Кіріспе

Рафаэльдің суреті

Қызғылт түсті Мадонна (шамамен 1506 – 1507 жж.) – итальяндық Ренессанс шебері Рафаэльге жатқызылатын ерте діни сурет. Ол Рафаэль үшін алғаш рет, өте улы ырыс ағашына маймен салынған және қазір Лондондағы Ұлттық галереяда ілуде.

Мақсаты

Суретке жас Мариям Мәсіх баламен ойнап, оған гвоздика гүлдерін ұсынып тұрғаны бейнеленген. (Италиялық атауы, La Madonna dei garofani, шын мәнінде «Гвоздика Мадоннасы» дегенді білдіреді.) Бұл гүлдердің ботаникалық атауы – dianthus (грекше «Құдайдың гүлі») – христиандық аңыз бойынша, Мәсіхтің азаптарының алға басушысы болып табылады. Аңызға сәйкес, бұл гүл алғаш рет Марияның Мәсіхтің айып тартуына жылағанда пайда болған. Оқиға жарық аз түсетін, Голландия өнерінен әсер алған тұрмыстық ортада өтеді. Композиция Леонардо да Винчидің «Бенуа Мадоннасына» тым жақын, бірақ Марияны пейзажбен байланыстыратын көк және жасыл түстер схемасы Рафаэльге тән. Арка тәрізді терезе арқылы біз тау шаңырағын және қираған ғимаратты көреміз, бұл Урбинодағы Герцог сарайының батысында орналасқан, 1789 жылы француз әскерлерімен қиратылған Альборноз бекінісіне сілтеу болуы мүмкін.

Шығу тегі

Суреттің тақырыбы мен көлемі, "Сағаттар кітабынан" аздап ғана үлкен болғандықтан, ол жылдам алып жүруге қолайлы дұғаға көмекші құрал ретінде жасалған болуы мүмкін. Рафаэль осы жылдары негізінен бір ғана герцогтық отбасы үшін жұмыс істегенімен, оның бастапқы тапсырыс берушісінің кім екені қазіргі таңда ресми түрде белгісіз. Бірақ 1850 жылдарға жатқан, күдікті жалған инвентаризация мәліметтеріне сәйкес, бұл сурет Маддалена дельи Оддиге (бәлкім, мүлдем болмаған) тапсырылған, ол Перуджадағы белгілі отбасының мүшесі және діни уақыттарды өткерген болуы мүмкін. 19 ғасырда сурет суретші Винченцо Камуччиниге тиесілі болды, оны оның ағасы, жаман атқа ие сурет сатушы және жиі қалпындаушы Пьетро күмәнді жағдайларда сатып алған деген болжам бар.

Рафаэльге берілген

Тек 1991 жылы Ренессанс ғалымы Николас Пенни бұл суретті Рафаэльдің шынайы туындысы деп анықтады. Рафаэльді зерттеушілер 1853 жылдан бері Алнуик қамалында ілінген бұл туындының бар екенін білгенімен, оны жоғалған түпнұсқаның сақталған бірнеше көшірмесінің ең жақсысы деп есептеген. Көпшіліктен үлкен қолдаудан кейін, 2004 жылы «Гүлдер Мадоннасын» Ұлттық галерея Нортумберленд герцогынан 34,88 миллион фунт стерлингке сатып алды, мұнда Heritage Lottery Fund және National Art Collections Fund тартарлық үлес қосты. Бұл шығынды негіздеу үшін картина Манчестер, Кардифф, Эдинбург және Барнард қалаларына бүкіл ел бойынша турнеге шықты. Ұлттық галереяның «Гүлдер Мадоннасы» картинасын Рафаэльдің туындысы деп санауға алғашқы сыншы болған Джеймс Бек, өзінің аргументтерін танымал баспасөз беттерінде, түрлі ғылыми журналдарда және одан әрі, өлімінен кейін жарық көрген «Дуччодан Рафаэльге: Санаттану дағдарыста» (2007) атты еңбегінде жариялаған мақалалар сериясында баяндады. Брайан Сеуэлл картинаның сапасы төмен және жалған болуы мүмкін екенін айқын сынап, Мадоннаның оң аяғының денесінен ажырағандай көрінетініне назар салды.

Бояу материалдары

Рафаэльдің басқа туындыларымен салыстырғанда палитрасы салыстырмалы түрде шектеулі. Аспан мен Құдай ананың көк жамылғысы табиғи ультрамарин және азуритпен боялған, ал суретші қорғасын-қалай сары, малахит және вердигрис түстерін де пайдаланған.