Кіріспе
Австралиялық антрополог Уильям Эдвард Хэнли Стэннер (William Edward Hanley Stanner) (24 қараша 1905 – 8 қазан 1981), көбінесе В. Э. Х. Стэннер деп аталатын, Австралияның жергілікті халықтарымен көп жұмыс істеген антрополог. Стэннердің мансабы әртүрлі болды, оның ішінде 1930 жылдары журналистика, Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызмет және соғыстан кейінгі кезеңде Африка мен Оңтүстік Тынық мұхитындағы отарлық саясат бойынша саяси кеңес беру болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Накерулер" және "Куртиннің ковбойлары" деп те аталатын 2/1 Солтүстік Австралия бақылау бөлімінің (NAOU) командирі болды. NAOU қазіргі Norforce-тің әскери алдын бағасы болды. 1942 жылдың наурыз айында құрылып, 1945 жылдың наурыз айында таратылған бұл бөлім Солтүстік Австралияда жау қызметінің белгілерін іздеді. Стэннер 1967 жылғы аборигендер мәселесі бойынша сәтті өткен референдумға дейін ықпалды тұлға болды, ол Австралия Конституциясынан жергілікті халықтарға қарсы дискриминациялық ережелерді жойды. 1967 жылы премьер-министр Харольд Холт Стэннерді Герберт Кумбс пен Барри Декстерге қосылып, Аборигендер ісі жөніндегі Ұлттық кеңесті құруға және ұлттық саясат бойынша кеңес беруге шақырды. Кейіннен ол Австралияның Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының зерттеу институтын құруда маңызды рөл атқарды. Стэннер 1968 жылғы "Арманнан кейін" атты Бойер лекцияларында "Ұлы Австралиялық үнсіздік" терминін қолданып, танымал етті, ол еуропалықтар қоныстанғаннан кейін Австралия тарихындағы жергілікті халықтар туралы үнсіздік туралы ойларға толы болды. Стэннер австралиялықтардың өздері, өз елі және аборигендер мәдениеті туралы ойлауын түбегейлі өзгертті.
William Edward Hanley Stanner CMG (24 November 19058 October 1981), often cited as W. E. H. Stanner, was an Australian anthropologist who worked extensively with Indigenous Australians. Stanner had a varied career that also included journalism in the 1930s, military service in World War II, and political advice on colonial policy in Africa and the South Pacific in the post war period. He was the Commanding Officer of the 2/1st North Australia Observer Unit (NAOU) during World War II, also known as the "Nackeroos" and "Curtin's Cowboys". The NAOU was the military predecessor to the modern Norforce. Formed in March 1942 and disbanded March 1945, they patrolled northern Australia for signs of enemy activity. Stanner was an influential figure prior to the successful 1967 referendum on Aboriginal affairs which removed provisions in the Australian Constitution which discriminated against Indigenous Australians. In 1967, the Prime Minister Harold Holt invited Stanner to join Herbert Coombs and Barrie Dexter to form the Commonwealth Council for Aboriginal Affairs and advise on national policy. He subsequently played an important role in establishing the Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies. Stanner is known for coining and popularising the term "the Great Australian Silence" in his 1968 Boyer Lectures entitled After the Dreaming, which reflected on the silence on Indigenous Australians in Australian history after European settlement. Stanner profoundly changed the way Australians thought about themselves, their country and Aboriginal culture.
Өмірбаян
Бірқатар өмірбаяндық дереккөздер бар, ең толықсызы Диана Барвик, Джереми Беккет және Мари Ри жазған, олар осы еңбектерді 1981 жылы қайтыс болғанға дейін көбінесе аяқтаған.
