Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Владимир Анатольевич Кузичкин (1947 жылы туған) – Ұлыбританияға қашқан бұрынғы Кеңес Одағының сыртқы барлау қызметкері. 1977 жылдан бастап Иранда КГБ-ның жасырын агенты ретінде жұмыс істеді. Оның қашуының мән-жайлары белгісіз, бірақ ол 1982 жылдың қазан айында Ұлыбританияға келді. Кузичкин МИ6-қа кеңес операциялары, агенттері және социалистік белсенділер туралы ақпарат берді; Британдық барлау қызметі мен ЦРУ осы ақпаратты Хомейни режиміне жеткізді, ол көптеген агенттерді атқылады. Оның естеліктері 1990 жылы Ұлыбританияда Andre Deutsch баспасынан «КГБ ішінде: миф және шындық» деген атпен жарық көрді. 1991 жылы Pantheon Books баспасы АҚШ-та «КГБ ішінде: кеңес тыңшылығындағы өмірім» деген атаумен шығарды.
Vladimir Anatolyevich Kuzichkin Владимир Анатольевич Кузичкин (born 1947) is a former Soviet foreign intelligence officer who defected to Great Britain. He worked as an undercover agent for the KGB in Iran beginning in 1977. The details of his defection are uncertain, but he arrived in Great Britain in October 1982. Kuzichkin gave information on Soviet operations, agents, and socialist activists to MI6; British intelligence and the CIA then provided the information to the Khomeini regime, which executed many of the agents. His memoirs were published by Andre Deutsch in the UK in 1990 as Inside the KGB: Myth and Reality. Pantheon Books published the U. S. edition in 1991 under the title Inside the KGB: My Life in Soviet Espionage.
Ерте өмір және КГБ-ға шақыру
Кузичкин 1947 жылы Мәскеуде көпбалалы отбасында дүниеге келді. Ол Кеңес Армиясына қабылданып, үш жыл Шығыс Германияда дислокацияланды. Әскери қызметтен босатылған соң Кузичкин Азия және Африка елдері институтына оқуға түсті, онда иран тарихын және парсы тілін зерттеді. Институт оқып жүрген кезінде Кузичкин Иранға сапар шегіп, Сыртқы сауда министрлігінде аудармашы болып жұмыс істеді. Елден кетуге дайындалып тұрғанда Кузичкин КГБ-ның барлау қызметіне алынды. Ол 1973 жылдың соңында Иранға келді, бір жыл Бафқтағы темір кенішінде аудармашы болып жұмыс істеді және дипломдық жұмысын аяқтады. Ираннан оралғаннан кейін Кузичкиннің КГБ-дегі жетекшісі Николай Сакалин, оны КГБ-ның заңсыз барлау операциялары бөлімінің орынбасары Николай Корзниковпен таныстырды. 1975 жылдың тамыз айында Кузичкин Қызыл Ту институтына барлау оқуына жіберілді. Кузичкин 1976 жылдың шілдесінде Қызыл Ту институтын бітіріп, Бірінші Бас Басқарманың заңсыз барлау бөлімі – «С» Директоратына бекітілді. Оның бөлімі Иран, Ауғанстан және Түркия елдерін қамтуға жауапты болды. Кузичкин Тегеранға елшілікте атташе қызметімен жасырынып барды.
Kuzichkin was born in Moscow in 1947 to a large family. He joined the Soviet Army and was stationed in East Germany for three years. Upon exiting the service, Kuzichkin enrolled at the Institute of Asian and African Countries, where he studied Iranian history and Persian. While still at the institute, Kuzichkin took an opportunity to travel to Iran and work as an interpreter for the Ministry of Foreign Trade; before his departure, Kuzichkin was recruited into intelligence service by the KGB. He arrived in Iran near the end of 1973, and spent a year working as interpreter at an iron mine in Bafq and completing his thesis. Upon return from Iran, Kuzichkin's KGB handler, Nikolai Sakalin, put Kuzichkin in touch with Nikolai Korznikov, deputy head of illegal intelligence operations for the KGB. Kuzichkin was sent to the Red Banner Institute to receive intelligence training in August 1975. Kuzichkin graduated from the Red Banner Institute in July 1976, and he was assigned to Directorate S, the illegal intelligence unit of the First Chief Directorate. His department was responsible for covering Iran, Afghanistan, and Turkey. Kuzichkin went to Tehran, using a position as attaché at the embassy as cover.
