Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фильм жанры
Film genre
Расалық фильм немесе расалық кино – 1915 жыл шамасынан 1950 жылдардың басына дейін АҚШ-та түсірілген, қара нәсілді көрермендерге арналған және қара нәсілді актерлермен түсірілген фильмдер жанры. Шамамен бес жүзге жуық расалық фильм түсірілді. Олардың жүзден азы ғана сақталған. Расалық фильмдер Голливуд студиялық жүйесінен тыс түсірілгендіктен, 1980 жылдары BET кабельдік арнасында қайта пайда болғанға дейін олар туралы кино тарихшылары көбінесе еске алмады. Өз заманында расалық фильмдер афроамерикалық кинотеатрларда өте танымал болды. Олардың әсері бүгінгі күнге дейін афроамерикалықтарға арналған кино және теледидарда байқалады. "Расалық фильм" термині кейде басқа ұлттық азшылықтарға арналған осы кезеңдегі фильмдерді сипаттау үшін де қолданылады. Мысалы, 1926 жылғы "Жібек гүл шоғы" (сонымен қатар "Аждаһаның жаны" деп те аталады) фильмінде азиялық америкалық актриса Анна Мэй Вонг түсті және ол қытайлық америкалық көрермендерге ұсынылды.
The race film or race movie was a genre of film produced in the United States between about 1915 and the early 1950s, consisting of films produced for black audiences, and featuring black casts. Approximately five hundred race films were produced. Of these, fewer than one hundred remain. Because race films were produced outside the Hollywood studio system, they were largely forgotten by mainstream film historians until they resurfaced in the 1980s on the BET cable network. In their day, race films were very popular among African American theatergoers. Their influence continues to be felt in cinema and television marketed to African Americans. The term "race film" is sometimes used to describe films of the period aimed at other minority audiences. For instance, the 1926 film Silk Bouquet (also known as The Dragon Horse) starred the Asian American actress Anna May Wong and was marketed to Chinese American audiences.
Қаржыландыру және өндіріс
Африкалық американдықтар 1905 жылдан бастап қара нәсілді көрермендерге арналған фильмдер түсірді, бірақ нәсілдік фильмдердің көпшілігі 1915 жылдан кейін жарық көрді. 1915 және 1952 жылдар аралығында АҚШ-та 500-ге жуық нәсілдік фильм түсірілді. Кейінірек теледидардағы қара нәсілділерге арналған комедиялық сериалдарда болғандай, нәсілдік фильмдердің қаржыландыруын көбінесе Лео Попкин сияқты ақ нәсілділер иелігіндегі компаниялар жүзеге асырып, сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын ақ нәсілділер атқарды. Бірақ Альфред Н. Сак деген бір продюсер Спенсер Уильямс сияқты қара таланттар жазған және режиссерлік еткен фильмдер жасады. Көптеген нәсілдік фильмдер Голливудтан тыс, ақ нәсілділерге тиесілі кинокомпаниялармен шығарылды, мысалы, 1930-шы жылдары Million Dollar Productions және 1940-шы жылдары Toddy Pictures. Қара көрермендерге арналған, қара актерлерге басты рөлдер берілген фильмдердің ең ерте сақталған мысалының бірі – француз эмигранты Элис Гайдың Solax Film Company үшін түсірген «A Fool and His Money» (1912) фильмі. Чикагодағы Ebony Film Company, қара түсті актерлерге арналған фильмдерді шығару үшін арнайы құрылған, сонымен қатар ақ продюсерлер тобы басқарды. Бірнеше қара иелігіндегі студиялар болды, оның ішінде Lincoln Motion Picture Company (1916–1921). Ең танымал – Оскар Мишоның Чикагодағы Micheaux Film Corporation компаниясы, ол 1918–1940 жылдар аралығында жұмыс істеді. Мишо өзінің плакаттарында фильмдерінің сценарийі мен өндірісіне тек афроамерикандықтардың қатысқанын жарнамалады. Astor Pictures де бірнеше нәсілдік фильмдер шығарды және Луи Джорданмен бірлесіп «Beware» фильмін жасады. Барлығында, осы кезеңде нәсілдік фильмдер шығаратын шамамен 150 тәуелсіз компания болды. 1950 жылдардың басында афроамерикандықтардың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы Голливудтың бірнеше ірі фильмдерінде қара актерлерге басты рөлдер берілуіне әсер еткеннен кейін нәсілдік фильмдер жоғалып кетті. Олардың көпшілігі интеграция және расизмнің күрделі мәселелеріне назар аударды, мысалы, Этель Уотерспен «Pinky»; Джеймс Эдвардспен «Home of the Brave»; және «Intruder in the Dust» (барлығы 1949 жылы); және Сидни Пуатьенің дебюттік рөлі болған «No Way Out» (1950). Соңғы белгілі нәсілдік фильм 1954 жылы түсірілген «Carib Gold» атты шамалы танымал оқиғалық фильм болды.
