Кіріспе

Француз мүсіншісі Франсуа Гаспар Адам (23 мамыр 1710 – 18 тамыз 1761) – француз рококо мүсіншісі. Суретшілер Адам отбасының мүшесі Франсуа Нансиде дүниеге келді және әкесі Якоб Сигисберттен оқыды. Кейін 1730 жылы ол Парижге көшуге дейін екі бауырымен Римге барды. 1740 жылы ол Prix de Rome бәйгесінде екінші орын алды, бірақ кейін бәйгеде жеңіске жетіп, 1742 жылы Римге қайтып, Франция академиясының Римдегі кампусында оқуын жалғастырды. 1747 жылдан 1760 жылға дейін Адам Пруссияның Ұлы Фридрихтің бас мүсіншісі болды. Оның көптеген туындылары Потсдамдағы Фридрихтің Сансуси сарайының аумағын әсемдейді. Ол Парижде қайтыс болды.

Өмір және жұмыс

Франсуа Гаспар Адам, мүсіншілер отбасынан шыққан, 1710 жылы француз мүсіншісі Якоб Сигисберт Адам мен оның әйелі Себастьен Ле Леалдың кенже ұлы ретінде Нансидегі Сен-Себастьен приходында дүниеге келді. Ол 1729 жылға дейін әкесінің шеберханасында көркем өнерді үйренді. Білімін жалғастыру үшін ол ағалары Ламберт Сигисберт Адам мен Николас Себастьенмен бірге 1730 жылы Римге барды. Мүмкін, ол онда кардинал Полиньяқтың жеке коллекциясынан ежелгі мүсіндерді зерттеген, оларды ағасы Ламберт Сигисберт қалпына келтіріп, толықтырған. 1733 жылдың қаңтар айында Франсуа Гаспар мен Ламберт Сигисберт, Лотрингиядағы Нансиде қысқа уақыт болғаннан кейін Парижге келді. 1740 жылы ол Римдегі Корольдік сурет және мүсіншілік академиясының Prix de Rome байқауында мүсін үшін екінші орынды, ал 1741 жылы Тобиас жазылғандағы көріністі бейнелейтін барельеф үшін Рим стипендиясымен бірінші орынды жеңіп алды. Ол 1742 жылдан бастап төрт жыл бойы Римдегі Франция академиясында стипендиямен оқыды және 1746 жылы Францияға оралғанда Флоренциядағы Accademia di Belle Arti-де профессор атағын алды. Парижде қысқа уақыт тұрғаннан кейін Адам 1747 жылы маркиз д’Арженстің араласуымен Пруссия королі Фридрих II-нің қызметіне кірді, ол оны алғашқы сарай мүсіншісі етіп тағайындады және Берлиндегі француз мүсіншілігі студиясын басқаруға берді. Студияның алғашқы тапсырыс жұмыстары 1748 жылы жаңа салынған Потсдам жазғы сарайы Сансусидің мәрмәр залы үшін жасалған «Венера Урания» және «Аполлон» мәрмәр мүсіндері болды. 1749 жылы Сансусидің ең жоғарғы жүзімдік террасасы үшін «Зефирмен Флора» мүсіні жасалды, бір жылдан кейін «Аморды жоқтап тұрған Клеопатра» мүсіні пайда болды. Ол сонымен қатар жапсарлас оңтүстік Партердегі «француздық Ронделлдерді» безендіруге қатысты, олар үшін мәрмәрдан мүсіндер мен барельефтер жасады. 1751 жылы ол Пруссия Корольдік Өнер және механика ғылымдары академиясының Көркем өнер бөлімінің құрметті мүшесі болды. 1759 жылы Франсуа Гаспар Адам Пруссиядан шығып, Парижге оралды, бірақ ол тапсырылған жұмыстың бәрін аяқтаған жоқ. Оның туған інісі Зигсберт Франсуа Мишель «француздық Ронделлдегі» «Марс», Берлиндегі апелляциялық сот үшін заң реформаторы Самуэль фон Коккежидің бюсті және Берлиндегі Вильгельмплац үшін фельдмаршал Курт Кристоф фон Швериннің мүсіні сияқты кейбір жұмыстарды аяқтады.