Кіріспе
Ағылшын-израильдік раввин Дэвид Шломо Розен KSG CBE (1951 жылы туған) – ағылшын-израильдік раввин және дінаралық келісімді ынталандырушы. 1985 жылы Израильге тұрақты көшіп кетер алдында ол 1979–1985 жылдары Ирландияның бас раввині болды. Қазіргі уақытта ол Америка еврей комитетінің дінаралық қатынастар жөніндегі халықаралық директоры қызметін атқарады. 2005 жылдан 2009 жылға дейін ол дінаралық консультациялар жөніндегі халықаралық еврей комитетінің (IJCIC) төрағасы болды – бұл еврей ұйымдары мен конфессияларының кең коалициясы, ол әлемдік еврейлікті басқа әлемдік діндермен қарым-қатынаста өкілдік етеді. Ирландияның бас раввині болып тағайындалмас бұрын, ол Оңтүстік Африкадағы ең ірі ортодоксал еврей қауымының (Кейптаундағы Грин және Си Пойнт еврей қауымы) аға раввині болды және Кейп Бет-Динінің (рабби соты) судьясы қызметін атқарды. Ол сондай-ақ, Еуропаның әртүрлілігі мен құрметін дамытуға бағытталған, инклюзивті Еуропаға еврейлердің үлесін зерттейтін Брюссельдегі CEJI ұйымының кеңесінің мүшесі болып табылады.
David Shlomo Rosen KSG CBE (born 1951) is an English Israeli rabbi and interfaith peacemaker. He was Chief Rabbi of Ireland (1979–1985) before relocating permanently to Israel in 1985. He currently serves as the American Jewish Committee's International Director of Interreligious Affairs. From 2005 until 2009 he headed the International Jewish Committee for Inter religious Consultations (IJCIC), the broad based coalition of Jewish organizations and denominations that represents World Jewry in its relations with other world religions. Before being appointed Chief Rabbi of Ireland, he was the senior rabbi of the largest Orthodox Jewish congregation in South Africa (the Green and Sea Point Hebrew Congregation, Cape Town) and served as a judge on the Cape Beth Din (rabbinic court). He is also a board member of the Brussels based organization CEJI A Jewish Contribution to an Inclusive Europe that promotes a Europe of diversity and respect.
Ерте өмір және мансап
Ол Англияның Беркшир округіндегі Ньюбери қаласында Белла мен Кармел колледжінің негізін қалаушы, рабби Копул Розеннің отбасында дүниеге келді. Кармел колледжі – Оксфордширдегі еврей ұлдарға арналған пансион. Ол рабби Джереми Розеннің (1942 ж.т.) және Майкл Розеннің (1945 жылғы 21 қаңтар – 2008 жылғы 8 желтоқсан) інісі. Ол Израильдегі Ешиват Хар Эционда православие раввині болып диплом алды. 1973 жылғы тамызда Оңтүстік Африкаға көшіп, Оңтүстік Африка еврей депутаттары кеңесінің және Оңтүстік Африка сионистік федерациясының студенттік кеңесшісі қызметін атқарды. Содан кейін 1979 жылы Ирландияның бас раввині болып тағайындалды. Қызмет мерзімі аяқталған соң, 1985 жылы Ирландиядан Израильге көшті. Қазір Иерусалимде тұрады және Израильдің Бас раввинатының дінаралық қатынастар жөніндегі комиссиясында қызмет етеді. 2006 жылы Р.Т. Кендаллмен болған әңгімелерінен құралған «Христиан және парызшыл: Екі ашық діни көшбасшының жұмаққа баратын жол туралы пікірталасы» атты кітаптың авторы болды. Ол «Діндер бейбітшілігі үшін» халықаралық президенті және 2012 жылы Сауд Арабиясының королі Абдулла, Австрия, Испания үкіметтері және Ватикан бірлесіп құрған KAICIID диалог орталығының (конфессияаралық орталық) директорлар кеңесіндегі жалғыз еврей өкілі. Ол Халықаралық христиандар мен яһудилер кеңесінің құрметті президенті, Илияс дінаралық институтының Дүниежүзілік діни көшбасшылар кеңесінде және Дүниежүзілік діни көшбасшылар кеңесінде қызмет етеді. 2015 жылы яһуди басшылары мен ғалымдары мен олардың православие христиан әріптестері арасындағы ресми дінаралық диалогқа қатысты.
