңде Магангуэ арқылы өзеннің тармағы арқылы өтуге басымдық берілді. 1987 жылы түсірілген Габриэль Гарсия Маркестің «Өлімнің алдын ала болжауы» (Chronicle of a Death Foretold) фильмінің бір бөлігі Момпокста түсірілді.
Mampo (or Mompoj) was the local indigenous chieftain (cacique) of the Malibu culture, when the Spanish conquistadors arrived, and Mompox means "land of the ruler Mampo". The city was founded on May 3, 1537, by Alonso de Heredia, brother of Pedro de Heredia, as a safe port on the Magdalena. Santa Cruz de Mompox became quite prosperous as a port for the transportation of goods upriver into the interior. A royal mint was established here and the town was known for its goldsmiths. On August 6, 1810, it was the first town in Colombia to declare its independence from Spain under the motto, "Be free or die" (Ser libres o morir). The flag of Mompox, which is red with a white cross in the center, dates back to this time in 1810. Simon Bolivar first arrived in Mompox in 1812. He recruited 400 men to join his army to fight in his Admirable Campaign. The history of his time in Mompox is commemorated with a monument called Piedra de Bolivar. The popularity of Mompox as a port along the Magdalena River began dwindling in the early 20th century due to the accumulation of sediment. During this time, passage through the branch of the river via Magangué was favored instead. The 1987 film adaptation of Gabriel García Márquez's Chronicle of a Death Foretold was partly shot in Mompox.
Ғимараттар мен сәулет
Санта-Крус-де-Момпокс колониалды сәулет ерекшеліктерін сақтауымен танымал, бұл испан және жергілікті стильдердің үйлесімінде көрініс тапқан. Бүгінде колониалды ғимараттардың көпшілігі әлі де бастапқы мақсатына сәйкес пайдаланылуда. Ерекше назарды Calle de la Albarrada, Calle Real del Medio және Calle de Atrás көшелеріндегі есіктерді, қоршауларды және терезелердегі торларды әшекейлейтін темірден жасалған бұйымдар тартып тұрады. Атақты шіркеулер қатарында Санта-Барбара (1613 жылы салынған), Сан-Агустин (1606 жылы салынған), Сан-Хуан-де-Диос және Безуартты ұғым кіреді. Сонымен қатар, колониалды өнер мұражайында діни алтыннан жасалған колониалды шедеврлер сақталған. Сан-Хуан-де-Диос ауруханасы 1550 жылы негізделген. 1663 жылы оның басқаруын Ла Орден де тодос лос Херманос Оспиталиерос (Госпитальдық рыцарлар ордені) өз қолына алды. Аурухананың күтілуі мен жұмыс істеуі аймақтағы ықпалды отбасылардың қайырымдылықтарына және Магдалена өзені арқылы тасымалданатын тауарларға салынатын патшалық салыққа тәуелді болды. Сан-Хуан-де-Диос Америкадағы әлі де бастапқы ғимаратында жұмыс істеп тұрған ең көне аурухана болып саналады. Қалалық әкімшілікте колониалды түрмелер мен қала әкімінің қабылдау залы орналасқан. Осы жерде 1810 жылдың 6 тамызында Испаниядан тәуелсіздік туралы актіге қол қойылды және алғаш рет "Ser Libres o Morir" ("Азаттық немесе өлім") ұраны естілді. Сан-Карлос монастыры деп те аталатын қалалық сарай 1660 жылы салынған. Бұл монастырь иезуиттер қуылғанға дейін қаланың алғашқы орта мектебіне орналасқан. 1767 жылы ол монастырь статусын жойды. Осы жерде 1809 жылы Педро Мартинес де Пиниллос Петір апостолдың Универсалды мектебін құрды. Безуартты ұғым шіркеуі бастапқыда 1541 жылы Педро де Эредиамен салынған, кірпіштен тұрғызылған. Он жылдан кейін ғимарат кеңейтіліп, көп бөлігі кірпішпен ауыстырылды, ал сабаннан жасалған шатыры қыштармен алмастырылды. Үлкен өлшемділігіне байланысты ол көбінесе Момпокс соборы деп есептелді. Жылдар бойы алғашқы ғимарат бірнеше рет қалпына келтірілді, соңғы жөндеу жұмысы 1795 жылы аяқталды. 