Кіріспе

Қытайлық генерал және ханзада Муронг Линь (; 398 жылы қайтыс болды), Сяньбэй есімі Хелин (賀驎), – Қытайдың Сяньбэй басқарған Кейінгі Ян әулетінің генералы және императорлық ханзадасы. Ол негізін қалаушы император Муронг Чуйдің (Император Вучэн) ұлы және Муронг Баоның (Император Хуймин) бауыры болды; біраз уақыт бойы ол өзі Кейінгі Ян тағына талапкер болды. Ол өзінің қабілеттерімен де, сатқындығымен де танымал болды, және ол әкесіне де, ағаларына – Муронг Лингке (慕容令) және Муронг Баоға да, әртүрлі уақытта сатқындық жасады. Соңында оны Оңтүстік Янның негізін қалаушы туысы Муронг Де өлтірді.

Кейінгі Ян құрылғанға дейін

Муронг Лин туралы тарихтағы алғашқы мәлімет 369 жылы, сол кездегі Бұрынғы Ян ханзадасы Муронг Чуй, император Муронг Вэйдің анасы Кезухун және регент Муронг Пинг күдікті болғандықтан, Бұрынғы Циньге қашқан кезде айтылады. Алдында Муронг Чуйдің жоспары ескі астана Лончжэньге (龍城, қазіргі Цзиньчжоу, Ляонин) қашып барып, оны басып алу, содан кейін Кезухун императрицасымен келісу болып еді. Бірақ жолда Муронг Чуйдің ықыласына ие болмаған Муронг Лин астана Еченьге (鄴城, қазіргі Хандан, Хэбэй) қайта қашып, әкесінің жоспарларын ашты, осыдан әкесі жоспарын өзгертіп, Бұрынғы Циньге қашуға мәжбүр болды. Алайда, Муронг Линнің сатқындығы үшін Кезухун императрицасы оны бағаламағандай көрінеді, және ол өзінің туысы Муронг Лянның (慕容亮) Бохай ханзадасының қолбасшылығындағы сарбаз ретінде Лонгченгке жер аударылды. Немесе, мүмкін, Лонгченгтен солтүстік-шығысқа қарай 300 шақырым жерде орналасқан, одан да алыс Шэчэнге (沙城) жер аударылды. 370 жылы Муронг Лингті Бұрынғы Цинь премьер-министрі Ван Мэн алдап, Бұрынғы Янға қайта оралғаннан кейін, Муронг Линг Шэчэнге жер аударылды. Ол басқа жер аударылғандармен бірге көтеріліс бастады, Лонгченгті басып алуды жоспарлады, бірақ Муронг Лин оның жоспарын Муронг Лянға жеткізді, ол шабуылға дайындалды. Муронг Лингтің қол астындағы Шэ Гуй (渉圭) оған қарсы көтеріліп, өлтірді. Муронг Линнің сатқындығының нәтижесінде, 370 жылы Бұрынғы Цинь Бұрынғы Янды жеңгеннен кейін, Муронг Чуй Бұрынғы Цинь императоры Фу Цзяньмен бірге Еченьге кіргенде, Муронг Чуй Муронг Линнің анасын өлтірді, бірақ Муронг Линді өлтіруге батылы жетпеді, оны үйден қуды да басқа жерде тұруға бұйырды. Алайда, 383 және 384 жылдардың соңында, Фу Цзяньның Фэй өзені шайқасында Цзинь әскерлерінен жеңілгеннен кейін Муронг Чуй Бұрынғы Циньге қарсы көтерілгенде, Муронг Лин әкесіне көптеген пайдалы стратегияларды ұсынды, және әкесі Муронг Линге деген көзқарасын өзгертіп, оны басқа ұлдарымен бірдей жақсы көре бастады.