Марапаттар мен құрметтер
2005 жылдың қарашасында Розен еврей-католик келісіміне қосқан үлесі үшін Ұлы Григорий орденінің кавалер-командоры атанды, осылайша бұл құрметке ие болған алғашқы Израиль азаматы және алғашқы православие раввині болды. Сол жылы ол дінаралық түсіністік үшін Сион тауы сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылдың желтоқсанында ол "Адам құқықтарын қорғайтын раввиндер" ұйымын құрғаны үшін Солтүстік Америкадағы "Адам құқықтарын қорғайтын раввиндер" ұйымынан Рафаэль Лемкиннің Адам құқықтары сыйлығын алды. Розен 2010 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Ұлыбритания королевасы Елизавета II-нің жарлығымен Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды. 2012 жылы ол "Ортақ негізді іздеу" ұйымының дінаралық сыйлығын алды. 2016 жылы Кентерберий архиепискобы оған, әсіресе еврей және католик діндері арасындағы дінаралық қатынастар саласындағы еңбегі мен үлесі үшін, татуласу және дінаралық ынтымақтастық үшін Хьюберт Уолтер сыйлығын табыс етті.
Апартеид
1970 жылдары ол Оңтүстік Африкада апартеид кезінде раввин болған: "Мен үшін, көптеген дін өкілдері сияқты, адамдарды олардың негізгі адам құқықтарынан айырған бұл жүйе діни сенімге және әрбір адамның қадір-қасиеті мен олардың негізгі, бұзылмас бостандығы мен қадір-қасиетін бекітетін Киелі кітаптың үйретіктерімен толық қайшы екені анық болды. Себебі, әрбір адам Құдайдың сүретінен жаратылған, бұл туралы Жаратылыс кітабында көрсетілген."
Еврейлерге қарсылық
2020 жылы G20 дінаралық форумында Розен Израильге қатысты күшті саяси пікірқақтың антисемитизмнің бір көрінісі екенін айтады: "Израильді көбінесе барлық проблемалардың түбі деп көрсетуі, әсіресе, мысалы, Таяу Шығыстағы проблемалардың бастауы ретінде, оның шиит-суннит қақтығысына, Сириядағы апатқа, копттарды қуғындауға немесе Таяу Шығыстағы басқа да сәтсіз мемлекеттердің құлауына қатысы бар сияқты көрсетілуі өте қызықты. Бір жағынан, еврей ұлты барлық түрлі көңілдегі кедергілердің немесе тарихи жарақаттардың белгілі бір жолмен еврей ұлтына ауысқан сезімі үшін бірдей найзағай тартылыс нүктесіне айналды".
Иерусалим
Розен былай деп жазады: "Иерусалим яһудилердің діни санасы мен тәжірибесінің, сондай-ақ оның діни көрінісі мен үмітінің ажырамас бөлігі. Шын мәнінде, ол – "өміріміздің үйі". Ол Иерусалимнің үш Ыбырайым діні үшін де маңызды екенін айтады: "Иерусалимнің сұлулығы, кез келген мәңгілік сұлулық сияқты, сыртқы көрінісінен әлдеқайда терең. Оның сыртқы жағы әдемі болғанымен, оның көркі – Иерусалимді Ыбырайымның дәстүрінен туған яһудилер, христиандар және мұсылмандар үшін осыншалықты маңызды еткен терең сенім мен құлшылықтың рухани сұлулығы". Ол әрі жалғастырады: "Дегенмен, біз Иерусалимге деген басқалардың құрметін шын ниетпен қадірлегенде ғана моральдық және рухани тұрғыдан өркендей аламыз. Сонда ғана Иерусалим бүкіл әлемге бейбітшілік пен қуаныш сыйлайтын қала атына лайық болады".
Жеке өмір
Ол Шаронға (қыз есімі Ротштейн) үйленген, ол "Жалпы ортақ жерді іздеу" ұйымының Иерусалимдегі кеңсесіне бірлесіп жетекшілік етеді. Олардың үш қызы және алты немересі бар.
Вегетариандық
Розен Халықаралық еврей вегетариандық және экология қоғамының құрметті президенті. Ол өнеркәсіптік мал шаруашылығын қатаң сынға алып, "мал өсірудегі жануарларға қатысты ағымдағы көптеген жағдайлар, осылайша қатыгездікпен өндірілген еттің халал жолмен алынған өнім ретінде қабылдануын халахикалық тұрғыдан мүмкін етпейді" деп атап өтті. Бұған қоса, ол табиғи ресурстардың ысырабы мен "ет өндірісі" қоршаған ортаға келтіретін зиян, вегетариандық диета қабылдауға еврейлік моральдық негіз болатынын айтты. Ол түрлі дінаралық мәселелер бойынша кеңінен жазған.