1839 жылы провинция губернаторы оны бұзуға бұйрық берді және қазіргі шіркеу сол жерге салынды. Санта-Барбара шіркеуі – қаланың ең танымал және маңызды шіркеулерінің бірі. 1613 жылы аяқталған шіркеу балконы бар барокко стиліндегі қоңырау мұнарасына ие. Ол палма, гүл және арыстан бейнелерімен әшекейленген. Мұнараның күмбезі де барокко стилінде, ал шіркеудің үш алтарі қатты алтынмен жалатылған. Момпокс шаруалар базары 20 ғасырдың басында жеміс-жидек, көкөніс, ет, балық және басқа да тауарларды сатушыларды ұйымдастыру мақсатымен салынды, олар бұрын көшеде кез келген жерді иеленген. Бұл ғимарат Безуартты ұғым шіркеуі мен Магдалена өзені арасындағы көріністі бұзады. Осылайша, ғимарат қала алаңының бастапқы дизайнына енгізілген өзгерісті білдіреді. Зират 1829 жылы салынды. Шатыр мен алтарь 1846 жылы салынды. Осыған дейін колониалды дәуірде қайтыс болғандарды шіркеулердің ішіндегі жасырын орындарға көму қалыпты жағдай болды, бұл халықтың наразылығына әкелді. Сан-Франциско шіркеуі 1564 жылы салынды, ал монастырь 1580 жылы Фрай Франциско Гонзагамен негізделді. Calle Real del Medio көшесінде орналасқан Елшілер үйі жергілікті кемеші отбасының сарайы болды және туристер он екі апостолдың және Исаның соңғы кешкі асының бейнелерін көру үшін келеді.
Santa Cruz de Mompox is known for the preservation of its colonial architectural features, as expressed by the mixture of its Spanish and indigenous styles. Today, most of the colonial buildings are still used for their original purposes. Of particular note is the wrought ironwork decorating doors, railings, and window grills along the streets, notably on Calle de la Albarrada, Calle Real del Medio, and Calle de Atrás. Notable churches include Santa Bárbara (built 1613), San Agustín (built 1606), San Juan de Dios, and Immaculate Conception. There is also a museum of colonial art that houses religious gold colonial masterpieces. San Juan de Dios Hospital was founded in 1550. In 1663 La Orden de todos los Hermanos Hospitalarios (The Knights Hospitaller) took over its management. It depended on the donations of the powerful families in the region and the royal tax charged on shipping along the Magdalena River for its maintenance and operation. San Juan de Dios is considered to be the oldest hospital in America still functioning in its original building. City Hall contained the colonial dungeons and the mayor's reception room. It was here that on August 6, 1810, the Act of Independence from Spain was signed, and the cry "Ser Libres o Morir" ("Freedom or Death") was first heard. The Municipal Palace, also known as the Cloister of San Carlos, was built in 1660. This cloister housed the city's first secondary school until the Jesuits were driven out. It ceased to be a convent in 1767. Here in 1809 the Universal School of Saint Peter the Apostle was founded by Pedro Martínez de Pinillos. The Church of the Immaculate Conception was originally built of adobe by Pedro de Heredia in 1541. Ten years later it was enlarged and masonry replaced much of the adobe, and the straw roof was replaced with tile. Because of its large size, it was often regarded as the cathedral of Mompox. Over the years, the original building was restored several times, with the last restoration completed in 1795. In 1839 the Governor of the Province ordered its demolition and the present church was built on the site. The Santa Bárbara Church is one of the best known and most important churches in the city. Completed in 1613, the church has a baroque bell tower with a balcony. It is decorated with moldings of palm trees, flowers, and lions. The tower's dome is equally baroque, and the church's three altars are heavily gilded. The Mompox farmer's market was built at the turn of the 20th century as a way to organize vendors of fruits, vegetables, meats, fish, and other kinds of merchandise who until then would simply claim a spot in the street. The building visually disrupts the landscape between the Church of the Immaculate Conception and the Magdalena river. Thus, the building represents a modification of the original design of the town square. The Cemetery's construction in 1829. The chapel and altar were built in 1846. Before this, it was common in colonial times to bury the dead in secluded spaces inside churches, which led to complaints from the population. The San Francisco Church was originally built in 1564 and the convent was founded in 1580 by Fray Francisco Gonzaga. The House of the Apostles located on Calle Real del Medio was the mansion of a local shipping family and is visited by tourists to see the images of the twelve apostles and of Jesus at the Last Supper.
