Кіріспе

Бөлшек сауданың түрі, клиенттер тауарды каталогтан тапсырыс беретін физикалық дүкендері бар компаниялар. Каталог саудагері (британдық ағылшын тілінде catalogue merchant) – бөлшек сауданың бір түрі. Әдеттегі саудагерлер тұрмыстық және жеке қолданысқа арналған кең ассортименттегі тауарларды сатады, олардың көпшілігі зергерлік бұйымдарға ерекше назар аударады. Өзін-өзі қызмет көрсету дүкендерінен айырмашылығы, тауарлардың көп бөлігі тікелей көрсетілмейді; клиенттер дүкендегі басылған каталогтардан таңдап, тапсырыс нысанын толтырады. Тапсырыс сату орынға жеткізіледі, онда сатушы қоймадан тауарды алып, төлем және кассаға жеткізеді.

Мақсаты

Каталогты сатушылардың бағасы көбінесе басқа бөлшек саудагерлерге қарағанда төмен, ал дүкенінің шағын өлшемі мен үлкен көрме алаңының болмауынан операциялық шығындары да аз. Бұл тәсілдің бірнеше маңызды артықшылықтары бар. Дүкен ішіндегі каталог сату орталығы ретінде жұмыс істеу өндірушілердің «Қайта сату бағасын сақтау» саясатынан босатуға мүмкіндік береді, бұл саясат дәстүрлі бөлшек саудагерлерді бағаны төмендету бәсекесін болдырмау үшін ең төменгі сату бағасын ұстануға мәжбүр етеді; сонымен қатар, тауар ұрлығының қаупі де азаяды, бұл салада «қысқарту» деп аталады. Тұтынушылар үшін бұл тәсілдің артықшылықтары мен кемшіліктері болуы мүмкін. Каталогтық көрме тәсілі клиенттерге дүкенде жүргенде сатып алғандарын алып жүру қажеттілігін жояды. Мүмкін болатын кемшіліктеріне тапсырыс берген кезде байланыс ақпаратын беруді қажет ету, тапсырыс нысандарын толтыруға уақыт жұмсау және тапсырыстың дайын болуын күту жатады. Мұндай күтіс бірнеше күнге созылуы мүмкін, бұл каталогтық көрменің басты осалдығының бірі.

Канада

Consumers Distributing Канада мен АҚШ-та 400-ден астам дүкенде жұмыс істеді және 1996 жылы жабылды. Монреаль аймағындағы бәсекелестеріне Cardinal Distributors (Steinberg бастаған, бірақ 1979 жылы Consumers Distributing компаниясына сатылған) және Unique (1970 жылдары таратылған) кірді. Онтариода 65 дүкені болған Shop Rite 1982 жылы жабылды. Sears Canada Inc әлі де жыл сайын 15-тен астам қағаз каталогтар шығарады. Осы (15) қағаз каталогтың ішінде үш (3) ірі каталог бар: Көктем және Жазғы каталог, Күз және Қысқы жалпы каталог және танымал Рождестволық тілектер кітабы. 2012 жылдың күзінде Sears Canada каталогы өзінің 60 жылдығына арналған WishBook басылымын жариялады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда Argos – жоғары көшедегі саудада қалған жалғыз ұлттық жалпы тауарлар каталогы сатушысы. Бұрынғы каталог сатушылардың ішінде Argos пен Kays-ке қарсылас болған "Index" брендіне ие Littlewoods және Argos пен Littlewoods/Index-тен ерекшелік ететін, дүкендері болмаған және тек пошта арқылы тапсырыспен сауда жасаған Kays бар. Littlewoods, Kays және қазіргі Grattan өз бизнесін несие беруге негіздеді, бірақ 21-ғасырда көптеген жоғары көшедегі дүкендер енді дүкен карталарын (сатушыға тән несие құралы) ұсынады, осылайша бұл каталогтар нарықтағы өз артықшылықтарын жоғалтты. Littlewoods сондай-ақ несие ұсынбайтын, Index деп аталатын кішірек каталогты шығарды. Littlewoods каталогынан пошта арқылы сатып алынатын тауарлардан айырмашылығы, Index тауарларын Index филиалдары мен Littlewoods бас кеңселерінің кейбір филиалдарынан сатып алуға болады. Littlewoods, Kays және Grattan негізінен киімге баса назар бөлгенімен, Argos (және бұрынғы Index) негізінен жиһаз, электроника және тұрмыстық техникаға баса назар бөледі. 2001 жылы Argos Argos Additions деп аталатын киім каталогын іске қосты, бірақ 2004 жылы бұл брендті Shop Direct Group-қа сатты. 2021 жылы Argos баспа каталогын шығаруды тоқтатты, бірақ электрондық каталогты дүкенде де, онлайн режимінде де қарауға болады.

Америка Құрама Штаттары

1980 жылдан бері АҚШ-та каталог арқылы сауда жасайтын саудагерлердің саны азайды, олардың орнына жеңілдетілген бағада сатушылар, ірі дүкендер және интернет-сауда кеңінен таралды. 19 және 20 ғасырлардағы белгілі каталог саудагерлерінің қатарында Belknap Hardware and Manufacturing Company және Sears, Roebuck & Company компаниялары болды. 1980 жылы қайта сату бағасын сақтап тұруға қатысты заңның күші жойылғаннан кейін, Wal Mart және KMart сияқты жеңілдетілген бағада сатушылар бағаны өздері белгілеп, өзгерте алды, бұл тұтынушыға тауарларды қарап, сатушыға жүгінбестен қолжетімділігін тексеруге мүмкіндік беретін, тұтынушыға ыңғайлы жағдай жасады. Осының нәтижесінде 1980-жылдары бөлшек сауда секторы құлдырады. 1990-жылдары ірі дүкендер мен интернет-сауданың танымал болуымен каталог саудагерлерінің құлдырауы күшейді. Соңғы жылдары көптеген компаниялар каталог арқылы ғана сатуға тәуелділіктен бас тартып, онлайн сату немесе тікелей сауда арқылы қызметін кеңейтті. Онлайн сатуға көшуге, каталог арқылы сатуға көп сүйенген, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан Sears және JCPenney сияқты дүкендер тізбегі де кірді. Дегенмен, 1980-жылдардан бері көптеген танымал каталог саудагерлері банкротқа ұшырады, олардың ішінде Best Products, Brendle's, Ellman's, Jafco, KeyMid, Montgomery Ward, Rink's, Aldens, H. J. Wilson Co., Service Merchandise, Sterling Jewelry & Distributing Company және Consumers Distributing компаниялары бар. 1993 жылы Sterling Jewelry & Distributing Company компаниясының Houston Jewelry & Distributing Company бөлімшесі толық қызмет көрсететін әсем зергерлік бұйымдар мен сыйлықтар дүкені ретінде қайта құрылып, содан бері жұмыс істеп келеді. Хьюстон зергерлік бұйымдары – бұл дәстүрлі зергерлік форматқа сәтті оралған жалғыз бұрынғы каталог шоу-румы.