Кіріспе
Тағы бір Вознесенский монастыры, 1817 жылға дейін Стародевичий монастырі немесе Ескі қыздар монастырі (Вознесенский монастырь, Voznesensky monastyr) деп аталған, Мәскеу Кремліндегі православиелік әйелдер монастыры болды. Онда ұлы ханшайымдар, патшайымдар және Мәскеу патша сарайынан басқа да асыл әйелдер жерленген. 1929 жылы Иосиф Сталиннің бұйрығымен бұл монастырь қиратылды. Вознесенский монастырының 1389 жылы Дмитрий Донскойдың жесірі Евдокия Дмитриевна Кремльдің Құтқарушы қақпасының жанында құрғандығы айтылады, ол сонда кешірім сұрап, шікізатқа кірген. Собордың іргетасы 1407 жылы, оның қайтыс болуына аз уақыт қалғанда салынды. Сегіз жылдан кейін собор өртеніп, 1467 жылы Василий II-нің әйелі, Боровск ханшайымы Мария қайта салдырды. Он алты жыл өткен соң монастырь тағы да өрттен зақымданып, 1518-1519 жылдары Алоизио Жаңаның жобасы бойынша қайта жаңартылды. Бұл шіркеу 1587-1588 жылдары толығымен қайта салынды, сол кезде жақын орналасқан Архангел соборының үлгісімен салынған жаңа бес күмбезді құрылыс бой көтерді. Бұл Борис Годуновтың (суретте оң жақта) шеңберінің консервативті сәулеттік көзқарасын бейнелейтін маңызды ескерткіш болды. Собордың жер астындағы қабірлерінде Василий I-нің әйелі София Витовтовна, Иван III-нің әйелі София Палеолог, Иван Грозныйдың бірнеше әйелі, Алексей Михайловичтің қызы Ұлы княгиня Евдокия Алексеевна және Михаил Федоровичтің бірінші әйелі Мария Владимировна жерленген. Монастырь сонымен қатар патшайымдардың үйлену тойына дейін тұруға арналған резиденция ретінде де пайдаланылды. Иван IV-нің жесірі Мария Нагая осы жерде Марина Мнишекты күтіп алды, ол Нагаяның ұлы деп есептелетін Жалған Дмитрий I-ге үйленуінен бірнеше күн бұрын сонда болды. 1634 жылы Ресейдің Михаил I-і өзінің қасиетті әулиесі Михаил Малеиносқа арналған жаңа монастырлық шіркеу салуды тапсырды. Осы шіркеудің жанында 17 ғасырдың аяғында қоңырау мұнарасы салынды. Михаил Малеинос шіркеуінде Василий Ермолин жасаған және 1808 жылы орнатылған Санкт-Джорджтың сирек кездесетін мүсіні сақталған. 1721 жылы Петр I-нің бұйрығымен монастырь қайта жаңартылды. 1737 жылы өрттен зақымданғаннан кейін Анна Иоанновнаның бұйрығымен қайта жөнделді. 1812 жылғы Отан соғысы кезінде Дионисийдің 1482 жылы салған Ходегетрия иконасы бар Вознесенский монастырының сақтау бөлмесі Вологдаға көшірілді. 1823 жылы екі қабатты кедейлер үйі салынды. Бірақ 19 ғасырдың ең маңызды жаңалықтарының бірі – Карло Россидің (суретте оң жақта) фантастикалық неоготикалық стилінде салынған Әйелі Екатерина шіркеуі болды. 1907 жылы монастырьда анасы, 62 монах және 45 келіншек болды. Он жылдан кейін Октябрь революциясы кезінде ежелгі ғимараттар большевиктердің артиллериялық оғынан зақымдалды. 1929 жылы монастырь кешені – соның ішінде 16 ғасылдан қалған әсем собор – Кеңес үкіметінің бұйрығымен Бұкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің атымен аталған Қызыл командирлер мектебіне орын беру үшін бұзылды. Вознесенский монастырының кейбір иконалары Мемлекеттік Третьяков галереясына және Мәскеу Кремлінің мемлекеттік музейлеріне көшірілді. Вознесенский соборының иконостасы Он екі апостол соборында (сондай-ақ Кремльде) орнатылды, ал Мәскеу патшаларының қабірлері Архангел соборының шатырына көшірілді, олар осы күнге дейін сонда сақталып тұр.