Туризм
Момпокс тарихы, отарлық сәулеті және фестивальдері үшін танымал туристік орын болып табылады. Жыл сайын қалада Момпокс джаз фестивалі мен кинофестивальдер өтеді. Сонымен қатар, туристер Палм жексенбісінде гүлдер мен шамдар шеруімен басталатын және түрлі діни шаралармен жалғасатын қасиетті апта мерекесінде де жиі келеді. Бұл және оның шіркеулер кешені Момпоксты Колумбиядағы діни туризмнің танымал бағытына айналдырады.
Mompox has been a popular tourist destination for its history, colonial architecture, and festivals. Each year, the town hosts the Mompox Jazz Festival as well as film festivals. Tourism is also common during Holy Week celebrations, which start on Palm Sunday with a flower and candles parade to honor the dead followed by various other ceremonies associated with diverse religious events. All this, as well as its complex of ecclesiastical locales make Mompox a popular destination for religious tourism in Colombia.
Тағам
Момпоксқа барудың тағы бір себебі – оның гастрономиясы, онда шалқан, жүгері, балық, ахиоте және чили бұрышы негізінде дайындалған сан алуан тағамдар бар. Жергілікті тағамның бірі – касабито: шикі шалқан, ірімшік, ұнтақталған кокос, қант және кейде анис қосылған, көшеде кең таралған омлет. Тағы бір әйгілі дәмділік – кесо де капа: 100 жылдан астам қолөнер өндірісі мен дәстүрі бар, серпімді құрылымы мен қабатталған түрімен ерекшеленетін ірімшік. Бұл аймақта корозо жемісінің шырыны жиі кездеседі. Одан шарап та жасалады.
Another reason to visit Mompox is its gastronomy, featuring a myriad of dishes based on cassava, corn, fish, achiote, and chili pepper. A local food is the casabito, a ubiquitous street dish consisting of an omelet prepared with raw cassava, cheese, ground coconut, sugar, and, in some cases, anise. Another renowned delicacy is the queso de capa: a type of cheese with over 100 years of artisanal production and tradition, it features an elastic texture and is served in layers. Juice from the corozo berry is commonly found in this region. It is also used to make wine.
Филигр
XVI ғасырда Момпокста бірнеше қолөнершілер гильдиясы қалыптасты, оның ішінде тозаңдаушылар, теміршілер, алтыншылар және күмісшілер болды. Сонымен қатар, бұл порт Антиокиядағы алтын өндірісінің маңызды сауда орталығы болды, нәтижесінде жергілікті сауда үшін көптеген алтын бөлшектері қалды. Осы екі фактор филигрань өнерінің таралуына себепкер болды. Жергілікті алтын шеберлерінің өнерінің негізінде жатқан ежелгі құю техникасы, Африкадан әкелінген құлдардың дәстүрлі әдістерімен бірігіп, Момпокс филигранін дүниеге келтірді. Бұл өнер түрі әртүрлі жіңішке металл сымдардың тоқу арқылы біріктірілуімен сипатталады, олар спиральдар басым болатын түрлі әшекейлерді құрайды. Қазіргі уақытта алтын бағасының жергілікті және халықаралық нарықтарда өсуіне байланысты, шеберлер алтынды күміспен алмастыру тәсілдерін жетілдірді.
