Кіріспе

Шотландияда сотталған кісі өлтіруші; Шотландияда дарға асылған соңғы адам (1963)

Генри Джон Бернетт (5 қаңтар 1942 – 15 тамыз 1963) Шотландияда дарға асылған соңғы адам және 1891 жылдан бері Абердинде дарға асылған алғашқы адам. Ол 1963 жылдың 23-25 шілдесінде Абердиндегі жоғары сотта сауда теңізшісі Томас Гвианды өлтіргені үшін сотталды. Оның атылуы HM Prison, Craiginches, Абердинде Гарри Аллен атты дарға асушы тарапынан орындалды.

Өмірбаян

1957 жылы 2 ақпанда Томас Гюян Маргарет Мэйге үйленді, ал бір жылдан кейін олар Абердиннің 14 Джексон Террасасындағы бірінші қабаттағы пәтерге көшіп барды. Бұл үйдің иесі Мэйдің әжесі Энни Хендерсон болды. 1958 жылы қыркүйекте бір ұл, ал 1961 жылы ақпанда тағы бір ұл дүниеге келді, бірақ екінші баланың әкесі Томас емес еді. Бұл жағдай 1962 жылы Маргарет ажырасу мүмкіндігі туралы заңгермен кеңескенде, күйеуінің бас тартуына байланысты некелік проблемаларға әкелді. Содан кейін сол жылдың желтоқсан айында ол Джон Р. Стивен Fish Curers компаниясында жұмыс істеуге барып, онда Генри Бернеттпен танысты. Олардың арасында қарым-қатынас орнады және 1963 жылдың мамырында Маргарет кіші ұлы Китпен бірге Джексон Террасадан көшіп, Бернетпен Скин Террасасындағы жаңа мекенжайды бөлісті.

1963 жылғы 31 мамырдағы оқиғалар

Генри Бернет Маргарет оны тастап кетеді деп ойлады, сондықтан ол үйден шыққан сайын оны үйге кіргізіп қояды. Бұл Маргаретке ұнамайтын жағдай болды, сондықтан 31 мамырда күйеуін кездестірген кезде, ол оған қайта оралуға келісті. Маргарет Гуян ұлы Китті алуға сағат 16:00-де 40 Скене Террасасына келді. Ол отбасының досы Георгина Каттанагпен бірге барып, рухани жағынан қолдау көрсетті. Маргарет күйеуіне қайтуға ниетті екенін айтқанымен, Бернетт: "Маргарет, Маргарет, сен мені тастап кетпейсің!" - деп жылады. Содан кейін ол Маргареттің мойнына пышақ қойып, есікті жапты. Ол үйдің ішіндегі жағдайдан қорқып, есікті бірнеше рет қағып, Маргаретті босатуды талап етті. Бірнеше минуттан кейін Бернет есікті ашып, көшеге қарай жүгіріп кетті. Маргарет дірілдеп, бірақ салыстырмалы түрде зардап шекпеді. Екі әйел 14 - ші Джексон терасына қайтып келді. Бернет ағасы Фрэнктің жұмыс орнына барып, болған оқиғаны айтып берді. Бірақ Бернетт, әлі де кек алуға бел буған, оның орнына ағасының мылтығын алуға қаланың Дондағы көпір ауданындағы Франк үйіне барды. Фрэнктің әйеліне қаруды ешкімге бермеу керектігі айтылғандықтан, Бернетт шкафты зорлап ашып, қаруды, сондай-ақ кейбір патрондарды ұрлап, 14 Джексон Террасасына баратын автобусқа отырды. Ол Гуаяның пәтеріне келіп, кіргізіп алды. Кейін Каттанах: "Сендер мұнда кіре алмайсыңдар! " деген сұраққа Томас Гюян не болғанын көру үшін аяғына тұрып алды. Ол ас үйдің есігін ашқанда, оны қарулы Бернет қарсы алды. Бір рет оның бет-әлпетін қалың қалыңдық атып өлтірді. Бернет кейін Маргаретті қарумен ұстап алып, пәтерден шығады; баспалдақтан төмен түсіп бара жатып, көрші пәтерден жас баланы қорқытады. Бернетт Маргаретті Абердиннің солтүстікке қарай аттанатын негізгі жолға жақын Сифорт жолындағы гаражға дейін сүйреп әкетті. Джон Инес Ирвин гараждағы көлігін бензинге толтырып жатқанда, Бернет оның көлігін талап етті. Ирвин Бернетті көлік ұрлаудан тоқтатуға тырысты, бірақ оған мылтықпен қорқытты. Полиция ұрылық туралы хабардар болып, солтүстікке қарай Питерхедке қарай келе жатқан машинаны іздей бастады. Барнет 15 миль жүріп, Элон қаласына жақын жерде тоқтады және оны полиция қызметкерлері Джеймс Г. Рейпер мен Митчелл тұтқындаған кезде қарсылық білдірмеді.

