Қытайдың жойылған динозавры – Хуабейзавр

Кіріспе

Құрылысы тоқтап қалған динозаврлар туысы

Хуабейзавр ( /hwɑː//b/eɪ/'s/ɔːr/ə/, «Солтүстік Қытай кесірткесі» деген мағынаны білдіреді) – кеш креда кезеңінің динозаврлар туысы (ценоманнан маастрихт сатыларына дейін, шамамен 99,7–70,6 миллион жыл бұрын). Бұл қазіргі Солтүстік Қытайда өмір сүрген савропод. Түбіртек түрі, Huabeisaurus allocotus, алғаш рет 2000 жылы Пан Цицин және Ченг Чжэнву сипаттаған. Хуабейзавр 1990 жылдары табылған көптеген қалдықтарымен белгілі, олардың ішінде тістер, жартылай аяқ-қолдар мен омыртқалар бар. Салыстырмалы толықтығының арқасында Хуабейзавр Азиядағы савроподтар эволюциясын түсіну үшін маңызды таксон болып табылады. Хуабейзавр Қытайдың Шаньси провинциясының Тяньчжэнь ауданының Чжаоцзягоу кентінің Кандайлиан және Хоуюынан табылған. Голотипі Хюикванпу формациясының аталмаған жоғарғы қабатында табылды, ол остракодтар, харофиттер және жарылу іздерінің датасына сүйене отырып, кеш кредалық (?ценоман–?кампан) кезеңіне жатады. 2000 жылы Пан және Ченг бағалағандай, Хуабейзаврдың ұзындығы және биіктігі белгілі. Бұл төрт аяқты шөп жейтін, көптеген басқа савроподтар сияқты ұзын мойны мен құйрығы бар жануар болған. Скелеті дерлік жетілген жекеге тиесілі деп есептеліп, омыртқаларында тігістердің болмауы, бірақ жамбас сүйектерінде болуы осыны көрсетеді. D'Emic және тағы басқалар 2013 жылы Хуабейзаврды басқа савроподтардан ерекшелендіретін 12 белгіні анықтады. Панг және Ченг атаған оқшауланған жамбас сүйегі Хуабейзаврдың типтік орнынан 200 метрден астам қашықтықта, Хуэйкванпу формациясының төменгі қабатындағы өзендік құмды конгломераттық қабатында орналасқан. Бұл қабат Хуабейзаврдың типтік горизонтына қарағанда шамамен 90 метр төменде жатыр, ол Хуэйкванпу формациясының жоғарғы қабатынан табылды. Осылайша, жамбас сүйегі Хуабейзаврдан өзгеше және ықтимал ескі жинақтау ортасын білдіретін қабаттан келген, голотиптік қаңқамен анатомиялық жағынан сәйкес келмейді, сондықтан оны қазіргі уақытта оған жатқызу мүмкін емес. Анықтаушылар туыс үшін Huabeisauridae деген жаңа отбасын құрды, бірақ бұл отбасылық атау палеонтологтар арасында кеңінен қолданылмайды. Жақында отбасы тағы ұсынылды, бұл жолы D'Emic және тағы басқалар, себебі Хуабейзаврға соңғы кезде жатқызылған Euhelopodidae, оған жатқызылған көптеген таксондардың арқасында Somphospondyli ішінде кіші кластарға бөлінуі мүмкін. Панг және Ченг «Титанозавр» falloti-ді Хуабейзаврға жатқызуды ұсынды. Алайда, бір мәселе – Хуабейзаврдың жамбас сүйегі мен «Т.» falloti-тің жамбас сүйегінің ұзын осіне қатысты дистальды ұшының қисықтығы әртүрлі, сондықтан екеуі бір туысты білдіре алмайды.

Huabeisaurus (,/hw//ɑː//b//eɪ/'/s//ɔː//r//ə//s/, meaning "North China lizard") was a genus of dinosaur from the Late Cretaceous (Cenomanian to Maastrichtian stages, around 99.7–70.6 million years ago). It was a sauropod which lived in what is present day northern China. The type species, Huabeisaurus allocotus, was first described by Pang Qiqing and Cheng Zhengwu in 2000. Huabeisaurus is known from numerous remains found in the 1990s, which include teeth, partial limbs and vertebrae. Due to its relative completeness, Huabeisaurus represents a significant taxon for understanding sauropod evolution in Asia. Huabeisaurus comes from Kangdailiang and Houyu, Zhaojiagou Town, Tianzhen County, Shanxi province, China. The holotype was found in the unnamed upper member of the Huiquanpu Formation, which is Late Cretaceous (?Cenomanian–?Campanian) in age based on ostracods, charophytes, and fission track dating. Huabeisaurus measures long and high, as estimated by Pang and Cheng in 2000. It would have been a quadrupedal herbivore with a long neck and tail, like most other sauropods. The skeleton has been presumed to have belonged to an almost mature individual, because it lacks sutures on vertebrae, but not on pelvic material. A set of 12 characters were identified by D'Emic et al. in 2013 that differentiate Huabeisaurus from other sauropods. An isolated humerus, designated the paratype by Pang and Cheng, comes from a locality over 200 meters away from the type locality of Huabeisaurus, in a fluvially deposited sandy conglomeratic layer in the lower member of the Huiquanpu Formation. This layer is roughly 90 m lower stratigraphically than the type horizon of Huabeisaurus, which comes from the upper member of the Huiquanpu Formation. The humerus thus comes from a stratum representing a different and likely older depositional environment than that of Huabeisaurus, and does not overlap anatomically with the holotypic skeleton, and so cannot currently be referred it. The discoverers erected a new family for the genus, Huabeisauridae, although this family name is not widely used amongst paleontologists. Recently, the family was again proposed, this time by D'Emic et al. because Euhelopodidae, which Huabeisaurus has been assigned to most recently, might have to be split into smaller clades throughout Somphospondyli because of all the taxa assigned to it. Pang and Cheng tentatively suggested that "Titanosaurus" falloti be referred to Huabeisaurus. One problem, however, is that the femora of Huabeisaurus and "T." falloti differ in the bevel of the distal end versus the long axis of the bone, so the two cannot represent the same genus.

Сипаттама

Кешік Кретталық дәуірдің титанозавр тәрізді сауроподы Хуабеизавр тістері және денеден кейінгі қаңқаның көп бөлігінен белгілі. Оның толықтығы оны фрагментті Кретталық Шығыс Азия сауроподтарынан анатомиялық байқауларды біріктіру және түсіндіру үшін маңызды таксон етеді, сондай-ақ титанозавр тәрізділердің эволюциясын түсінуге көмектеседі. Жалпы ұзындығын өлшегенде, Хуабеизавр көптеген динозаврлармен салыстырғанда ірі, бірақ сауроподтар стандарты бойынша орташа өлшемді болды. Оның жамбас биіктігі - . Қаңқа дерлік ересек жеке данаға тиесілі деп есептеледі. Мойын, арқа және құйрық омыртқаларының нейроаркалары мен орталықтары арасындағы тігістердің болмауы, мынау дананың жыныстық пісіп келе жатқанын көрсетеді, бірақ иық сүйек пен коркоид, иліон және кейбір сакральді қабырғалар арасындағы ашық тігістер оның толық пісіп жетпегенін көрсетеді.