Кіріспе

Батыс Австралия жазушысы (1908–2009)

Фредерика Люси "Рика" Эриксон, туған жері Сандиландс, (10 тамыз 1908 – 8 қыркүйек 2009) – австралиялық табиғатты зерттеуші, ботаникалық суретші, тарихшы, автор және педагог. Ол ешқандай арнайы ғылыми білімі болмаса да, ботаника және құстар, сондай-ақ генеалогия мен жалпы тарих туралы көптеген еңбектер жазды. Эриксон он кітаптың авторы, төрт кітаптың бірлескен авторы, он екі кітаптың редакторы, және көптеген мақалалар мен зерттемелердің авторы немесе бірлескен авторы болды, олар танымал, ғылыми және энциклопедиялық басылымдарда жарияланды.

Өмірбаян

Батыс Австралияның Боулдер қаласында туған Эриксон Фиби Кук пен Кристофер Сандиландстың сегіз баласының ең үлкені болды. Ол алтын кендеріне сапарлаған кезде шығыс Голдфилдс орта мектебінде оқыды және бес жыл бойы әжесімен бірге тұрды. Боулдерде тұрғанда ол Австралиядағы Girl Guides ұйымына қосылды, онда ол құстар мен гүлдейтін өсімдіктерге қызығушылық танытты. Оқытушылық мансабын таңдап, 1924 жылы туған қаласы Кенденупта бақылаушы мұғалім болып тағайындалды. Кенденуптан кейін ол Маунт-Баркерге, Дэмблюнгке және Гновангерупке ауыстырылды. 1927 жылы Пертке барып, елдік мұғалім болу үшін қажетті бір жылдық оқу курсын Клермонт мұғалімдер колледжінде аяқтады. Сол жерде ол Дом Сервентимен танысып, Батыс Австралияның табиғатты зерттеушілер клубына қосылды. 1931 жылы ол Кранбрук пен Коджонуп арасындағы Аврора сияқты оқшауланған бір мұғалімдік мектептерде сабақ берді, кейін Вильсон шығанағына жақын Янгс Сайдингте және Данияда оқытты. Оңтүстік жағалаудағы пейзаж оның орхидеяларға деген қызығушылығын оятты және оның досы Эмили Пеллоның екінші кітабы "Батыс Австралияның орхидеяларының" жарық көргенімен сәйкес келді. Белгілі орхидологтар Эдит Коулман мен доктор Ричард Сандерс Роджерс Пеллоның кітабында кеңінен сілтеме жасады, ал Эриксон олармен байланыс орнатып, өңірінде табылған орхидеялардың суреттерін және басқан үлгілерін жіберді. Уилсон шығанағы Роберт Д. Фицджеральд 1881 жылы салған көптеген суреттердің орны болды, ол маңызды "Австралиялық орхидеялар" еңбегін жариялады. 1931 жылы Рождествода ол Викторияда демалып, Коулман мен Роджерспен кездесті, олар оны оқуын жалғастыруға ынталандырды. Роджерс оның Уилсон шығанағына жақын мектепке оралатындығын білгеннен кейін, бұрынғысы сияқты қарындашпен емес, қаламмен бояудың егжей-тегжейлі әдістерін үйретті. Батыс Австралияның оңтүстік жағалауында бірнеше жыл сабақ бергеннен кейін, Эриксон 1934 жылы Тодиден солтүстікке қарай Болгарттағы мектепке ауысуды сұрады және рұқсат алды. Бұл жерде ол үнемі пионер қоныстанушы, ботаник және натуралист Джеймс Драммондтың тарихи үйі Хоторденнен өтіп өтетін. Кейін ол "Хоторденнің Драммондтары" кітабында Драммонд отбасының егжей-тегжейлі тарихын, сондай-ақ Виктория жазығындағы және Олд Тудией мен Ньюкаслдың айналасындағы аудандардың тарихын жазды. Болгартта ол ара мен қоңызға да қызығушылық танытты және оларды апиолог Тарлтон Рейментпен бірге зерттеді. Болгартта ол фермер және болашақ күйеуі Сидней "Сид" Уден Эриксонмен (1908-1987) танысты және олар 1936 жылдың маусымында Фримантлде үйленді. 1938 жылы жұбайлар Болгартта жер сатып алып, оны тазалап, Фейрлиа деп атады. Олар төрт бала тәрбиеледі: Дороти (1939 жылы туған), Джон (1940), Бетел (1942) және Робин (1943); келесі бірнеше жыл балаларды тәрбиелеуге және ферманы құруға арналды. Алайда Эриксон табиғат тарихына деген қызығушылығын сақтап, 1951 жылы өзі суреттеген "Батыс орхидеялары" атты алғашқы кітабын жариялады. 1958 жылы "Триггерплантс" кітабы жарық көрді. Штаттық ботаник Чарльз Гарднер 1957 жылы Мидленд теміржол қызметі үшін жабайы гүлдерге саяхат ұйымдастырды. Келесі жылы Эриксонды саяхатты басқаруға шақырды, ол ақылы демалысқа мүмкіндік алды. Кейінгі жылдары ол мемлекеттің оңтүстігінде және солтүстігінде табиғатқа негізделген турларға басшылық етті. 1965 жылы жұбайлар демалыс үшін Еуропаға сапар шекті, онда Рика Лондонның Кью-Гарденс гербариумында Драммондтың өсімдік үлгілерін зерттеді, олар 19 ғасырдың ортасында Батыс Австралиядан жіберілген. Оралғаннан кейін олар шаруа өмірінен шығып, Перт қаласының маңындағы Недлендс қаласына қоныстанды, онда Эриксон бірнеше кітап жазды. Ол Батыс Австралияның Корольдік тарихи қоғамының мүшесі болды және осы кезеңде жазған еңбектері мемлекеттің еуропалық қоныстануының алғашқы күндеріне және оның сотталған дәуіріне арналды. Ол қоғамның тарихын "Батыс Австралия тарихи қоғамының қырық жылы: 1936–1976" кітабында жазды. Бір топ еріктілердің көмегімен ол 1979 жылы Батыс Австралияның 150 жылдығына орай Батыс Австралиялықтардың сөздігінің алғашқы үш томын жинақтады. 1973 жылы "Батыс Австралияның гүлдері мен өсімдіктері" кітабы алғаш рет жарық көрді. Батыс Австралияның жабайы гүлдері туралы бұл кітапта 500-ден астам түсті суреттер бар және Эриксон төрағалық етіп, үйлестірген, Алекс Джордж пен Невилл Маршант ботаниктер ретінде, ал Майкл Моркомб фотограф ретінде бірлесіп жұмыс істеді. Сид 1987 жылы қайтыс болды. Рика 2009 жылдың 8 қыркүйегінде Мосман паркінде қайтыс болды.

