Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1866-1868 жылдардағы аштық Финляндиядағы соңғы аштық болды, және (1867-1869 жылдардағы швед аштығымен бірге) Солтүстік Еуропадағы соңғы ірі аштық еді. Финляндияда бұл аштық "үлкен ашаршылық жылдары" немесе suuret nälkävuodet деп белгілі. Халықтың шамамен 8,5 пайызы аштықтан көз жұмды; ең ауыр зардап шеккен аймақтарда бұл көрсеткіш 20 пайызға дейін жетті. Үш жылдың ішінде 270 мың адам қайтыс болды, бұл қалыпты өлім-жітімнен 150 мыңға көп. Ең көп зардап шеккен өңірлер – Сатакунта, Тавастия, Остроботния және Солтүстік Карелия.
1866 1868 famine in Finland, Russian Empire
The Famine of 1866–1868 was the last famine in Finland, and (along with the subsequent Swedish famine of 1867 1869) the last major famine in Northern Europe. In Finland, the famine is known as "the great hunger years", or suuret nälkävuodet. About 8.5% of the entire population died of hunger; in the hardest hit areas up to 20%. The total death toll was 270,000 in three years, about 150,000 in excess of normal mortality. The worst hit areas were Satakunta, Tavastia, Ostrobothnia, and North Karelia.
Себептер
Елдің бір бөлігінде алдыңғы жылдары, әсіресе 1862 жылы, нашар өнім болды. 1866 жылғы жаз тым жаңбырлы болды, негізгі егістер кең аумақта жайылмады: картоп пен тамыр жемістер далада шіріп кетті, ал күзде астық егуге қолайсыз жағдай болды. Сақталған азық-түлік біткенде, мыңдаған адамдар тіршілік табу үшін жолға шықты. Келесі қыс суық болды, ал көктем кешікті. Хельсинкиде 1867 жылғы мамыр айының орташа температурасы + болды, бұл көп жылдық орташадан төмен, және 1829 жылдан бері метеорологиялық бақылаулар жүргізілгеннен бергі ең суық мамыр айы болды. Көптеген жерлерде көлдер мен өзендер маусым айына дейін мұздап жатты. Үміттендіретін жылы жаздың ортасынан кейін, қыркүйек айының басындағы аяз егістерді қиратты, нәтижесінде өнім орташа көрсеткіштен жартысына жуық болды. 1867 жылдың күзіне қарай, мыңдаған адам қайтыс болды.
Parts of the country had suffered poor harvests in previous years, most notably in 1862. The summer of 1866 was extremely rainy, and staple crops failed widely: potatoes and root vegetables rotted in the fields, and conditions for sowing grain in the autumn were unfavourable. When stored food ran out, thousands took to the roads to beg. The following winter was hard, and spring was late. In Helsinki, the average temperature in May 1867 was +, about below the long time average and by far the coldest May in the meteorological record of Helsinki since observations commenced in 1829. In many places, lakes and rivers remained frozen until June. After a promisingly warm midsummer, freezing temperatures in early September ravaged crops; as a result, the harvest was about half the average. By the autumn of 1867, people were dying by the thousands.
Іс-шаралар
Финляндияның Ұлы Герцогтігі үкіметі мұндай ауқымды дағдарысқа қарсы тұруға жеткіліксіз дайындықпен келді. Орталық Еуропаның көбінесе монополияланған нарықтарынан азық-түлік импорттауға жедел қолжетімді қаражат болмады, сондай-ақ үкімет жағдайдың қыршынына уақтылы тоқталған жоқ. Әсіресе қаржы министрі Йохан Вильгельм Снеллман қарыз алуға құлықсыз болды, себебі Финляндияның жақында енгізілген валютасы – фин маркасы, жоғары пайыздық ставкалардың салдарынан құнсыздануы мүмкін деп ойлады. 1867 жылдың соңында Франкфурттағы Ротшильд банкінен ақша қарызға алынған кезде дағдарыс толыққанды күйге жеткен еді, ал Еуропада астық бағасы өскен болатын. Бұған қоса, нашар дамыған байланыс жүйесі бар елде қолға жиналған аз көмекті тасымалдау да қиындық тудырды. Бірқатар шұғыл мемлекеттік жобалар іске қосылды, олардың ішіндегі ең маңыздысы – Риихимекиден Санкт-Петербургке дейінгі теміржол желісінің салынуы болды.
The government of the Grand Duchy of Finland was ill equipped to handle a crisis of such magnitude. There was no money readily available to import food from largely monopolized Central European markets, and the government was slow to recognize the severity of the situation. Finance minister Johan Vilhelm Snellman, in particular, did not want to borrow, lest Finland's recently introduced currency, the Finnish markka, be weakened because of high interest rates. When money was finally borrowed from the Rothschild bank of Frankfurt in late 1867, the crisis was already full blown, and grain prices had risen in Europe. In addition, it was difficult to transport what little aid could be mustered in a country with poor communications. A number of emergency public works projects were set up, foremost among them the construction of the railway line from Riihimäki to Saint Petersburg.
Салдары
1868 жылы ауа райы қалыпқа келді, ал сол жылғы егін орташа көрсеткіштен сәл жақсы болды. Дегенмен, өткен жылы тараған жұқпалы аурулар көптеген адамдардың өмірін алып қойды. Финляндияның ауыл шаруашылығын әртараптандыру бағдарламалары іске қосылды, сондай-ақ байланыс жүйесінің жылдам жақсаруы осындай ашаршылықтың қайталану мүмкіндігін төмендетті. Жалпы алғанда, сол кездегі қарапайым финдер ашаршылықты құдайдың жазасы деп есептеді. Көптеген адамдар патша билігінен одан артық көмек күтпеді, ал кінәны көбінесе жергілікті шенеуніктерге таңды. Дағдарыстан саяси үлгі алуға болатын жұмысшы табының күшті саяси қозғалысы әлі құрылмаған еді. Қала халқының саны аз болды, ал ауыл тұрғындары үшін басты мақсат – бұрынғы қалыпті өмірге оралу еді. Қорыта айтқанда, ашаршылық әлеуметтік тұрақтылыққа қауіп келтірмеді, бірақ оның естелігі ұзақ жылдар бойы сақталып қалды. Ашаршылықтың салдарынан көптеген финдер Мурманскіге қоныс аударды.
The weather returned to normal in 1868, and that year's harvest was somewhat better than average, yet, contagious diseases that had spread in the previous year took many additional lives. Programs were launched to increase the diversity of Finnish agriculture, and rapidly improving communications made a recurrence of such a famine less likely. In general, ordinary Finns at the time saw the famine as an act of God. Few would have expected the crown to be able to do much more, and blame was directed mainly at local officials. No significant working class political movement had developed yet that could have capitalized politically on the crisis. The urban population was small, and for the people of the countryside, the first priority was to resume normal lives. In short, the famine did not threaten the social order, but its memory cast a long shadow. Because of the famine, many Finns immigrated into Murmansk.