Ascension Convent, known as the Starodevichy Convent or Old Maidens' Convent until 1817 (Вознесенский монастырь, Voznesensky monastyr), was an Orthodox nunnery in the Moscow Kremlin which contained the burials of grand princesses, tsarinas, and other noble ladies from the Muscovite royal court. It was destroyed in 1929 on Joseph Stalin's orders. It is believed that Ascension Convent was founded in 1389 next to the Saviour Gates of the Kremlin by Dmitry Donskoy's widow, Eudoxia Dmitriyevna, who would take the veil there. The foundation stone for the cathedral was laid in 1407, just before her death. Eight years later, the cathedral was gutted by fire and then rebuilt in 1467 by princess Maria of Borovsk, wife of Vasili II of Russia. Sixteen years later the convent was again damaged by fire and then restored in 1518–1519 to a design by Aloisio the New. This church was completely rebuilt in 1587–1588, when a new five domed structure, mirroring the nearby Archangel Cathedral, was erected. It was a major monument to embody the conservative architectural approach of Boris Godunov's circle (illustrated, to the right). Among those buried in the cathedral vault were Sophia Vitovtovna (wife of Vasili I), Sophia Paleologue (wife of Ivan III), several wives of Ivan the Terrible, Grand Duchess Eudoxia Alexeyevna (daughter of Alexei Mikhailovich), and tsarina Maria Vladimirovna (first wife of Mikhail Feodorovich). The convent was also used as a residence for royal fiancees prior to the wedding. It was there that Ivan IV's widow, Maria Nagaya, greeted Marina Mnishek, who would spend there a few days before her wedding with Nagaya's purported son, False Dmitry I. In 1634, Michael I of Russia commissioned a new convent church to be built and dedicated to his patron saint, Michael Maleinos. A belltower next to this church was constructed in the late 17th century. The Church of Michael Maleinos used to be home to a rare sculpture of St George, made by Vasili Yermolin and installed there in 1808. In 1721, the convent was renovated on behest of Peter the Great. In 1737, it was damaged by fire and again renovated by the order of Anna Ioannovna. During the Patriotic War of 1812, the sacristy of Ascension Convent, with the Icon of the Virgin Hodegetria, painted by Dionisius in 1482, was moved to Vologda. A two storey almshouse was added in 1823. But the most important 19th century addition was the Church of Saint Catherine, built to a fanciful Neo Gothic design by Carlo Rossi (illustrated, to the right). By 1907, the monastery had a mother superior, 62 nuns and 45 lay sisters. Ten years later, the ancient buildings were damaged by Bolshevik artillery fire during the October Revolution. In 1929, the convent complex – including the majestic 16th century cathedral – was torn down by the Soviet government in order to make room for the Red Commanders School, named after the All Russian Central Executive Committee. Some of the icons of Ascension Convent were moved to the State Tretyakov Gallery and State museums of the Moscow Kremlin. The iconostasis of the Ascension Cathedral was moved into the Cathedral of Twelve Apostles (also in the Kremlin), while the tombs of the Muscovite royalty were transferred into an annex of the Archangel Cathedral, where they reside to this day.
Аймақтың қазіргі дамуы
1990 жылдары Ұлы герцогинялар мен патшалардың қабірлерін зерттеу жұмыстары басталды. Евдоксия Мәскеуліктің қалдықтарын табуға және София Палеологтің бас сүйегінен мүсіндік портретін қайта жаңартуға мүмкіндік болды. 2004 жылы Архангел соборының жанындағы жер асты қуысындағы жерлеулерді зерттеу аяқталды. Материалдарды зертханалық жағдайларда одан әрі зерттеу жүргізілді. 2016 жылы Кремль Президиумы бұзылып, ашылған жерде археологиялық қазбалар жүргізілді. Кремль төбесінің осындай үлкен бөлігін және XII – XX ғасырдың басындағы мәдени-рухани мұраның жасырын қабаттарын кең ауқымды археологиялық зерттеуге алғаш рет мүмкіндік ашылды. Зерттеу жұмыстарын Ресей Ғылым академиясының Археология институты жүргізді. Сол жылдың мамыр айында қазба жұмыстары аяқталғаннан кейін, саябақ салынды. Архангел соборында Мәскеу Кремлі музейлері Аспанға Көтерілу монастырының тарихына арналған тұрақты көрме ашты, бұл москвиттер мен елордаға келген қонақтарды қираған қасиетті орындардың тарихымен таныстыратын жаңа туристік бағыт. 2014 жылдың тамызында Ресей президенті Владимир Путин 1930 жылдары Кеңес үкіметі бұзған Аспанға Көтерілу монастыры мен Чудов монастырын қалпына келтіру туралы ұсыныс жасады. Алайда, 2015 жылдың желтоқсанында басталған археологиялық жұмыстар мен ЮНЕСКО-ның қалпына келтіруге келісім бермеуіне байланысты Аспанға Көтерілу монастырын қалпына келтіру қазіргі таңда жоспарланбаған. Археологиялық жұмыстар барысында мамандар Чудов монастыры мен Аспанға Көтерілу монастырының негізін таба алды.