Камбрилік Canadaspis – жоғалып кеткен бунақденелілер туысы. Солтүстік Америка мен Қытайда табылған, теңіз түбінде тіршілік еткен, шамамен 5 см ұзындығындағы жануар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен буынтұқымдылар туысы
Extinct genus of arthropods
Canadaspis ("Канада қалқаны") – Солтүстік Америка мен Қытайдан табылған кембрий дәуірінің екі қабықты буынтұқымдыларының құрып кеткен туысы. Олардың теңіз түбінде тіршілік етіп, негізінен қадаммен қозғалып, мүмкін, тамақ іздеу үшін екі тармақты аяқтарымен лайды аралаған деп саналады. Олар басқа екі қабықты кембрийлік буынтұқымдыларын қамтитын гименокарина тобына жатқызылған.
Canadaspis ("Shield of Canada") is an extinct genus of bivalved Cambrian arthropod, known from North America and China. They are thought to have been benthic feeders that moved mainly by walking and possibly used its biramous appendages to stir mud in search of food. They have been placed within the Hymenocarina, which includes other bivalved Cambrian arthropods.
Канадский тұқым
Canadaspis perfecta екі қаптамалы қабықтары әдетте ұзындығында болады және алдыңғы жағына қарай тарылады. Басында қысқа сабақтарында орналасқан кішкентай екі көзі бар. Көздерінің арасында алға қарай бағытталған тікен және сегменттері жоқ сияқты көрінетін қысқа антенналар жұбы бар. Ұқсас антенналар Waptia-дан белгілі, және олар, мүмкін, қаңқалы жануарлардың гемиэллипсоидты денелерімен гомологты, сондықтан иіс сезу функциясын атқарады. Басында тағы бір үлкен, сегменттелген антенналар жұбы бар, олардың саны 12-ден астам сегментке жетеді, сегменттер антеннаның ұшына қарай ұзарады, ал сегменттердің алдыңғы жағында жіңішке, алға қарай бағытталған тікендер орналасқан. Денесі оннан астам сегменттен тұрады, олардың алдыңғы бөлігі қабықпен жабылған аяқтары бар кеуде, ал артқы бөлігі ашық, аяқтары жоқ құрсақтан тұрады. Кеудесінде 8 жұп екі тармақты аяқтары бар. Аяқтардың ендоподалары сегменттелген, мүмкін 13-14 сегменттен тұрады және соңғы ұшында қысқа тырнақпен аяқталады. Экзоподтар лопа тәрізді, олардың жиектерінен 9 немесе 10 сәуле сыртқа қарай таралады. Құрсақ тікұшақпен аяқталады, оның төменгі жиегінен артқа қарай бағытталған екі тікенді проекциялар шығады, әрбір тікенді проекция бір үлкен тікен мен 5 кішкентай тікеннен тұрады.
The bivalved carapaces of Canadaspis perfecta are typically in length, which taper towards the front end. The head had a small pair of eyes borne on short stalks. Between the eyes is a forward pointing spine, as well as a pair of short antennae, which appear to lack segmentation. Similar antennae are known from Waptia, and are probably homologous to the hemi ellipsoid bodies of crustaceans, and thus likely have an olfactory function. The head also has another pair of larger, segmented antennae, probably with more than 12 segments, the segments increased in length toward the end of the antenna, with the front end of the segments bearing slender, forward facing spines. The body had over a dozen segments divided into an anterior thorax with legs, covered by the carapace, and a posterior legless exposed abdomen. The thorax had 8 associated pairs of biramous legs. The limb endopods were segmented, probably with 13 14 segments, and also ended in a terminal claw. The exopods were lobe shaped, with 9 or 10 rays radiating outwards from their edges. The abdomen terminated with a telson, which bore a pair of spinose projections directed posteriorly on its lower edge, each spinose projection consisted of one large spine and 5 smaller spines.
Экология
Канадский, тікенекті теңіз түбінде қозғалып, өмір сүрген жануар болғанға ұқсайды. C. perfecta-ның дернәсілдерінің ұштарында тұнбаларды араластыруға немесе беткі қабатын сыпырып алуға мүмкіндік берген тырнақтары болған.
Canadaspis was likely a benthic animal that lived walking along the seafloor. C. perfecta had claws on the end of its appendages which may have been used to stir up sediment, or to scrape off the top layer,
Жіктеу
Canadaspis perfecta тұқымын алғаш рет 1912 жылы Чарльз Дулиттл Уолкотт Hymenocaris perfecta деп сипаттаған. 1960 жылы Новожилов оны жаңа, бөлек Canadaspis туысына жатқызды. Кейбір ғалымдар оның еуартроподтардың бастапқы тобы болуы мүмкін екенін ұсынады. Қазіргі таңда ол Hymenocarina тобының мүшесі саналады, олар мандибулаттар ретінде түсіндіріледі. Кейбір ғалымдар Canadaspis laevigata-ны жеке тұқымға бөлу қажет деп есептейді.
Canadaspis perfecta was originally described by Charles Doolittle Walcott in 1912 as Hymenocaris perfecta. It was placed into the new separate genus Canadaspis in 1960 by Novozhilov. It has alternatively been suggested to be a stem group euarthropod. It is currently thought to be a member of the group Hymenocarina, which are interpreted as mandibulates. Some scientists believe that Canadaspis laevigata should be placed in a separate genus.
Қалдықтардың пайда болуы
Канаданың Британдық Колумбиясындағы Берджесс тақтасының Үлкен филлопод төсегінен 4525 дана Canadaspis perfecta белгілі, олар қоғамдастықтың 8,6% құрайды. C. perfecta-ға тығыз байланысты немесе оған жататын саналатын Canadaspis-тің басқа да үлгілері Батыс Юта штатының Спенс тақтасы мен Невада штатының Пиоче тақтасында да табылды.
4525 specimens of Canadaspis perfecta are known from the Greater Phyllopod bed, of the Burgess Shale in British Columbia, Canada, where they comprise 8.6% of the community. Other specimens of Canadaspis, considered closely related or belonging to C. perfecta, are also found in the Spence Shale of western Utah as well as the Pioche Shale of Nevada.