Муронг Чуидің тұсында

Муронг Чуи ресми түрде тәуелсіздік жариялап, 384 жылы Кейінгі Янды құрғаннан кейін, Муронг Лин бұрынғы Цинь қалдықтарына, жартылай тәуелсіз соғыс иелеріне және басқа мемлекеттерге қарсы науқандарда оның генералдарының бірі болды. Ол осы науқандарда тиімді болды. 386 жылы Муронг Чуи оны Жао патшасы етіп тағайындады. 386-387 және 390-391 жылдары ол армияларға басшылық етті, Кейінгі Янның вассалы Солтүстік Вэйдің патшасы Туоба Гуймен бірлесіп, Сяньбилік Лю Сяньмен (劉顯) және кейіннен Туоба Гуйдың қауіпсіздігіне қауіп төндірген басқа да бүлікшілермен күресті. 391 жылы ол Туоба Гуйдың қабілеттерін көріп, Муронг Чуиге Туоба Гуйды Кейінгі Ян астанасы Чжуншаньда (中山, қазіргі Баодин, Хэбэй) тұруға мәжбүрлеп, Солтүстік Вэйді бауырына сеніп тапсыруды ұсынды. Муронг Чуи бұдан бас тартты. 391 жылы Туоба Гуй Кейінгі Янға адалдығын жоққа шығарғаннан кейін (Солтүстік Вэйдің аттарды құрмет ретінде ұсынуы керек пе деген даудан кейін ағасы Туоба Гуды (拓拔觚) ұстап алғаннан кейін), ол Кейінгі Ян шекараларын мазалады, ал 395 жылы Муронг Чуи тәж мұрагері Муронг Баоны экспедицияға жетекшілік етуге жіберді, Муронг Лин және Муронг Нонг, Ляоси патшасы, оның көмекші қолбасшылары болды. Бірақ науқан барысында, Кейінгі Ян мен Солтүстік Вэй әскерлері Солтүстік Вэй астанасы Шэньле (盛樂, қазіргі Хохот, Ішкі Моңғолия) маңындағы Сары өзен бойында тоқтады. Туоба Гуй Муронг Чуидің қайтыс болғаны туралы жалған ақпарат таратты, ал Муронг Линнің қол астындағыларының бірі Мую Сонг (慕輿嵩) Муронг Баоны құлатып, Муронг Линді император ету үшін төңкеріс жасауға тырысты, бірақ олар ұсталып, жазаланды. Бұл бауырлар арасында шиеленіске әкеліп, Кейінгі Ян әскері кері шегінді. Муронг Бао Муронг Линді Солтүстік Вэй шабуылына қарсы тылды қорғауға қалдырды, бірақ Муронг Лин Туоба Гуйді жеңіл ойлады және сол себепті Солтүстік Вэй әскерін іздемеді. Туоба Гуй Муронг Баоның бас әскерін Канхэ беткейінде тоқтатып, әскердің көп бөлігін жойды, бұл Туоба Гуйдың Кейінгі Янды жаулап алуға одан әрі ұмтылуына себеп болды. 396 жылы Муронг Чуи жеке басқарып, Солтүстік Вэйге қарсы жорыққа шықты, алғашқы табыстарға қол жеткізді, бірақ армия Канхэ еңісінен өткенде, олар соншалықты қайғырды, Муронг Чуи ұялғандықтан және ашуланғандықтан ауырып қалды, ал армия кері шегінуге мәжбүр болды. Ол көп ұзамай қайтыс болып, орнын Муронг Бао басты.

Муронг Бао тұсында

Каньхэ шайқасында жеңіліске ұшырағанға дейін бір-біріне күдікпен қарағанмен, Муронг Бао мен Муронг Лин келісіп алды, ал Муронг Лин бастапқыда Муронг Баоның ең сенімді генералдарының бірі болды. Туоба Гуй Муронг Нонгты жеңіп, Бин провинциясын (并州, қазіргі орталық және солтүстік Шанси) басып алғаннан кейін, ол Чжуншанға бет алды, ал Муронг Бао Муронг Линді Чжуншанның қорғанысын тапсырды. Муронг Лин қаланы қорғауды және Солтүстік Вэй әскерлерімен шайқаспауды жақтады, бұл Муронг Нонг пен Муронг Лонгтың наразылығын тудырды. Алайда, 397 жылдың көктемінде Чжуншан Солтүстік Вэй әскерлерінің қоршауында қалғанда, Муронг Лин Муронг Баоны құлату үшін қала ішінде төңкеріс жасауға тырысты. Оның әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол Чжуншандан қашып, Тайхан тауларына тығынды. Муронг Линнің Муронг Хуй басқаратын көмекші күштерді басып алуы мүмкін деген алаңдаумен, Муронг Бао Чжуншанды тастап кетті. Чжуншан халқы бастапқыда Кайфенг герцогы Муронг Сяңды (慕容詳) Солтүстік Вэйге қарсы күресті жалғастыру үшін көшбасшы ретінде таңдады. 397 жылдың жазында Муронг Сяң императорлық атаққа ие болды, бірақ халықтың ашуын тудырды, себебі ол Солтүстік Вэй әскерлерінен (ол кезде Чжуншан қоршауынан шыққан, бірақ маңайда қалған) қорқып, қатты ашаршылықта азаматтарға қаладан тыс азық-түлік іздеуге рұқсат бермеді және оның билігі қатыгез болды. Муронг Лин Чжуншанға күтпеген шабуыл жасады, қала қақпалары оған ашылды, ол Муронг Сяңды тұтқындап өлтірді. Муронг Лин өзі де императорлық атаққа ие болды және халыққа азық-түлік іздеуге рұқсат берді, бірақ жеткілікті азық-түлік жиналғаннан кейін Солтүстік Вэй әскерлерімен шайқасу мүмкіндігін пайдаланбады, соңында жабайы азық-түлік азайды, Солтүстік Вэй әскерлері оны жеңіп, Чжуншанды басып алды. Ол Фаньян князі Муронг Денің қорғауына Еченге қашып келді (және енді императорлық талаптары туралы айтпады). Муронг Лин Муронг Деге Еченгті қорғауға тым үлкен қала екенін және оны тастап, Сары өзеннің оңтүстігіндегі Хуатайда (滑台, қазіргі Аньян, Хэнань) орналасуды қарастыру керектігін кеңес берді. Муронг Де келісіп, Еченгті тастап, Хуатайда тұрақтап қалды. Содан кейін Муронг Лин Муронг Деге императорлық атақ ұсынды, ол мұндай атақты қабылдамады, бірақ Ян князі атағымен императорлық билікті қабылдады, осылайша Оңтүстік Янды құрды. Ол Муронг Линді маңызды генерал етіп тағайындады, бірақ Муронг Лин тағы да көтеріліс жоспарлады, ал Муронг Де оны өлімге кесті.