African Americans produced films for black audiences as early as 1905, but most race films were produced after 1915. As many as 500 race films were produced in the United States between 1915 and 1952. As happened later with the early black sitcoms on television, race movies were most often financed by white owned companies, such as Leo Popkin, and scripted and directed by whites. But one producer, Alfred N. Sack, made some films written and directed by black talent such as Spencer Williams. Many race films were produced by white owned film companies outside the Hollywood centered American film industry, such as Million Dollar Productions in the 1930s and Toddy Pictures in the 1940s. One of the earliest surviving examples of a black cast film aimed at a black audience is A Fool and His Money (1912), directed by French emigree Alice Guy for the Solax Film Company. The Ebony Film Company of Chicago, created specifically to produce black cast films, was also headed by a white production team. Some black owned studios existed, including Lincoln Motion Picture Company (1916–1921). The most notable was Oscar Micheaux's Chicago based Micheaux Film Corporation, which operated from 1918–1940. On his posters, Micheaux advertised that his films were scripted and produced exclusively by African Americans. Astor Pictures also released several race films and produced Beware with Louis Jordan. In total, there were approximately 150 independent companies producing race movies during this period. The race films vanished during the early 1950s after African American participation in World War II contributed to the starring of black actors in lead roles in several Hollywood major productions. Many of these focused on the serious problems of integration and racism, such as Pinky with Ethel Waters; Home of the Brave with James Edwards; and Intruder in the Dust, all in 1949; and No Way Out (1950), which was the debut of the notable actor Sidney Poitier. The last known race film appears to have been an obscure adventure film of 1954 called Carib Gold.
Орындар
Оңтүстікте нәсілдік сегрегация заңдарына бағыну үшін, "нәсілдік фильмдер" арнайы қара кинотеатрларда көрсетілді. Солтүстік қалаларында әрқашан ресми бөлініс болмаса да, мұндай фильмдер көбінесе қара нәсілділер тұратын аудандардағы кинотеатрларда көрсетілді. Солтүстіктегі көптеген ірі кинотеатрлар қара нәсілді көрермендерді балконда отырғызу арқылы немесе кешкі сеанстарға қатысуды талап ету арқылы бөліп көрсетті. "Нәсілдік фильмдердің" ақ нәсілді көрермендерге көрсетілуі сирек болғанмен, ақ кинотеатрлар қара көрермендер үшін арнайы уақыттарды бөліп беретін. Осының салдарынан, мұндай фильмдер көбінесе таңертеңгі сеанстар мен түнгі көрсетімдерде көрсетілді. Олардың ең танымал кезеңінде "нәсілдік фильмдер" ел бойынша 1100-ге жуық кинотеатрда көрсетілді.
In the South, to comply with laws on racial segregation, race movies were screened at designated black theaters. Though northern cities were not always formally segregated, race films were generally shown in theaters in black neighborhoods. Many large northern theaters segregated black audiences by requiring them to sit in the balconies or by attending later showtimes. While it was rare for race films to be shown to white audiences, white theaters often reserved special time slots for black moviegoers. This resulted in race films often being screened as matinées and midnight shows. During the height of their popularity, race films were shown in as many as 1,100 theaters around the country.