Сот

Сотта Бернетт өзінің қорғаныс шарасы ретінде қылмыс жасаған кезде ақыл-есінен айырылғанын немесе, балама ретінде, бұл жауапкершілікті азайту жағдайы екенін айтты. Екі де қорғаныс қазылар алқасы 25 минут бойы дәлелдерді қарастырғаннан кейін сәтсіз аяқталды. Сот үш психиатрдың сарапшы куәлігін тыңдады: Корольдік Корнхилл ауруханасының бас дәрігері А. М. Уайли, профессор Миллер және балалар психиатры Иан М. Ловит. Барлығы Бернетт психиатриялық негіздермен кешірілуге лайық екеніне келісті. Кейіннен "The Scotsman" газетіне жіберілген хаттарында профессор Миллер мен доктор Лоуит Бернетт психопатиялық бейімділіктерді көрсеткенін және бұрын ауруханада емделгенін түсіндірді. Сотта оның бұрын зорлық көрсеткені және өзін-өзі өлтіруге әрекеттенгені анықталды. "The Scotsman" және "Howard League for Penal Reform" ұйымдарымен жүргізілген хат алмасуда сарапшы психиатриялық куәліктерді баспасөз мазақ еткені және сот оны ескермегені белгілі болды. Өлім жазасын қолдану туралы аргумент атыс қаруын пайдалануға байланысты болды: атыс қаруын қолдану арқылы жасалған кісі өлтіру заң бойынша өлім жазасын көздейтін қылмыс еді, бұл қарулы тонау сияқты қылмыстардан қылмыскерлерді ұстау үшін жасалған. Сарапшы куәгерлер Бернетттің қаруды қолдануы капиталдық жазаны қорғауға тиіс ниеттермен жасалған қылмыстан гөрі, құмарлықпен жасалған импульсивті қылмысқа көбірек сәйкес келетінін көрсетті. Оның анасы мен әкесі куәгерлер тақтасына шақырылды, ал анасы сот залында жылап құлады. Өлім жазасына кесілгеннен кейін оның отбасы да, құрбан болған адамның отбасы да оның кешірілуін сұрады. Алайда, Бернетттен шағым түспеді және 1963 жылдың 15 тамызында, бейсенбі күні сағат 8.00-де 21 жастағы жігіт Ұлыбританияның ең жаңа дарғасының (1962 жылы Ішкі істер министрлігінің бекітуімен салынған) алдында, түрме сыртында жиналған 200 адамның куәгерлігімен дарға асылды. Дарға асушы Гарри Аллен және оның көмекшісі Сэмюэл Плант осы жазаны орындады. Содан кейін Бернетттің денесі түрме қабырғаларының ішінде белгісіз қабірге жерленді, бұл әдеттегі практика еді. Крейгинш түрмесі 2014 жылдың қаңтар айында толығымен жабылды және оның жері қайта құрылымдалу үшін белгіленді. 2014 жылдың тамыз айының басында Бернетттің денесі түрмеден эксгумацияланып, 7 тамызда жекелеген рәсім өткізілген Абердин крематорийіне жеткізілді.