Кіріспе

Физикада Бете ансацы – белгілі бір кванттық көп денелік модельдердің дәл толқындық функцияларын табуға арналған әдіс, ең көп қолданылатыны бір өлшемді тор модельдері үшін. Оны алғаш рет 1931 жылы Ханс Бете бір өлшемді антиферромагниттік изотроптық (XXX) Гейзенберг моделінің дәл өзіндік мәндері мен өзіндік векторларын табу үшін пайдаланды. Одан бері бұл әдіс басқа спиндік тізбектерге және статистикалық тор модельдеріне де қолданылды. "Бете ансацының мәселелері" Ричард Фейнманның қайтыс болған кездегі тақтасындағы "Оқуға арналған" бөліміндегі тақырыптардың бірі болды.

Хронологиясы

1928 ж. Вернер Гейзенберг өзінің моделін жариялады. 1930 ж.: Феликс Блох Шредингер теңдеуінің Гейзенберг тізбегі үшін шешімдерінің санын дұрыс есептемейтін, тым қарапайым ансазды ұсынды. 1931 ж.: Ханс Бете дұрыс ансазды ұсынды және оның өзіндік функциялар санын дұрыс беретінін мұқият көрсетті. 1958 ж.: Реймонд Ли Орбах анизотроптық өзара әрекеттесулер арқылы Гейзенберг моделін шешу үшін Бете ансатын қолданды. 1962 ж.: Дж. де Клоизо және Дж. Дж. Пирсон Гейзенберг антиферромагнитінің (спинонның дисперсиялық қатынасы) дұрыс спектрін алды, бұл Андерсонның спин толқыны теориясының болжамынан ерекшеленетінін көрсетті (тұрақты көбейткіш басқа). 1963 ж.: Эллиотт Х. Либ пен Вернер Линигер өзара әсерлесетін 1d δ функциясының Бозе газының нақты шешімін ұсынды (қазір Либ-Линигер моделі деп аталады). Либ спектрді зерттейді және қозудың екі негізгі түрін анықтайды. 1964 ж.: Роберт Б. Гриффитс нөлдік температурада Гейзенберг моделінің магниттелу қисығын алды. 1966 ж.: К. Н. Янг пен К. П. Янг Гейзенберг тізбегінің негізгі күйі Бете ансазымен берілгенін қатаң дәлелдеді. Олар оның қасиеттерін және қолданылуын зерттейді. 1967 ж.: К. Н. Янг Бозе газын өзара әсерлесетін δ функциясының Либ пен Линигердің шешімін толқын функциясының кез келген пермутациялық симметриясына жалпылады, нәтижесінде ұялы Бете ансазы пайда болды. 1968 ж.: Эллиотт Х. Либ пен Ф. Ю. Ву 1d Хаббард моделін шешті. 1969 ж.: C. N. Янг пен C. P. Янг термодинамикалық Бете ансацтың (TBA) негізін қалаған Либ-Линигер моделінің термодинамикасын алды.