Ерте мансап
Стеннер 1905 жылдың 24 қарашасында Сиднейдегі Уотсон шығанағында Эндрю Эдвин Стеннер мен Мэри Кэтрин Стеннердің (құрметті есімі Хэнли) екінші ұлы болып дүниеге келді. Әкесі қайтыс болғанда ол үш жаста болған. Мемлекеттік мектептерде білім алып, 1919–1921 жылдары Паррамата орта мектебіне түсті, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты аралық аттестаттан кейін оқуын жалғастыра алмады. Стеннер екі жыл банкте жұмыс істеді, содан кейін жеке оқу арқылы емтихан тапсырып, университетке қабылданды. Ол Сидней университетінде оқып жүргенде журналист ретінде жұмыс істеді, бастапқыда «Cumberland Argus» газетінде. 1927 жылы Стеннер Франк Пакердің «Sydney Daily Guardian» газетінде толық уақытты тілші болып жұмыс істеді, бұл Австралия мен Англиядағы оқуын қаржыландырған журналистикадағы алғашқы жұмысы болды. 1933 жылы Стеннер Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Бертрам Стивенстің жеке штабында уақытша қызмет етті, оған парламенттік және қоғамдық сөздерді жазып, есептер дайындады. Осы кезде ол Герберт Кумбспен танысып, Уильям Вентвортпен берік достық қарым-қатынас орнатты, кейін өмірінде олармен бірге жұмыс істеді. 1932–1936 жылдары Сидней университетінің антропология факультетінде оқыды. 1932, 1934–1935 жылдары Австралияның солтүстігі мен орталығында далалық зерттеулер жүргізді (Австралия Ұлттық зерттеулер кеңесі үшін). 1936–1938 жылдары Лондон экономика мектебінде ғылыми жұмыскер болды. 1937 жылы Лондондағы Императорлық конференцияда Комонвелл қазынашысы Лорд Кейсидің жеке штабында жұмыс істеді. 1938–1939 жылдары Оксфорд университетінің Кенияға экспедициясына қатысты (Оксфорд әлеуметтік ғылымдар зерттеу комитеті). Оксфорд университетінің қолдауымен 1938–1939 жылдары Оксфорд экспедициясының құрамында Кенияда далалық зерттеулер жүргізді. Бұл зерттеулер Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда және Стеннер Австралияға оралғанда тоқтатылды. Ол Ақпарат департаментінде жұмысқа орналасып, кейіннен Армия министрлері Перси Спендер мен Франк Фордқа кеңесші болып қызмет етті, соңғысы кейін премьер-министр болды. 1942 жылдың наурыз айында солтүстік Австралиядағы соғысқа дейінгі тәжірибесі оны 2/1-ші Солтүстік Австралия бақылаушы бөлігін (NAOU) құруға және басқаруға бағытталды, бұл бөлім «Станнердің Буш командасы» деп белгілі болды. Осы кезде ол 2-ші АФИ қатарына қосылды (1942–1946 жж.). «Накерулер» деп аталған бұл әскерлер Австралияның қиын-қыстау солтүстігінде шағын топтарға бөлініп, жаудың әрекеттеріне қатысты белгілерді байқап, хабарлады, көбінесе атпен патрульдеді. Бөлім командирі ретінде майор Стеннер көптеген жергілікті аборигендер тобымен байланыс орнатып, кейбіреулерін өз әскерлеріне жетекші және жұмысшы ретінде жұмысқа алды. Жапондық басқыншылықтың қаупі сейілгеннен кейін «Накеру» операциялары азайтылды және бөлім 1945 жылдың наурыз айында таратылды. Бөлімнің тарихын доктор Амори Вэйн егжей-тегжейлі зерттеді. 1943 жылы DORCA директорының көмекшісі болып тағайындалғаннан кейін подполковник (лейтенант-полковник) шеніне көтерілді. DORCA үшін соғыстан кейінгі отарлық саясатты әзірлеуші Стеннер көптеген соғыс уақытындағы билік органдарына құжаттар ұсынды және соғыс аяқталғанға дейін Британдық Борнео азаматтық істер бөлімінің (BBCAU) аға азаматтық істер офицері болып тағайындалды. Стеннер осы саясатқа антропологтың рәсімдер мен салт-дәстүрлердің маңыздылығына деген сезімталдығын енгізді. Атап айтқанда, 1975 жылы Солтүстік территориядағы Уотти-Крикте гуринджи халқына алғашқы жергілікті құқықтарды беру кезінде Стеннер премьер-министр Гоф Уитламға гуринджи көшбасшысы Винсент Лингиаридің қолынан топырақ құюдың есте қаларлық символдық актісін жасауды ұсынды.
Бойердің 1968 жылғы дәрістері
1968 жылы Стэннер "Түс көргеннен кейін" деп аталатын Бойер лекцияларын оқыды. Бойер лекциялары – 1959 жылдан бері танымал австралиялықтардың Ұлттық радиода жыл сайын жасайтын лекциялар сериясы. Бұл лекциялар Австралияда кең ауқымды тақырыптар бойынша ой-пікірді, талқылауды және дебаттарды қозғады. Станнердің лекцияларында, ең әйгілісі "Ұлы австралиялық үнсіздік" (австралиялық аборигендермен және жалпы жергілікті халықтар тарихымен қатысты зорлық-зомбылықты қамтитын отаршылдық кездесулерді тарихтан жоюға сілтеме жасайды) деген тіркес пайда болды, және ол бірнеше рет қайта басылды.
Австралияның үлкен тыныштығы
Станнер 1968 жылғы Бойер лекциясында "Ұлы австралиялық үнсіздік" терминін қолдануымен танымал болды. Станнер аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары Австралия тарихында "қасіретті қосымша" ғана қалған "есте сақтамау культінің" болғанын айтты. Ол еуропалық отарлаушылар мен жергілікті халық арасындағы зорлық-зомбылыққа толы отарлаушылық кездесулер – "басқыншылық, қырғын, этникалық тазалау және қарсылық" тарихтан жойылып бара жатқаны туралы жиі сөйлеп, жазды, бұл "ұлттық масштабта жүзеге асырылатын ұмыту культі" дегенді білдіреді. Станнердің 1968 жылғы Бойер лекциялары тарихшыларды жергілікті халықтың ұмытылуына жол бермеуге шақырды, Безлидің атап көрсетуінше, бұл процесс лекциялар оқылған кезде шамалы дәрежеде жүріп жатқан. Безли "Түпкілікті австралиялықтар Австралия тарихында "қасіретті қосымша" болудан бастап, тарихнамада орталық орынға ие болды" деп мәлімдеді.