Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербияның екінші ірі әуежайы
Serbia's second largest airport
Ниш Константин Ұлы әуежайы (/Aerodrom Konstantin Veliki Niš), Ниш қаласының солтүстік-батысында, Медошевац және Поповац елді мекендерінің маңында орналасқан. Белград Никола Тесла әуежайынан кейін, бұл Сербиядағы екінші ірі және ең көп трафик өткізетін әуежай. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әуежай әскери база ретінде пайдаланылды. Басқа бөлімшелермен қатар, ол 63-ші парашюттік бригадасы мен 119-шы авиациялық бригадасының базасы болды. Әуежайдың бір бөлігі Сербия Әуе күштері мен Әуе қорғанысының қарамағында әлі де пайдаланылуда. 1952 жылы қазіргі әуежай орнында алғашқы бетонды ұшу-қону жолағы салынды, ол әскери рейстерге қолданылды. Әскери және азаматтық авиацияның дамуымен қадамдасу үшін 1972 жылы ұшу-қону жолағының ұзындығы үлкен, қазіргі заманғы коммерциялық ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік беру үшін ұзартылды. 1970 жылдары әуежай Адриатика теңізінің жағалауына жүзе-жүзе қызмет көрсету үшін пайдаланылды. 1980 жылдары бұл жүзе-жүзе қызмет көрсету Ниш қаласында және Оңтүстік және Шығыс Сербияда тұратын адамдардың қажеттіліктерін анықтауға, сондай-ақ қаланың экономикалық дамуын ескеруге мүмкіндік берді. Экономикалық және саяси ұйымдардың бірлестігі егжей-тегжейлі талаптарды дайындады және 1986 жылы "Ниш әуежайы" мекемесін құру туралы шешім қабылдады.
Niš Constantine the Great Airport (/Aerodrom Konstantin Veliki Niš) , located northwest of downtown Niš, in the suburbs of Medoševac and Popovac. It is the second largest and second busiest airport in Serbia, after Belgrade Nikola Tesla Airport. Following World War II, the airport was used as a military base. Among other units, it was a base for the 63rd Paratroop Brigade and 119th Aviation Brigade. A portion of the airport is still used by the Serbian Air Force and Air Defence. In 1952, at the site of today's airport, the first concrete runway, measuring , was built and used for military flights. In order to maintain the pace with the development of military as well as civil aircraft, in 1972 the length of the runway was extended to to accommodate larger contemporary commercial aircraft. In the 1970s, the airport was used for occasional service to the Adriatic coast. By the 1980s, this occasional service led the local authorities to recognize the needs of the people living in Niš as well as Southern and Eastern Serbia and took into account the economic development of the city. The association of economic and political entities prepared detailed terms and in 1986 made a decision on establishing the entity "Airport Niš".
Югославияның ыдырауы
1990 жылдардың басында Югославияның тарауы Адриатика теңізіне, Любляна мен Загребке саяхаттаудың күрт азаюына әкелді, бұл қалалар бұрын Ништен ең көп трафик өткен бағыттар еді. Одан кейін Сербия мен Черногорияға Біріккен Ұлттар Ұйымының санкциялары салынды, оның ішінде халықаралық әуе қатынастарына тыйым салу да болды. Осы жағдайларда трафик көлемі ең төменгі шегіне жетті, жазғы маусымда тек Тиват әуежайына рейстер салынды. 1998 жылы Приштина халықаралық әуежайындағы көптеген тұманды күндерге байланысты әуе трафигі тоқтағандықтан, Ништен сәтті жүзеге асырылған әуе трафигінің арқасында трафик көлемі ұлғайды. Әуежай 1999 жылы НАТО-ның Югославияны бомбалау кезінде ауыр зақымдарға ұшырады. 2003 жылы Норвегия үкіметінің қаржылық көмегімен әуежай қайта ашылды. Бомбалау кезінде келтірілген залал жөнделді, соның ішінде жаңа басқару мұнарасы салынды және терминал ғимараты жаңартылды. 2016 жылдың қараша айында Swiss International Air Lines компаниясы Airbus 320 ұшағымен Цюрихке рейс ашатынын хабарлады. 2016 жылдың желтоқсанында Germania Flug компаниясы 2017 жылдың маусымынан бастап Airbus 319 ұшағымен Цюрихке рейс ашатынын жариялағанда Swiss компаниясы тікелей бәсекелеске түсті. Дегенмен, 2020 жылдан бері ешбір әуе компаниясы Цюрихке рейс жасамайды. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Сербия үкіметі қоғамдық мүдделердегі бағыттар туралы құжат жариялағаннан кейін Ниш Константин Ұлы әуежайы тағы он екі еуропалық қаламен байланыстыру жоспарланған. Ең үздік ұсыныс білдірген компанияларға 5 миллион еуро көмек беріледі. Қоғамдық мүддедегі он екі бағыт: Франкфурт, Рим, Ганновер, Любляна, Болонья, Будапешт, Гётеборг, Фридрихсхафен, Карлсруэ, Зальцбург, Нюрнберг, Тиват. Қазіргі таңда әуежай жыл бойы сегіз елдегі жалпы он төрт тұрақты, аялдамасыз бағыттарға қызмет көрсетеді, сонымен қатар жазғы маусымда төрт маусымдық және үш чартерлік рейс ұшып тұрады.
