Кіріспе

Елде 18 жасқа толмаған адамдардың алкоголь тұтынуы

АҚШ-тың барлық штаттары мен көптеген аумақтарында алкоголь сатып алудың ең төменгі жасы 21-ге тең болса да (Ұлттық ең төменгі ішу жасы туралы заңға қараңыз), алкоголь тұтынуға қатысты заң ережелері әртүрлі. Кейбір штаттарда 18 жасқа дейінгі адамдарға алкоголь ішуге толыққанды тыйым салынған, ал көпшілігінде оған рұқсат беретін ерекшеліктер бар. Кәмелетке толмағандардың алкоголь ішуі көбінесе жасырын түрде жүзеге асырылады. «Алдын ала дайындық» немесе «кешкі жиынға дайындық» деп аталатын жағдайда, кәмелетке толмағандар ішімдік ішуін жасыру үшін, дастархан басында немесе жиынға барар алдында жылдам ішіп қояды. Бриттани Левин «USA Today» газетінде жарияланған «Алдын ала дайындық» деген мақаласында: «Алдын ала дайындықпен байланысты барлық ішімдік ішу оқиғаларының 80% кейіннен қосымша ішімдік ішумен аяқталды» деп түсіндірді. Кәмелетке толмағандарға алкоголь ішуге толық тыйым салуға қарсылар, олардың қадағалау мен кеңес беру мақсатында бақыланатын ортада алкогольмен танысуының маңызды екенін айтады, тәжірибе жасаудың орнына. Кейбір ата-аналар балаларына алкоголь беруге дайын, егер олар бақыланатын жағдайда ішсе. Өз балаларына алкоголь беру 31 штатта рұқсат етілген, ал басқа адамдардың балаларына барлық 50 штат бойынша заңсыз. Көптеген юрисдикцияларда әлеуметтік үй иелеріне қатысты ережелер қабылданды, олар ересектердің кәмелетке толмағандарға ішімдік ішуге рұқсат етуі мүмкін кештерін шектеуге бағытталған. Соңғы он жылда әлеуметтік үй иелеріне қатысты заңдар мен қаулылар көбейді, себебі құқық қорғау органдарына ересектердің өз үйлерінде кәмелетке толмағандарға алкоголь ұсынғанын немесе қызмет көрсеткенін дәлелдеу қиын болды, сондықтан оларға үй-жайға жауапты ересекті шақыруға немесе қамауға алуға мүмкіндік берді. Осы істерді дәлелдеудің қиындығына байланысты, кейбір штаттарда бұл жағдайды қорғау үшін, айыпталушы тұтынудың заңмен рұқсат етілгенін дәлелдеуі керек болады.

Ішуге жарамдылық жасы

Көптеген штаттар тыйым тоқтағаннан кейін 21 жасты ішу жасы ретінде бекітті, бірақ 26-шы түзету 18 және одан жоғары жастағы азаматтарға дауыс беруге және әскери қызметке қатысуға мүмкіндік берді, сондықтан бірнеше штат ішу жасын төмендетті. Алайда, Президент Рональд Рейган, "Мас жүргізушілерге қарсы аналар" (MADD) және "Мас жүргізушілерді жою" (RID) сияқты ұйымдардың ықпалымен, 1984 жылғы Ұлттық ең төменгі ішу жасы заңына қол қою арқылы 21 жастан жоғары ішу жасын федералдық деңгейде міндеттеуді шешті. Оның пікірінше, бұл мас күйде жүргізуге байланысты апаттардың санын азайтады, себебі 21 жастан жоғары ішу жасы бар штаттарда мұндай апаттар аз тіркелген. Рейган штаттар өздері ішу жасын арттыру үшін заң шығаруын қалағанын айтса да, "қанды шекараны" болдырмау үшін, яғни жасөспірімдердің ең жақын ішуге рұқсат етілген жасқа дейінгі штатқа баруын тоқтату үшін федералдық заң қабылдау қажет екенін мәлімдеді. Рейган штаттарға егер олар ішу жасын 21 жасқа дейін арттырмаса, жолдарды қаржыландырудың 5 пайызын тоқтатып қоятынымен қорқытты. 2007 жылы АҚШ-та ішу жасы туралы пікірталас қайта жанданды, "Жауапкершілік таңдау" атты коммерциялық емес ұйым ішу жасын төмендетуді, сонымен қатар білім беру және ережелерді енгізуді бастады, бұл жасөспірімдерді заңды жасқа толғанша жауапкершілікпен ішуге ынталандыру мақсатын көздеді. Алкоголь сатып алуға, иеленуге және ішуге құқылы болу үшін, алкоголь туралы білім беру курсын толық оқып бітіру керек және лицензия алу үшін әрбір жасөспірім соңғы емтиханды сәтті тапсыруы тиіс. Егер жасөспірім 18 жасқа толғанға дейін алкогольге қатысты заң бұзушылық жасаса, лицензия алу үшін әрбір бұзушылыққа кемінде бір жылдық мерзім беріледі. 2008 жылы Маккарделл және 100-ден астам АҚШ колледждері мен университеттерінің президенттері қазіргі алкоголь заңдарының тиімділігін талқылау үшін "Аметист бастамасын" іске қосты. 2008 жылы Gallup сауалнамасы бойынша 18 жастан асқан халықтың 77 пайызы 18 жаста ішуге қарсы екенін көрсетті. Қазіргі таңда алкогольді сатып алу немесе иелену жасын төмендеткен кез келген штат федералдық жолдарды қаржыландырудың бес пайызын жоғалтады. Бұл бір штат үшін 6 миллионнан 150 миллион долларға дейін шығынға әкелуі мүмкін.