A few artisan guilds took hold in Mompox during the 16th century, including clay workers, blacksmiths, goldsmiths, and silversmiths. At the same time, the port was an important trade center for gold extracted in Antioquia, which left behind numerous pieces of the precious metal for local commercialization. These two factors converged on the dissemination of the filigree craft. The indigenous casting technique, which is at the heart of the craft of the local goldsmiths, was combined with the ancestral techniques brought by African slaves, thus giving birth to Mompox filigree. This form of art is defined by the union of different thin threads of metal which are then intertwined to create different kinds of ornaments with spirals as the most predominant shapes. Due to current elevated gold prices in both local and international markets, artisans have developed techniques to replace gold with silver.
Көлік
Әуе қатынасы: Момпокс ауданы Сан-Бернардо-де-Момпокс әуежайымен қызмет көрсетеді. Құрлықпен: Кармен-де-Боливардан бастап, Контейнерлер Трансверсалінде (қазіргі Рута-дель-Соль III деп аталады) автобусқа мінуге болады, ол Магдалена облысының Ла-Глория елді мекенінен бұрылып өтеді, содан кейін Санта-Ана және Талайга-Нуэво арқылы Момпокс қаласының қалалық орталығына жетеді. Реконсилиация көпірі арқылы, Магдалена өзенінің үстінен шамамен 12 километрге (7.4 миль) созылатын алып құрылым 2020 жылдың 30 наурызында ашылды. Yati Bodega бөлігі батыс және Магдалена Мидио тас жолдарын байланыстырады, екеуі де Рута-дель-Соль құрамына кіреді. Бұл бөлік елдің ішкі аймақтары мен Колумбияның Кариб теңізі жағалауы арасындағы сапар уақытын шамамен 3 сағатқа қысқартады және Момпокс пен Ла-Мохана экономикасына оң әсер етеді. Құрылымға Санта-Люсия және Ронкадор көпірлері, Исла-Гранде тас жолы, Ронкадор және Бодега көпірлерін байланыстыратын жол, сондай-ақ Яти жолы мен Санта-Фе арасындағы күтім қызметтері кіреді. Су арқылы: Момпокс ауданына жетудің негізгі су жолы – Магдалена өзенінің Момпокс саласы. Момпоксте ескі өзен портына қосылған өзен терминалы бар, ол Магангуэ, Эль-Банко, Санта-Ана және Барранкабермехадан келетін кемелерді қабылдайды.
By air: The District of Mompox is served by the San Bernardo de Mompóx airport. By land: Starting from Carmen de Bolívar, a bus can be taken at the Transversal de los Contenedores (known today as Ruta del Sol III) that will detour at the La Gloria, Magdalena township, passing also through Santa Ana and Talaiga Nuevo before reaching the urban center at the city of Mompox. Across the Reconciliación bridge, a mega structure that extends for about 12 kilometers (7.4 miles) over the Magdalena river inaugurated on 30 March 2020. The Yati Bodega segment connects the western and Magdalena Medio highways, both of which are part of the Ruta del Sol. This segment reduces travel time between the inner country and the Colombian Caribbean coast by approximately 3 hours, and touches the economy of both Mompox and La Mojana. The structure comprises the Santa Lucia and Roncador bridges, the Isla Grande highway, a road to connect the Roncador and Bodega bridges, and maintenance between the Yatí pathway and Santa Fe. By water: The main waterway to access the District of Mompóx is the Mompóx tributary of the Magdalena river. Mompox has a river terminal linked to the old river port that welcomes vessels from Magangué, El Banco, Santa Ana, and Barrancabermeja.