Табиғат қорығы

1964 жылы Елдік әйелдер қауымдастығының Болгарт бөлімшесі Виктория Плейнс округтік кеңесіне Калингириден оңтүстік-батысқа қарай, Ескі Плейнс тас жолы бойындағы қалған орманды қорғау туралы петиция жіберді. Атау комитетінің тірі адамның атымен аталған қорық жасауы бұл бөлім үшін ерекше жағдай болды. 1996 жылдың 11 тамызындағы ресми ашылу салтанатына үш жүзден астам адам қатысты.

Марапаттар мен мойындау

1980 жылы ол Батыс Австралия университетінен ботаника саласындағы зерттеулері мен еңбегі үшін әдебиет докторының құрметті дәрежесімен марапатталды. Сол жылы ол өнер, мәдениет және ойын-сауық саласында Батыс Австралияның «Жыл азаматы» атанды, ал 1987 жылы «өнер саласына, әсіресе автор және суретші ретінде қызметі үшін» Австралия орденінің мүшесі болды. Оның ботаникалық суреттері Батыс Австралияның өнер галереясында және Перт қаласының Александр кітапханасында көрмеге қойылған. Штат кітапханасында Рика Эриксоннің қоры сақталады, онда оның жарияланымдарының қолжазбалары, генеалогиялық сөздіктерге қатысты материалдар, оның барлық жарияланған еңбектері, далалық күнделіктері және 500-ге жуық ботаникалық суреттері бар. Кітапхананың сайты оның құрметіне құрылды.