The Breakup of Yugoslavia at the beginning of the 1990s brought a sharp decrease in travelling to the Adriatic Sea, Ljubljana and Zagreb, once the busiest routes from Niš. This was followed by United Nations sanctions imposed on Serbia and Montenegro which included a ban on international air travel. In these circumstances the volume of traffic reached its lowest point with the only route being to Tivat Airport during the summer period. In 1998, the traffic volume increased owing to the heavy air traffic from Pristina International Airport which was out of use because of numerous foggy days during which the traffic was successfully carried out from Niš. The airport was heavily damaged during the 1999 NATO bombing of Yugoslavia. The airport was reopened in 2003 with the financial assistance from the government of Norway. Damage sustained during the bombing was repaired, including the building of a new control tower and renewal of the terminal building. In November 2016, Swiss International Air Lines announced flights to Zürich, operated by the Airbus 320. In December 2016, Swiss got direct competition when Germania Flug announced flights to Zürich, starting June 2017 operated by the Airbus 319. However, since 2020 no airlines operates services to Zürich. As of 2019, plans existed for Niš Constantine the Great Airport to be linked to twelve more European cities, after Government of Serbia publish document about lines of public interests (PSO). Companies with the best offers will be granted 5 million euros. Twelve destinations of public interest are Frankfurt, Rome, Hannover, Ljubljana, Bologna, Budapest, Göteborg, Friedrichshafen, Karlsruhe, Salzburg, Nuremberg, Tivat. Currently, the airport serves the total of fourteen regular non stop destinations in eight countries during the whole year, plus four seasonal and three seasonal charter flights during peak summer months.
Терминалдың кеңейтілуі
2016 жылдың желтоқсан айында Константин Ұлы әуежайы терминалын кеңейту арқылы тіркеу және жолдарға отыру аймағын ұлғайтып, жаңа сыртқы жағын салу және шатырын жөндеу жұмыстарын бастағаны жарияланды. Жоба Сербия Үкіметі мен жергілікті билік бірлесіп қаржыландырылуда. 2022 жылға қарай жаңа әуежай терминалының құрылысында үлкен ілгерілеушілікке қол жеткізілді. Жаңа терминал 7160 шаршы метрді құрайды және он тіркеу тірегі, өзін-өзі тіркеу станциялары, сегіз паспорттық бақылау кабинасы, төрт жолаушылар қақпасы, бір VIP қақпасы, бір әуе көпірі және багаж сұрыптау жүйесімен жабдықталады. Жаңа терминалдың 2024 жылы аяқталуы күтілуде, ал кеңейту әуежайға жылына 1,5 миллион жолаушыға дейін қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. 2023 жылы SMATSA (Сербия және Черногория әуе трафигін басқару агенттігі) 2024 жылы жаңа бақылау мұнарасын және аспаптық қону жүйесін (ILS) салуды жоспарлап отырғаны хабарланды, ол тұман, жаңбыр немесе қар салдарынан көріну нашарлағанда немесе төмен бұлттылықта ұшу-қону жолағына жақындап келе жатқан және қонақтайтын ұшақтарға бағыт көрсетеді.
In December 2016, it was announced that Constantine the Great Airport airport began overhaul of its terminal by expanding check in and boarding space, as well as building a new exterior and fixing the roof. The project is being funded jointly by the Government of Serbia and local authorities. As of 2022, progress has been made in construction of the new Airport terminal. The new terminal will span over an area of 7.160 square meters and will feature ten check in desks, self check in stations, eight passport control booths, four passenger gates, one VIP gate, one air bridge and a luggage sorting facility. The new terminal is set to be completed in 2024 and the expansion will enable the Airport to handle up to 1.5 million passenger annually. In 2023, it was announced that SMATSA (Serbia and Montenegro Air Traffic Services Agency) plans to start construction in 2024 of a new control tower and an instrument landing system (ILS), which provides guidance to aircraft approaching and landing on a runway during low ceilings or reduced visibility due to fog, rain or snow.
