Остенсия: қарым-қатынас теориясында мағынаны жеткізу үшін қолданылатын көрсету, ишара жасау сияқты әрекеттер. Кітапта осы туралы толық мәлімет берілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чэд Энгэлландтың кітабы
the book by Chad Engelland
Остенсия – бір нәрсені көрсету немесе нақты мысалмен түсіндіру амалы.
Ostension is the act of showing or demonstrating something.
Байланыста
Коммуникация теориясында және әсіресе өзектілік теориясында, көрнекі мінез-құлық немесе остенция – бұл бір нәрсені жеткізу ниетін білдіретін мінез-құлық. Бұл, мысалы, бір нәрсені көрсету сияқты ым-ишара немесе адресаттың назарын аудару үшін орын ауыстыру болуы мүмкін. Ауызша коммуникация (сөйлеу немесе жазу әрекеті) де остенция болып табылады, себебі ол адресаттың назарын коммуникатордың ақпарат жеткізу ниетінде екендігіне аударады. Бұл коммуникативтік ниет деп аталады. Ал ақпараттық ниет – бұл аталған ақпаратты жеткізу ниеті, яғни хабарламаның нақты мазмұны. Бұл тұжырымды қазіргі заманғы аңыздарға қатысты фольклоршылар Линда Дег және Эндрю Вазсоньи қолданды. Олар остенцияның ең тікелей түрі – белгілі бір қалалық аңызда айтылған қылмыстың нақты орындалуы екенін мәлімдеді, мысалы, үй жануарының микротолқынды пешке салынуы немесе баланың Хэллоуин дәмдемесіне у салынуы. Мұндай оқиғалар сирек болғанымен, авторлар фольклоршылардың «факт оқиғаға айналуы мүмкін және оқиға фактіге айналуы мүмкін» деген шындықты мойындауы керек екенін атап өтті. Дег және Вазсоньи, сондай-ақ басқа зерттеушілер, аңыздарды сөзбе-сөз орындауды қажет етпейтін тағы екі остенция түрі бар екенін дәлелдеді. Квази-остенция – екіұшты оқиғаларды аңыз тұрғысынан түсіндіруді қамтиды, мысалы, кісі өлтіруді алғашқыда «культ» құрбандығы немесе «банда» кісі өлтіруі деп есептегенде, бірақ қылмыскердің себептері басқаша болғанда. Көптеген жергілікті БАҚ-тағы дүрбелеңдер осы остенция түріне негізделген. Псевдо-остенция – аңызға ұқсас оқиғаларды, бастапқы баяндаманы білетін адамдардың қасақана ойнауы. Мысалы, 1991 жылы «Ebony» журналы «C.J.» деген атпен Даллас аймағындағы әйелдің, өзінің ВИЧ-инфекциясы бар екенін, бірақ мүмкіндігінше көп ер адаммен қарым-қатынасқа түсуге ниеттенгенін жазған хатын жариялады. Біраз уақыттан кейін, жергілікті радио ток-шоуында өзін «C.J.» деп таныстырған әйелдің қоңырау шалуы тікелей эфирде берілді. «Мен бәрін еркектерге жүктемекпін, нүкте», - деді ол ток-шоу жүргізушісіне. «Маған оны ер адам бергендіктен, мен осыны барлық еркектерге жасап жатырмын». Даллас-Форт-Уорт айманында ВИЧ-тестілеуге жүгінушілердің саны күрт өскеннен кейін, хат авторы және ток-шоуға қоңырау шалушы, ауру туралы хабардар ету мақсатымен жасалған әзілшілер екені анықталды. Остенция – фольклордың күнделікті өмірге қалай әсер ететінін зерттейтін фольклоршылар үшін маңызды ұғымға айналды, мысалы, аңыздарға байланысты мистикалық рәсімдерден бастап, СПИД туралы хабардарлықтың адамдардың жыныстық мінез-құлқына қалай әсер еткеніне дейін. Фольклорист Джон Макдауэлл, Дег пен Вазсоньиден бір жыл бұрын жариялаған мақаласында мифтік баяндамада бейнелеу және остенция арасындағы байланысты зерттеді. Ол остенция эпизодтарында тәжірибелік негізбен виртуалды кездесуді тапты, ол тәжірибені «көрнекілік эпифаниясы» деп атады.
In communication theory and especially in relevance theory, ostensive behaviour or ostension is a behaviour that signals the intention to communicate something. This can be a gesture such as pointing, or shifting position to draw an addressee's attention to something. Verbal communication (the act of speaking or writing something) is also ostensive behaviour, as it draws the addressee's attention to the fact that the communicator intends to convey some information. This is called the communicative intention. By contrast, the informative intention is the intention to convey said information, i. e. the actual content of the message. The concept was applied to contemporary legends by folklorists Linda Dégh and Andrew Vázsonyi, who argued that the most direct form of ostension involved committing an actual crime mentioned in a well known urban legend, such as microwaving someone's pet animal or placing poison in a child's Halloween candy. While such events are rare, the authors stressed that folklorists must recognize "that fact can become narrative and narrative can become fact." Dégh and Vázsonyi, followed by other analysts, argued that there were two other forms of ostension that did not necessarily involve literal acting out of legends. Quasi ostension involves interpretation of ambiguous events in terms of a legend, as when a murder is first believed to have been a "cult" sacrifice or "gang" murder when in fact the perpetrator had other motives. Many local media panics are based in this form of ostension. Pseudo ostension involves legend like events intentionally acted out by persons aware of the original narrative. For example, in 1991, Ebony published a letter written by "C. J." a Dallas area woman who said she was HIV positive, but intentionally having sex with as many men as possible. Soon after, a local radio talk show broadcast a phone call from a woman who said she was the real "C. J." "I blame it on men, period," she said to the talk show host. "I'm doing it to all the men because it was a man that gave it to me." After a huge spike in males seeking HIV screening in the Dallas Fort Worth area, both the author of the letter and the talk show caller were identified as hoaxers intending to raise consciousness of the disease. Ostension has become an important concept for folklorists studying the ways in which folklore affects everyday people's real lives, ranging from supernatural rituals such as legend tripping to the complex ways in which awareness of AIDS has affected people's sexual habits. Folklorist John McDowell, in an article preceding Dégh and Vázsonyi by a year, explored the relationship between iconicity—representation—and ostension—presentation—in mythic narrative, finding in episodes of ostention a virtual encounter with the experiential substrate, an experience that he termed "narrative epiphany".