Кіріспе

Бразилиялық композитор және дирижер Альберто Непомучено (6 шілде 1864 – 16 қазан 1920) – бразилиялық композитор және дирижер.

Карьерасы мен музыкасы

Непомучено Бразилияның солтүстік-шығысындағы Сеара штатының астанасы Форталезада дүниеге келді. Оның ата-анасы Витор Аугусто Непомучено мен Мария Вирджиния де Оливейра Пайва болған. Форталеза соборында скрипкашы, органшы, мұғалім және капелла шебері болған әкесінен музыка білімін алды. 1872 жылы Непомучено отбасымен бірге Бразилияның солтүстік-шығысындағы Ресифеге көшті, онда фортепиано мен скрипканы оқуын бастады. Ол Бразилиядағы республикалық және аболиционистік идеялардың жақтаушысы болды және монархияны құлату мен 1889 жылы Бірінші Бразилия Республикасын құруға әкелген науқандарға белсенді қатысты. Он сегіз жасында Ресифедегі Карлос Гомес клубының директоры болды. 1885 жылы Бразилияның Ұлттық музыка институтында Непомученоның португал тіліндегі әндерінен тұратын концерт өтті. Концерт португал тілінің бельканто үшін қолайсыз екенін ойлағандарға қарсы тұру мақсатымен ұйымдастырылды. Ол газеттер мен музыка сыншыларына қарсы күреске түсті. Классикалық музыкадағы ұлтшылдыққа деген күресі оны 1896 жылдан 1906 жылға дейін Халықтық концерттік қауымдастығында жұмыс істеуге итермеледі, онда ол бірнеше бразилиялық композиторларды таныстырды. 1888 жылы Непомучено музыкалық білімін жетілдіру үшін Еуропаға кетті. Римде Джованни Сгамбатиден сабақ алды. 1890 жылы Берлинге көшіп, Генрих фон Герцогенбергпен композицияны оқыды және Стерн консерваториясында Теодор Лешетицкиймен фортепиано оқуын жалғастырды. Лешетицкийдің класында норвегиялық студент Валборг Бангпен танысты, онымен 1893 жылы үйленді. Банг Эдвард Григтің шәкірті және досы болған. Непомучено үйленгеннен кейін Бергенге көшіп, Григтің үйінде тұрды. Григ композициядағы ұлтшылдықты қолдағандықтан, достық Непомученоны Бразилия мәдениетін көрсететін музыка жазуға көндіруде маңызды рөл атқарды. Еуропадан кетер алдында Парижге сапар шегіп, Камиль Сен-Санс пен Винсент д’Индимен танысты. Бразилияға оралғаннан кейін Рио-де-Жанейродағы Ұлттық музыка институтының директоры болды және сабақ берді. Ол француз және итальян тілдерінің орнына португал тілінің бразилиялық классикалық музыкада қолданылуын ынталандырды. Сонымен қатар, Непомучено ХХ ғасырдың басындағы көптеген бразилиялық ұлтшыл композиторларға, оның шәкірттерінің бірі Гейтор Вилла-Лобос, Лучано Галлет және Оскар Лоренцо Фернандес сияқты маңызды ықпал етті. Кейін Густав Малер оны Вена опера театрында дирижер болуға шақырды, бірақ денсаулығына байланысты бұл мүмкін болмады. 1910 жылы Еуропаға Брюссель, Женева және Париж қалаларында концерттер сериясын өткізу үшін оралды. Бұл сапар барысында Клод Дебюссимен дос болды. Бразилияға оралғаннан кейін опера мен әндерде португал тілінің қолданылуын жақтады және 56 жасында қайтыс болғанға дейін елдегі жетекші музыкалық тұлға болып қала берді. Оның ең танымал шығармаларының бірі – No. 3 "Бразиль" (Бразилия) саздық квартеті. Непомученоның қолжазбасына сәйкес, ол 1890 жылы Берлинде жазылған. Бұл бразилиялық халық әуенінің Орталық Еуропаның романтикалық стилімен бірігуінің ең ерте мысалы. "Бразиль" саздық квартеті 2005 жылға дейін жарияланбады және одан бұрын сирек орындалды. Сондай-ақ, "Абуль" (1905), "Артемида" (1898), "Электра" (1894) және "О Гаратуя" (аяқталмаған), "Оркестрлік шығармалар" (1888), "Г-минордағы симфония" (1893) және "Серената" (1902) опералары да ерекше.

О Гуаратужа

Непомученоның опералық комедиясы «О Гуаратужа» 1904 жылы композитордың либреттосымен жазылды, бірақ тек прелюдия мен бірінші акті ғана аяқталды. Прелюдияның тұңғыш қойылымы 1904 жылы Рио-де-Жанейродағы Муниципаль театрында өтті және оны композитордың өзі дирижерлік етті. Бұл шығарма пост-романтикалық стильде жазылған және 17 ғасырдағы Рио-де-Жанейродағы танымал мотивтер 19 ғасырдың аяғындағы бразилиялық халық ырғақтарымен үйлестіріліп, туындыға жергілікті бразилиялық мінез береді. Непомученоның «О Гуаратужа» романы Хосе де Аленкардың «О Гуаратужа: колониалдық дәуірдің хикаясы» романы негізінде жазылған. Оның тарихи, аймақтық және үндістерге қатысты романдары 19 ғасырдың ортасында бразилия әдебиетінің ең танымал және ықпалды туындыларының бірі болды. «О Гуаратужа» 1659 жылы Бразилияның колониялық қаласы Сан-Себастьяно-ду-Рио-де-Жанейрода, қазіргі Рио-де-Жанейрода өтеді. «О Гуаратужа» – әңгіменің басты кейіпкерінің лақап аты, ол қалалық ғимараттардың қабырғаларына граффити жазуға құмар суретші.