Революция, бас сауғалау және оның салдары
Кузичкин Тегерандағы резиденцияда "N Line" бөлімінде жұмыс істеді, КГБ-ның жасырын агенттерінің қызметін бақылау және қорғаумен айналысты. Оның Ирандағы қызмет ету кезеңі (1977-1982) 1979 жылғы Иран революциясы мен Ауғанстанға кеңестік әскерлердің кіргеніне байланысты Таяу Шығыста кеңестік үкімет үшін саяси жағдайдың шиеленісуімен бірге келді. Иранның жаңа Хомейни режимі бастапқыда кеңестіктерге және ирандық солшыл топтарға көз жұмды, бірақ уақыт өте келе оларға деген қарым-қатынасы жаушылдыққа ұласты. Ауғанстанда Кеңес Одағы биліктегі марксистік-лениндік Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясын және елде радикалды реформалар жасауға жасаған тырыстарымен қолдады, бұл кеңінен қарсылық тудырды. Кеңес басшылығы мен КГБ ПДПА басшысы Хафизулла Әминнің өлімін және оны одан да умеренный (орташа) тұлғамен алмастыруды шешті. КГБ-ның ұсынысына қарамастан, Брежнев 1979 жылы Ауғанстанға толыққанды басып кіруді бастады. 1980 жылдың 1 қаңтарында Кузичкин Тегерандағы кеңестік елшілікке бейбіт азаматтардың шабуыл жасаған кезде болды, бұл Ауғанстанға жасалған шабуылға жауап ретінде жасалған шабуыл еді. Иран революциялық гвардиясы оларды кері қайтарды, бірақ елшілік басшылығы барлық құпия құжаттар мен жабдықтарды жоюға бұйрық берді. Ирандықтардың тұтқынға алынуы туралы хабарланғаннан кейін шетелдік елшіліктер жоғары дабыл күйінде болды. 1980 жылдың 27 сәуірінде Саур революциясының жылдығы күні кеңестік елшілікке тағы бір шабуыл жасалды, бұл жолы шабуылдаушылар елшілікке еніп, зиян келтіре алды; шабуылдаушылар Иран революциялық гвардиясымен тұтқындалды және ешкім зардап шекпеді. 1980 жылдың қыркүйегінде Иран-Ирак соғысы басталды, бұл Хомейни режиміне ішкі қарсылықты басуға сылтау болды. Кузичкиннің айтқандарының растығы және оның қашуының мән-жайлары белгісіз. Лондонға жеткеннен кейін Кузичкин MI6 және ЦРУ агенттерімен сұраққа алынды. ЦРУ Ирандағы кеңестік агенттер туралы ақпаратты Хомейни режимімен бөлісті, ал Хомейни өз кезегінде шамамен 200 адамды тұтқындап, өлім жазасын орындады. Тұтқындалғандардың немесе қаза тапқандардың көпшілігі Туде партиясының мүшелері болды, олардың басшылары да тұтқындалды және телеарнада кешірім сұрауға мәжбүр болды. 18 совет дипломаты Ираннан ресми түрде қуылды. Кузичкиннің "КГБ ішінде" атты естеліктері жарық көргеннен кейін Әли Агджа майор Кузичкин оған Иоанн Павел II-ні өлтіруді бұйырды деп мәлімдеді.
Kuzichkin worked in the 'N Line' at the residency in Tehran, responsible for overseeing and protecting the activities of the KGB's illegal agents. His time in Iran (1977 1982) coincided with a period of political turmoil for the Soviets in the Middle East, centered around the Iranian Revolution and the Soviet invasion of Afghanistan in 1979. The new Khomeini regime in Iran at first tolerated the Soviets and Iranian leftist groups, but grew increasingly hostile. In Afghanistan, the Soviet Union supported the ruling Marxist Leninist People's Democratic Party of Afghanistan and its efforts to radically reform the country, which prompted widespread revolt. Soviet leadership and the KGB decided to assassinate and replace PDPA leader Hafizullah Amin with a more moderate option. Against the recommendation of the KGB, Brezhnev initiated for a full scale invasion of Afghanistan in 1979. On 1 January 1980, Kuzichkin was present when a group of civilians rushed the Soviet embassy in Tehran, apparently in response to the invasion of Afghanistan. They were repelled by the Iranian Revolutionary Guard, but leadership at the embassy ordered the destruction of all secret documents and equipment. Foreign embassies were on high alert after the beginning of the Iran hostage crisis. On 27 April 1980, the anniversary of the Saur Revolution, there was another attack on the Soviet embassy, and this time the assailants were able to penetrate embassy property and cause damage; the assailants were arrested by the Iranian Revolutionary Guard and no one was hurt. The Iran Iraq war began in September 1980, and gave the Khomeini regime pretense for cracking down on opposition at home. The veracity of Kuzichkin's account and the details of his defection are unknown. After making it to London, Kuzichkin was debriefed by MI6 and the CIA. The CIA shared details about Soviet agents in Iran with the Khomeini regime, who in turn arrested and executed nearly 200 people. Most of those arrested or killed were members of the Tudeh Party, with their leadership also arrested and forced to apologize on a televised broadcast. 18 Soviet diplomats were officially expelled from Iran. After the publication of Kuzichkin's memoir, Inside the KGB, Ali Agca claimed that Major Kuzichkin ordered him to kill John Paul II.