Алдын алу бағдарламалары

Фрэнсис М. Хардингтың пікірінше, "Біздің мақсатымыз – әлеуметтік нормаларды өзгерту."

Колледж студенттеріне арналған қысқаша алкогольге қарсы скрининг және интервенция

Колледж студенттеріне арналған алкогольді тестілеу және араласу (BASICS) бағдарламасы студенттерге өз алкоголь тұтынуын басқа студенттермен салыстырып бағалауға көмектесетін қысқаша сауалнамадан тұрады. Бұған қоса, студенттерге алкоголь қолдануы туралы жайттарды талқылауда қарсылық танытпай, қолдау көрсету мақсатында бір немесе екі кеңес беру сессиясы ұсынылады.

"Сөз айт, олар сені естиді"

Құрама Штаттардың Зәрделі заттарды және психикалық денсаулықты сақтау басқармасы "Сөйлесіңіз. Олар сізді естиді" атты науқанды жасады, ол ата-аналарға балаларымен алкоголь қолдану туралы әңгімелесуге көмектесетін мобильді қосымшаны қамтыды. Тағы бір маңызды фактор – алкоголь ішу жиі кездесетін, қолдау көрсетілетін немесе берілетін отбасыларда өскен жасөспірімдер. 2005 жылғы бір зерттеу көрсеткендей, ересектердің 26% кәмелетке толмағандардың алкоголь ішуі ересектердің қатысуымен рұхсат етілетін жағдай деп санайды. Алкогольді ішу жасын төмендетуді жақтаушылар көбінесе алкогольді тамақпен немесе достармен бірге ішуді, осылайша оны Құрама Штаттар сияқты құрғақ елдердегі жиі кездесетін шектен тыс ішуден артық және пайдалы деп есептейді. Бұл пікірлер көбінесе заңдардың алкогольді толығымен тыйым салудың орнына, салауатты ішу әдеттерін бақылауға, шектеуге және басшылыққа алуы тиімдірек және пайдалы деген тұжырымға әкеледі. Сонымен қатар, алкогольді дұрыс пайдаланбаудың себебі – алкогольге қатысты қатаң заңдардың болуы деп саналады. Егер 18 жасқа толмағандарға колледжге дейін жауапкершілікті білуге мүмкіндік берілсе, жасөспірімдердің арасында алкогольді дұрыс пайдаланбау жағдайлары азаяр еді. Браун университетінің профессоры Дуайт Б. Хит алкогольді ішу жасының жоғары болуынан туындайтын «тыйым салынған жеміс» синдромын атап көрсетеді. Ал, алкогольді ішуге жасы төмен елдермен салыстырғанда, «Алкогольде ешқандай құпия жоқ. Бұл үлкен мәселе емес». Осы пікірді қолдайтындар қатаң жас шегінің орнына заңдарды біртіндеп енгізуді ұсынады, мысалы, алкоголь ішуге лицензия алу үшін емтихан тапсыру немесе Еуропадағы заңдар сияқты алкогольдің түрін немесе оны тұтыну ортасын шектеуді ұсынады. Алайда, қазіргі алкогольді ішу заңдарын сақтауды және тіпті күшейтуді жақтаушылар, өткен оқиғаларды келтіре отырып, алкогольге байланысты жарақаттар мен өлім-жітімдердің қазіргі деңгейі жеткілікті түрде жоғары деп санайды. Олар сондай-ақ алкогольге қатысты заңдарды немесе білім беру бағдарламаларын енгізуге бағытталған бастамалардың оптимистік және шынайы емес екенін айтады. Бұдан бөлек, алкогольді ішуге және көлік құралын жүргізуге байланысты проблемалар заңды жасқа толмағандардың арасында кең таралған және алкогольді ішу жасын төмендету бұл әдеттерді одан әрі күшейте түседі, алкогольге байланысты проблемалардың көбеюіне әкеледі деп санайды. Кәмелетке толмағандар арасында алкогольді ішу көрсеткіші әлі де маңызды болса да, мемлекеттік, университет және ұлттық статистика жоғары сынып оқушылары арасында алкогольді қолдану мен шектен тыс ішудің соңғы үш онжылдықта тұрақты түрде төмендегенін және жыл сайын азая беретінін растады. Құрама Штаттардың Зәрделі заттарды және психикалық денсаулықты сақтау басқармасының 12 мен 20 жас аралығындағы 30 000 жасты қамтыған зерттеуіне сәйкес, 2002 жылдан 2013 жылға дейін кәмелетке толмағандардың арасында алкоголь ішу көрсеткіші 28,8%-дан 22,7%-ға дейін төмендеді. Шектен тыс ішу көрсеткіші 19,3%-дан 14,2%-ға дейін азайды. 2014 жылдың желтоқсан айында Мичиган университеті жүргізген зерттеу көрсеткендей, жоғары сынып оқушыларының 75%-ы демалыс күндері шамадан тыс ішуді жақтырмайды.