Кіріспе

Ежи Домбровский (8 қыркүйек 1899 – 17 қыркүйек 1967) – поляк авиациялық инженеры. Ол әйгілі PZL.37 Łoś орта бомбалаушысының бас конструкторы болды. Домбровский Варшаваның батысындағы Неборов қаласында теміржол қызметкерінің отбасында дүниеге келген. Алдымен архитектураны оқып, кейін Варшава политехникалық институтында (Политехника) механикалық инженерияға ауысты. Институт авиациялық мамандық пен авиациялық хобби клубын ұсынды. Домбровский өзінің алғашқы ұшағын, D.1 Cykacz (Ticker) екі қанатты ультражеңіл ұшағын 1924 жылы Варшавадағы Орталық авиациялық шеберханасында (Centralne Warsztaty Lotnicze) жобалап жасады. 1925 жылы Домбровский бірінші әуе полкінде ұшқышқа оқуға арнайы рұқсат алды. 1926 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты Политехниканы тастап, Plage & Laskiewicz компаниясында жұмыс істей бастады, ол Lublin R. VIII, R. IX және DUS III ұшақтарының жобасына үлес қосты. 1928 жылы Варшавадағы PZL авиациялық зауытына шақырылды. Онда доктор Франчишек Мишталмен бірге Challenge 1932 және Challenge 1934 жарыстары үшін PZL.19 және PZL.26 металл ұшақтарын жобалады. Домбровскийдің ең үлкен жетістігі – PZL.37 Łoś орта бомбалаушысын жобалау болды, тіпті ол бұл типтегі және мөлшердегі ұшақпен жұмыс істемегенімен. PZL 1934 жылы Аэронавтика департаменті (Departament Aeronautyki) жариялаған техникалық тапсырысқа жауап ретінде ұсыныс берді. Бұл екі қозғалтқышты бомбалаушы 2000 кг жүк (оның ішінде 300 кг бомба) тасымалдауға қабілетті, жылдамдығы 350 км/сағ, ал ұшу қашықтығы 1200 км болуы керек еді. Домбровскийдің алдын ала жобасы жаңа ұшақ үшін PZL-дің ішкі конкурсында жеңіске ие болды және 1934 жылдың күзінде Домбровский жобаның бас инженеры болды. Бұл ұшақ металдан жасалған, үлкен эллипстік қанаты мен аэродинамикалық фюзеляжы бар еді. Қанатқа бомбаларды орналастыру қажеттілігі арқасында өте жақсы қасиеттері бар ұзын аэродинамикалық қима пайда болды, кейіннен бұл ламинарлық ағыс профилі деп аталды. PZL.37 1500 км қашықтыққа 2500 кг бомбаны, ал 2200 кг-ды 1400 км қашықтыққа (Мәскеуге дейін және кері?) тасымалдай алатын еді, бірақ Польша әуе күштері мұндай ұшақты қолдану үшін нақты стратегияға ие болған жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда 100-ден астам ұшақ шығарылды, соңғылары Польшаның оңтүстігіндегі жаңа Милец зауытында жасалған алғашқы ұшақтар болды. Польшаға шабуыл жасалғанға дейін 36 Łoś бомбалаушы бөлімдерінде болды, тағы 18 Малашевице базасында резервте, ал оншақтысы оқу-жаттығуларда болды. Қалған ұшақтар Варшава мен Милецтегі PZL зауыттарында біртіндеп аяқталып, басты назар истребительдерді өндіруге ауыстырылды. Осы кезеңде Домбровский PZL.62 инлайн қозғалтқышы бар өте перспективті төмен қанатты истребительді жобалады, бірақ соғыс оның дамуына кедергі келтірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Домбровский Румынияға, содан кейін Англияға эвакуацияланды, онда ол Польша әуе күштерінің техникалық офицері болды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол білімін аяқтады, Percival Aircraft және Folland Aviation компанияларында жұмыс істеді. 1955 жылы ол АҚШ-қа көшіп, бастапқыда Cessna Aircraft Co., содан кейін Stanley Aviation және ақырында Boeing компаниясында жұмыс істеді, онда ол жоғары деңгейдегі зерттеулермен айналысты. 1967 жылдың 17 қыркүйегінде Вашингтон штатының Рентон қаласында жұмыс істеп жүргенде қайтыс болды.