Кіріспе

Антарктика экспедициясы

1901–1903 жылдардағы швед Антарктика экспедициясы Отто Норденшёльд пен Карл Антон Ларсен басқарған ғылыми экспедиция болды. Бұл Антарктиканы зерттеудің қаһармандық дәуірінде Антарктикаға жасалған алғашқы шведтік саяхат еді.

Өмірбаян

Швед геологы және географы Отто Норденшельд Антарктида түбегіне ғылыми экспедиция ұйымдастырып, оны басқарды. Экспедицияның бас командасы тәжірибелі Антарктида зерттеушісі, «Антарктика» кемесінің капитаны болған норвег Карл Антон Ларсенге жүктелді, ол бұрын 1892–1893 жылдары кит аулауды барлау миссиясына жетекшілік еткен еді. Археолог Йохан Гуннар Андерсон, ботаник Карл Скоттсберг, зоолог Аксель Олин сияқты тағы жеті ғалыммен бірге 16 офицер мен матрос саяхатқа қатысты. 1901 жылғы 16 қазанда «Антарктика» Гетеборг портынан жол тартты.

Оқиғалар

Аяқталуына және ауыр сынақтарға қарамастан, экспедиция ғылыми жетістік деп есептелді, оның қатысушылары Грэм-лендтің шығыс жағалауының көп бөлігін, соның ішінде Лонг-Кейп, Джеймс Росс аралын, Джойнвилл аралдары тобын және Палмер архипелагын зерттеді. Геологиялық және теңіз жануарларының құнды үлгілерін жинаған экспедиция Норденшёльдке Отанында мәңгілік даңқ әкелді, бірақ оның жоғары шығындары оны үлкен қарызға баттырды. Екі маңызды Антарктика аралы осы экспедициямен байланысты: Snow Hill аралы, онда Норденшёльд пен оның бес серігі екі қыс өткізді – біреуі жоспарлы, екіншісі «Антарктика» кемесінің суға батуы салдарынан мәжбүрлі болды, және Паулет аралы, онда «Антарктика» экипажы 1903 жылдың ақпанынан қараша айына дейін қиын жағдайда қалды. Экспедицияны Аргентинаның «Уругвай» әскери кемесі құтқарып шықты.

Сноу Хилл аралы

1901 жылы Сноу-Хилл аралына жол тартқанда Норденшельд Буэнос-Айрес қаласынан өтті, онда Аргентина үкіметі оған қыстауға жас аргентиналық теңіз офицері, лейтенант Хосе Мария Собралды экспедиция құрамына қосу шартымен жабдықтар мен басқа да көмек көрсетті. Америкалық суретші Фрэнк Вилберт Стоукс та экспедицияға қосылып, Сноу-Хилл аралында Норденшельдпен екі жыл өткізді. 1903 жылы Аргентина үкіметі корвет «АРА Уругвай» арқылы құтқару операциясын ұйымдастырды, ол Норденшельд экспедициясының барлық аман қалған мүшелерін сәтті елге қайтарды.

Паулет аралы

Кемесі мұзға ұшырап, шамамен 40 шақырым қашықтықта батып кеткен соң, Антарктикадан келген 20 адам Паулет аралына құтқару қайығымен қонды және қазір де анық көрініп тұрған екі қабатты, берік тас үй салды. Антарктикадан әкелген шектеулі азық-түліктерінен басқа, олар мыңға жуық пингвин мен құстардың жұмыртқаларын жеп күш алды.