Кіріспе

Дартмут колледжінің президенті Фрэнсис Браун (11 қаңтар 1784 – 27 шілде 1820) – американдық конгрегациялық пастор, Дартмут колледжінің 3-ші президенті болған. Ол 1805 жылы колледжді бітіріп, 1806–1809 жылдары онда оқытушы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Массачусетс штатының Солтүстік Ярмут қаласындағы (қазіргі Мэн штатының Ярмут қаласы) Ледж астындағы үйдің пасторы қызметін атқарды. Браун Дартмут колледжі ісіне соққан шаралардың нәтижесінде колледж президенті лауазымынан алынған, бірақ 1819 жылы колледждің пайдасына шешім қабылданғаннан кейін лауазымына қайта орналастырылды.

Өмірбаян

Фрэнсис Браун Нью-Гэмпшир штатының Честер қаласында дүниеге келген. Солтүстік Ярмут, Мэн штатының пасторы болған ол, Дартмут колледжінің қамқорлары мен Уильям Вудворд арасындағы танымал сот отырысында – «Дартмут колледжі ісі» – Дартмут колледжіне басшылық етті. Бұл дау Дартмут үшін де, жаңадан тәуелсіздік алған ел үшін де шешуші мәнге ие болды. Ол Конституцияның келісім-шарттарға қатысты бабын сынақтан өткізді және 1816 жылы Нью-Гэмпшир штаты заң шығарушы органының тудырған дауға қатысты болды. Бұл орган 1769 жылы Элеазар Уилокке берілген жарғыға түзетулер енгізіп, Дартмутты мемлекеттік білім беру мекемесіне айналдырып, оның атын Дартмут университеті деп өзгертпек болды. Президент Браун басшылығымен қамқорлар бұл әрекетке қарсылық көрсетті, ал 1818 жылы Дэниел Вебстер АҚШ Жоғарғы сотында Дартмуттың мүддесін қорғады. Бас судья Джон Маршалл Дартмут колледжінің пайдасына тарихи шешім шығарды, соның арқасында АҚШ-тың барлық жеке білім беру мекемелері өздерінің жарғыларына сәйкес және штаттың араласуынсыз қызмет етуге мүмкіндік алды. Сот процесінен кейін судья Джозеф Стори жазған хатында «шешімнің негізін құраған қағидалардың қоғамның әл-ауқаты мен жеке құқықтардың қауіпсіздігі үшін қаншалықты маңызды екенін» түсіндірді. Ол былай деді: «Егер мен жаңылыспасам, бұл қағидалар халықтың барлық маңызды мәселелеріне кеңінен қолданылады және штат заң шығарушы органдарының қабылдауына тырысатын, құмарлық немесе сол кездегі танымал ілімдерден туындаған азаматтық құқықтарға кез келген орынсыз қол сұғушылықтарды тоқтатады». Нәтижесінде Дартмут үшін үлкен жеңіс болғанымен, төрт жылдық сот дауы колледжді қиын қаржылық жағдайға түсірді және президент Браунның денсаулығына кері әсер етті. Оның жағдайы нашарлағандықтан, қамқорлар 1819 жылы оның денсаулығына қарай «колледж президентінің міндеттерін орындау үшін аға профессорларды тағайындау» туралы ереже қабылдады. Франсис Браун 1820 жылдың шілде айында 36 жасында қайтыс болды.

Жеке өмір

Браун Бенджамин мен Пруденс Браунның ұлы болды. Ол Тристом Гилманның үлкен қызы Элизабет Гилманға (1776–1851) үйленді, және оның Солтүстік Ярмутта пасторлық қызметін жалғастырды.

Құрмет белгілері мен мүшелік

1813 жылы Америкалық ежелгі өнерлер қоғамының мүшесі болып сайланды.