Тақырыптар
Фильмдер негізінен солтүстік қалаларында түсірілді, ондағы мақсатты аудиториясы көбінесе оңтүстіктегі кедей қара нәсілділер мен солтүстікке көшіп келген оңтүстік халқынан құралды. Көптеген нәсілдік фильмдер, әсіресе ақ нәсілді студиялар жасағандары, орта таптың қалалық құндылықтарын, әсіресе білім беруді және еңбекқорлықты көрсететін. Басты тақырыптар қара нәсілділерді «жетілдіру», білімді және білімсіз қара нәсілділер арасындағы тартыс және либералды капиталистік құндылықтарға қарсы тұрған қара нәсілділерге арналған трагикалық нәтижелерді қамтыды. Ең танымал нәсілдік фильм – «Ұяттың іздері» осы тақырыптардың барлығын біріктірді. Нәсілдік фильмдер әдетте кедейлік, геттолар, әлеуметтік құлдырау және қылмыс сияқты жайттарды тікелей көрсетуден жаңылды. Егер мұндай элементтер пайда болса, олар көбінесе фон ретінде немесе сюжеттік құрал ретінде қолданылды. Нәсілдік фильмдер әлеуметтік теңсіздік және нәсілдік қатынастар тақырыбына сирек тоқталды, бірақ қара нәсілділер ғасыр басынан бері Оңтүстікте сайлау құқығынан айырылып, Солтүстік және Оңтүстікте кемсітушілікке ұшырады. Кино тарихшысы Дональд Боглдың сөзіне сәйкес, ең алғашқы нәсілдік фильмдердің кейбіреулері «шын айтқанда, өте нашар» болған. «Шпион сияқты тыңшы» (1917) – ақ нәсілді компанияның өндірген, «холливудтық өнімдердей стереотипті» фильмнің мысалы. Басқа нәсілдік фильмдер заманауи негізгі фильмдерде кездесетін көптеген танымал қара нәсілді кейіпкерлерден аулақ болды немесе осы стереотиптерді қосалқы рөлдерге және жауластырушыларға тағайындады. Мишо өзінің кейіпкерлерін білімді, жайлы жағдайда және мәдениетті деп бейнеледі. Мишо өз тыңдаушыларына «жарысты одан әрі дамытуға» көмектесетін нәрсе беруді үміттенеді. Голливудтың негізгі фильмдерінде маңызды комедиялық рөлдерді ойнаған Мантан Морленд сияқты қара комиктері «Профессор Крипс және Мистер Вашингтон қалаға барады» сияқты фильмдерде басты рөлде қайта ойнады. Кейбір қара әртістер, мысалы, Moms Mabley немесе Pigmeat Markham, өздерінің жеке фильмдерінде ойнады. Мейбли мен Маркхэм 1960 жылдардың соңына дейін негізгі ойын-сауық индустриясында пайда болған жоқ, ол кезде олар екеуі де американдық теледидардағы «Laugh In» бағдарламасында болды. Көптеген қара әншілер мен топтар нәсілдік фильмдерде басты немесе қосалқы рөлдерде пайда болды; мысалы, Луи Джордан үш фильм түсірді.
The films were produced primarily in northern cities, where the target audience consisted primarily of poor southern blacks and southerners who had migrated northward. Many race films, particularly those produced by white studios, expressed middle class urban values, especially education and industriousness. Common themes included the "improvement" of the black race, the tension between educated and uneducated blacks, and the tragic consequences in store for blacks who resisted liberal capitalist values. The most famous race movie, The Scar of Shame, incorporated all of these themes. Race films typically avoided explicit depictions of poverty, ghettos, social decay, and crime. When such elements appeared, they often did so in the background or as plot devices. Race films rarely treated the subjects of social injustice and race relations, although blacks had been legally disenfranchised in the South since the turn of the century, and suffered discrimination in both the North and South. According to film historian Donald Bogle, some of the earliest race films were "quite frankly, terrible". Spying Like the Spy (1917) was an example of a film produced by a white owned company that was "almost as stereotypical as any Hollywood product". Other race films avoided many of the popular black stock characters found in contemporary mainstream films, or else relegated these stereotypes to supporting roles and villains. Micheaux depicted his protagonists as educated, prosperous, and genteel. Micheaux hoped to give his audience something to help them "further the race". Black comedians such as Mantan Moreland, who had played supporting comedy roles in mainstream Hollywood films, reprised his character as the lead in such films as Professor Creeps and Mr Washington Goes To Town. Some black entertainers, such as Moms Mabley or Pigmeat Markham, starred in their own vehicles. Mabley and Markham did not appear in mainstream entertainment until the late 1960s, when both were featured on Laugh In on American television. Many black singers and bands appeared in lead or supporting roles in race films; Louis Jordan, for example, made three films.
Тарихи маңызы
Расалық фильмдер афроамерикалық киноны зерттеушілер үшін үлкен қызығушылық тудырады. Олар тарихи маңызға ие, себебі актерлердің талантын көрсетуге мүмкіндік берді, әйтпесе олардың көпшілігі негізгі студия фильмдерінде стереотиптік екінші рөлдермен шектелген болар еді. Хэтти МакДаниел мен Кларенс Муз – негізгі кинода көбінесе маловаты рөлдерді алған талантты актерлердің ең жарқын мысалдары. Расалық фильмдерден кейбір жұлдыздар негізгі кино саласында белгілі бір деңгейде танымалдыққа ие болды, мысалы, Пол Робсон мен Эвелин Пир. Голливуд студиялары көбінесе расалық фильмдерді афроамерикалық таланттарды іздеу үшін пайдаланды.
Race films are of great interest to students of African American cinema. They are historically significant due to their ability to showcase the talents of actors who otherwise were relegated to stereotypical supporting roles in mainstream studio films. Hattie McDaniel and Clarence Muse are two of the most striking examples of talented performers who generally were given minor roles in mainstream film. A few stars from race films were able to cross over to relative stardom in mainstream works – for example, Paul Robeson and Evelyn Preer. Hollywood studios often used race movies as a recruiting source of black talent.