Кіріспе

Армениядағы протестанттық шіркеу

Армениялық евангелистік шіркеу 1846 жылдың 1 шілдесінде Константинопольде отыз жеті ер және үш әйел адам тарапынан құрылды.

Тарих

XIX ғасырда Константинополде зияткерлік және рухани ояну болды. Бұл ояну мен ағарту реформаторларды Киелі кітапты зерттеуге жетеледі. Армян патриархатының қолдауымен, сол кездегі жетекші зиялылардың бірі Крикор Пештималжан (1837 жылы қайтыс болды) басқарған орта мектеп ашылды. Бұл мектептің басты мақсаты – Армян апостол шіркеуі үшін білікті дін қызметкерлерін даярлау еді. Осы оянудың нәтижесінде "Пиетистік одақ" деп аталатын қоғам құрылды. Олар Киелі кітапты зерттеу үшін жиналыстар өткізді. Осы жиналыстар мен Киелі кітапты зерттеу барысында, олар шіркеудің дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарына қатысты сұрақтар көтерді, олардың ойынша бұл дәстүрлер Киелі кітаптағы шындыққа қайшы келді. Бұл реформаторлар Константинополь армян патриархатынан күшті қарсылыққа тап болды. Соңында, патриарх Маттеос Чоухаджан реформаторларды қауымнан шығарғаннан кейін, олар өздерін жеке діни қауым ретінде, "Протестант Миллеті" деп атауға мәжбүр болды. Бұл бөліну 1846 жылы Армян евангелистік шіркеуінің құрылуына әкелді. Бүгінде Аргентина, Армения, Австралия, Бельгия, Бразилия, Болгария, Канада, Кипр, Египет, Англия, Франция, Грузия, Грекия, Иран, Ирак, Ливан, Сирия, Түркия, Уругвай және Америка Құрама Штаттарында шамамен 100 Армян евангелистік шіркеуі бар.

Армян бауырластары

Армения, Ливан, Сирия, АҚШ және Австралияда бауырластық жиналыстарының топтары бар.