Әуежайда сержант-ұшқыш Михайло Петрович атындағы әуе базасы, көбінесе Ниш әуе базасы деп аталады. Сербияның Әуе күштері мен Әуе қорғанысы басқаратын базада 98-ші әуе бригадасының 119-шы аралас тікұшақ эскадрильясы ("Аждаһалар") орналасқан. Бұл база сонымен қатар элиталық 63-ші парашют бригадасының, арнайы күштер бөлімшесінің де орналасқан жері.
The Sergeant pilot Mihajlo Petrović Air Base , commonly known as Niš Air Base is located at the airport. Operated by the Serbian Air Force and Air Defence, base is home to the 119th Mixed Helicopter Squadron "Dragons" of the 98th Air Brigade. It is also home to the elite 63rd Parachute Brigade, special forces unit.
Төтенше жағдайларға қарсы күрес орталығы
2009 жылы Сербияның Ішкі істер министрлігі мен Ресейдің Төтенше жағдайлар министрлігі Ниш Константин Ұлы әуежайында, сондай-ақ Ресей-Сербия гуманитарлық орталығы деп белгілі Сербия-Ресейлік төтенше жағдайларға жауап беру орталығын құрды. 2011 жылы аймақтағы өрттерді ауадан сөндіру үшін Ресейдің Миль Ми-26 және Бериев Бе-200 ұшақтары осы орталыққа жіберілді. Орталық 2012 жылы қолданысқа енгізілді.
In 2009, the Serbian Ministry of Internal Affairs and the Russian Ministry of Emergency Situations established a joint Serbian Russian Emergency Response Centre at the Niš Constantine the Great Airport, also known as Russian Serbian Humanitarian Center. In 2011, a Russian Mil Mi 26 and Beriev Be 200 were dispatched to this centre for aerial firefighting duties in the region. The centre was put into operation in 2012.
Қоғамдық көлік
Қалалық қоғамдық автобус компаниясы (PE Directorate for Public Urban Transport Niš) әуежайды қала орталығымен және Ниш қаласының көптеген маңырауын байланыстыратын екі автобус желісі бар: 34A (Әуежай – Орталық автобус станциясы – Орталық теміржол станциясы – Әуежай) және 34B (Әуежай – Орталық теміржол станциясы – Орталық автобус станциясы – Әуежай). Бір жолғы билеттің бағасы шамамен 80 динар (0,68 евро) және оны тікелей автобустан сатып алуға болады. Автобустар 20-30 минут сайын қатынайды. PE Directorate for Public Urban Transport Niš басқаратын барлық қоғамдық көлік желілерін мына веб-сайтта қарауға болады: https://www.jgpnis.rs/red voznje/
There are two bus lines operated by city public bus company (PE Directorate for Public Urban Transport Niš) that connects airport to the city center and most of the Niš suburbs line 34A (Airport Central Bus Station Central Railway station Airport) and 34B (Airport Central Railway station Central Bus Station Airport). One single ticket costs around 80 dinars (0,68 euro) and can be purchased directly in the bus. Buses are running every 20 to 30 minutes. On the following website you can check all the public transport lines operated by PE Directorate for Public Urban Transport Niš: https://www. jgpnis. rs/red voznje/
Такси қызметі
Жолаушылар терминалынан шыққанда сол жақта шамамен 50 метрде тұрақ пен такси тұрағы орналасқан.
Approximately 50 meters on the left side when exit passenger terminal is a parking lot and a taxi stand.
Көлікті жалдау
Әуежайда тоғыз көлік жалға алу агенттігі бар.
There are nine rent a car agencies available at the airport.
Әуежайда көлік қою
Niš Constantin the Great әуежайының терминал ғимаратының алдында тәулік бойы, күн сайын жұмыс істейтін тұрақ бар. Алғашқы 15 минут ақысыз, одан кейін төлем қажет. Төлемді қолма-қол ақшамен немесе банк картасы арқылы жасауға болады.
Niš Constantin the Great Airport has parking in front of the terminal building that works 24 hours every day. First 15 minutes are free of charge, and after you have to pay. It is possible to pay with cash or bank cards.