Кіріспе

Армян бауырластығы шіркеуі (сондай-ақ Армян евангелистік бауырластығы шіркеуі және Армян бауырластығы Киелі кітап шіркеуі деген аттармен де белгілі) 19 ғасырда Армян евангелистік шіркеуінің ішінде пайда болды. Армян православиелік апостолдық шіркеуі Армян евангелистік шіркеуіне бастау берді; осылайша Армян бауырластығы шіркеуі де Армян евангелистік шіркеуінен туды.

Тарих

ХХ ғасырдың басында Киликия аймағынан, сондай-ақ Харпут, Мараш, Хасан Бей, Антеп және Аданадан келген көптеген армяндар Қауымдастыққа қосылды. Евангелистік шіркеуден пайда болған бұл топ, армян геноциді Киликиядағы топтың өсуіне кедергі келтіргенге дейін, ресми емес жиналыстар өткізді. Геноцидден кейін көптеген армян халқы Таяу Шығысқа көшіп, Ирак, Сирия, Ливан және Мысырға қоныстанды. Еуропаға көшкендер негізінен Грекия мен Францияға орналасты. Олар қоныстанған елдердегі мүшелер алдымен үйлерде, кейін жалға алынған залдарда жинала бастады, ал қауымның саны артып, қаржылық мүмкіндіктер туғанда шіркеу ғимараттарына көшті. Алеппоға көшіп келгендердің арасында Авраам Сефериан, Минас Бозоклян және Михран Касарджиан бауырластар болды. Олар православиелік, католик және евангелистік сияқтас үш дін өкілдерін біріктіріп, бейресми үй бібліялық оқуларын бастады. Уақыт өте келе бұл топ өсіп, ресми мәртебеге ие болды және ақырында Рухани бауырластық шіркеуі деп аталды. Кейіннен Армения евангелистік бауырластық шіркеуі және Армения бауырластық бібліялық шіркеуі сияқты атаулармен басқа елдерге тарады. Содан бері Таяу Шығыста Бейрут, Дамаск, Бағдад, Тегеран, Каир және Александрияны қоса алғанда, көптеген Бауырластық шіркеулері құрылды. Еуропада Валанс, Париж және Афина, ал Оңтүстік Америкада Буэнос-Айрес, Сан-Паулу және Монтевидеода да осындай шіркеулер ашылды. Солтүстік Америкаға көшіп келген бауырластар Нью-Йорк, Филадельфия, Бостон, Детройт, Чикаго, Фресно, Лос-Анджелес және Пасаденада шіркеулер құрды.

Ұйым

Армян бауырластығы шіркеуінің орталық комитеті – Армян бауырластығы Киелі кітап шіркеулерінің одағы, АҚШ-тың Калифорния штатындағы Пасадена қаласында орналасқан.

Армян бауырластығы шіркеуі - Ереван

Ереванның Армян бауырластығы шіркеуі 1999 жылы пастор Хованнес Халладжиан құрған. Бастапқыда бірнеше адал мүшеден ғана тұрған қауым, Армения астанасының ортасында христиандық бірлестіктің орталығына айналды. Бұрын Бейруттен келген пастор Хованнес Афинада жеті жыл бойы жергілікті Армян бауырластығы шіркеуінде қызмет еткен. Ол шебер ұйымдастырушы, дінтану біліміне ие және кеңес одағынан тәуелсіз болған елде алғашқы бауырластық шіркеуін құруға көмектескен.