Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Библия аудармасы
Bible translation
Готикалық Киелі кітап немесе Вулфила Киелі кітабы – ерте орта ғасырларда шығыс герман (готика) тайпалары қолданған готика тіліндегі христиандық Киелі кітап. Бұл аударманы төртінші ғасырда ариан дінінің епископы және миссионері Вулфила жасаған деген болжам бар. Бірақ 2010 жылдардың соңында готика мәтінінің тілдік ерекшеліктерін талдау нәтижесінде, ғалымдар Киелі кітапты готика тіліне аударғанның Вулфиланың өзі немесе бір ғана адам емес, ал ғалымдардың тобы болған деген пікірге келді.
The Gothic Bible or Wulfila Bible is the Christian Bible in the Gothic language spoken by the Eastern Germanic (Gothic) tribes in the Early Middle Ages. The translation was allegedly made by the Arian bishop and missionary Wulfila in the fourth century. In the late 2010s, scholarly opinion, based on analyzing the linguistic properties of the Gothic text, holds that the translation of the Bible into Gothic was not or not solely performed by Wulfila, or any one person, but rather by a team of scholars.
Тарихи мән-жай
III ғасырда готтар Рим империясының солтүстік-шығыс шекарасында, қазіргі Украина, Болгария және Румыния аумағында өмір сүрді. IV ғасырда готтар, көбінесе гот әліпбиін ойлап тапқан деп саналатын епископ Вулфиланың еңбегі арқасында христиан дініне көшті. Киелі кітапты гот тіліне аудару қазіргі солтүстік Болгариядағы Никополис ад Иструм қаласында жасалған деп есептеледі. Дәстүр бойынша бұл аударма Вулфилаға жатқызылғанмен, шындығында оны ғалымдар тобы жүзеге асырды (жоғарыда қараңыз). Осы аударманың фрагменттері сақталған, олар гот тіліндегі негізгі сақталған мәтін болып табылады. V ғасырда готтар Батыс Рим империясының Италия, Оңтүстік Франция және Испания сияқты аймақтарын жаулап алды. Готика христиандығы бұл аймақтарда екі ғасыр бойы үстемдік құрды, содан кейін католик шіркеуі қайта орнатылып, Испанияда 589 жылы үшінші Толедо соборынан кейін готтардың католицизмге жаппай өтуіне дейін сақталды.
During the third century, the Goths lived on the northeast border of the Roman Empire, in what is now Ukraine, Bulgaria and Romania. During the fourth century, the Goths were converted to Christianity, largely through the efforts of Bishop Wulfila, who is believed to have invented the Gothic alphabet. The translation of the Bible into the Gothic language is thought to have been performed in Nicopolis ad Istrum in today's northern Bulgaria. Traditionally ascribed to Wulfila, in reality the translation was performed by a group of scholars (see above). Portions of this translation survive, affording the main surviving text written in the Gothic language. During the fifth century, the Goths conquered parts of the Western Roman Empire, including Italy, southern France, and Spain. Gothic Christianity reigned in these areas for two centuries, before the re establishment of the Catholic Church, and, in Spain, until the mass Gothic conversion to Catholicism in 589, after the Third Council of Toledo.
Қазіргі заманғы маңызы
Вульфила Евангелиясы, фрагмент болғанымен, ежелгі шығыс герман тіліндегі жалғыз толыққанды құжат және барлық герман тілдерінің ең ерте құжаттарының бірі. Басқа шығыс герман мәтіндері, Скерейннен басқа, өте аз көлемде болғандықтан, бұл тілдерді зерттеу үшін зор маңызға ие.
The Wulfila Bible, although fragmentary, is the only extensive document in an ancient East Germanic language and one of the earliest documents in any Germanic language. Since the other East Germanic texts are of very limited extent, except maybe Skeireins, it is of great significance for the study of these languages.