Кіріспе

Британдық фантастика және ғылыми фантастика авторы (1948–2009)

Роберт Пол Холдсток (2 тамыз 1948 – 29 қараша 2009) – ағылшын романисті және жазушы, ең көп танымал кельт, скандинавиялық, готикалық және пикт фантастикасы әдебиетіндегі шығармаларымен, негізінен мифтік фантастика жанрында. Холдсток 1968 жылы алғаш рет баспаға шықты. Оның ғылыми фантастика және фантастикалық туындылары философиялық, психологиялық, антропологиялық, рухани және ормандық тақырыптарды зерттейді. Ол үш BSFA сыйлығына ие болды және 1985 жылғы «Ең үздік роман» номинациясында World Fantasy Award жүлдесін жеңіп алды.

Ерте өмір

Роберт Холдсток бес баланың ең үлкені ретінде Хайте, Кент қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Роберт Фрэнк Холдсток полиция қызметкері, ал анасы Кэтлин Мадлин Холдсток медбике болған. Жеті жасында ол Медвей қалаларындағы Гиллингем грамматикалық мектебіне оқуға түсті. Жастық шағында банан тасымалдаушы, құрылысшы және тақта қазушы болып жұмыс істегенін еске алды. Холдсток 1967-1970 жылдары Бангордағы Солтүстік Уэльс университетінің колледжінде қолданбалы зоология мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін қызметкерімен аяқтады. Ол білімін жалғастырып, 1971 жылы Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінде медициналық зоология бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. 1971 жылдан 1974 жылға дейін Лондондағы Медициналық зерттеулер кеңесінде зерттеу жұмыстарын жүргізді, сонымен қатар бос уақытында ғылыми-фантастикалық фанзин жазып, шығарды. 1976 жылы ол толық уақытты жазушы болып, өмірінің соңына дейін Солтүстік Лондонда тұрды.

Мансап

Холдстоктың алғашқы жарияланған әңгімесі "Бейшараның жолы" 1968 жылы New Worlds журналында жарық көрді. Оның алғашқы романы 1976 жылы жарық көрген "Көзі көрмейтіндер арасындағы көз" атты ғылыми-фантастикалық туынды болды. 1970 жылдардың соңында және 1980 жылдар бойы Холдсток көптеген фантастикалық және ғылыми-фантастикалық романдармен қатар бірқатар қысқа әңгімелер жазды, олардың көпшілігі псевдониммен жарияланды. Роберт Холдстоктың псевдонимдері Роберт Фолкон, Крис Карлсен, Ричард Кирк, Роберт Блэк, Кен Блейк және Стивен Айслер болды. Олардың ішінде "Кәсібилер" сияқты телесериалдардың романдарына бейімделген телесценарийлер де бар. Осы кезеңде ол Space Wars, Worlds and Weapons – "Ғарыштық соғыстар, әлемдер және қару-жарақтар" – атты үлкен форматтағы кітаптың мәтінін жазды, онда ғылыми-фантастиканың (және бір тарауда – қылыш пен сиқырдың) троптарына қатысты эсселер келтірілген, сонымен қатар осы тақырыбқа байланысты суреттердің түсті көшірмелері қоса берілген. 1980 жылы Холдсток Малкольм Эдвардспен бірлесіп "Ғаләмді аралау" кітабын жазды. Кейіннен оның құқықтары CN Tower-дегі ғарыш шаттлының симуляциялық саяхатына сатылды, ол да "Ғаләмді аралау" деп аталды. Холдсток 1984 жылы Elite видео ойынымен бірге таратылған алғашқы повесть – "Қара дөңгелек" жазды. Ол Джон Бурман режиссерлік еткен "Зұмбақ орман" фильміне бейімдеме жасады және "Булман" телесериалының эпизодтарын романға айналдырды. Холдстоктың өткелді романы "Мифаго Вуд" 1984 жылы жарық көрді. Ол Ryhope Wood сериясын бастады, ол 2009 жылы Avilion пайда болғанға дейін жалғасты. Холдсток 1984 жылы жыл сайынғы Novacon шарасында құрметті қонақ болды, ал алғашқы 500 қатысушыға оның "Торн" атты фантастикалық әңгімесінің шектеулі басылымы сыйланды. 2001 және 2007 жылдар аралығында Холдсток Celtika, The Iron Grail және The Broken Kings кіретін "Мерлин кодексі" атты фантастикалық романдардан тұратын трилогия жазды. Холдсток көптеген ғылыми-нақтық туындыларды жазды, өңдеді немесе оларға үлес қосты, соның ішінде Alien Landscapes, Ғаләмді аралау, Қорқыныш: 100 үздік роман және Ғылыми фантастика энциклопедиясы (Питер Никхоллс өңдеген 1979 жылғы Ғылыми фантастика энциклопедиясынан өзге басылым).

Өлім

Холдсток 2009 жылғы 29 қарашада 61 жасында ауруханада қайтыс болды. Ол 2009 жылғы 18 қарашада E. coli инфекциясынан құлдырағаннан бері жансақтау бөлімінде жатқан еді. 2013 жылы PS Publishing баспасы Гарри Килвортпен (ол кісімен "The Ragthorn" жүлделі повесін бірлесіп жазған) бірге "Poems, Peoms and Other Atrocities" атты өлеңдер жинағын жариялады.

Сыни қабылдау

Дэвид Прингл Холдстоктың алғашқы ғылыми фантастикалық романы "Көңілдер арасында көз" романын "қатал, егжей-тегжейлі, біршама баяу дамыған планеталық жұмбақ" деп сипаттады. Урсула К. Ле Гуин сол романды "ғылыми фантастиканың орталық тақырыбы – бөтендік және адам мен бөтеннің арақатынасы – туралы оқығандарымның ішіндегі ең күшті туынды" деп атады. Майкл Д. С. Драуттың сөзіне қарағанда, Холдстоктың Райхоп Вуд сериясы – фантастика жанрының маңызды бір бөлігі, ол Толкиннің фантастикасының күші мен эстетикалық деңгейін "тікелей еліктеу" немесе "Толкинге қарсы шығу" болмай-ақ көрсетеді. Драут Холдстокты, Урсула К. Ле Гуинмен бірге, Толкин құрған фантастика дәстүрінің лайықты мұрагері деп есептейді. Патрик Карри Холдстокты Ле Гуин, Джон Кроули және Марион Циммер Брэдлимен бірге, Толкиннің ой-қиялының кеңдігі мен тереңдігіне жақын фантастикалық кітаптар жазғандықтары үшін және "кейбір жаспектілерде Толкиннен де басым" фантастикалық авторлардың төрттігіне қосты. Дэвид Лэнгфорд Холдстоктың көптеген туындыларын жоғары бағаласа да, "Мерлиннің ағашын" осы деңгейде бағалаған жоқ: "кейбір кемшіліктері бар, оқиғаның өрбуіне әсер ететін, лайықсыз жоғалту мен қол жетпес жазылудың салмағымен бұрмаланған".

Кітап мұқабалары

Холдстоктың кітаптарының мұқабаларын әртүрлі суретшілер жасаған. Mythago Wood кітабының алғашқы Ұлыбритания және АҚШ мұқабаларын тиісінше Эдди Горналл және Кристофер Захаров салған; ал Mythago Wood кітабының жалғасы – Lavondyss, The Bone Forest, The Hollowing және Merlin's Wood кітаптарының алғашқы Ұлыбритания мұқабаларын Джефф Тейлор суреттеген. Кейінгі мұқабалар мен басылымдардың суретшілеріне Джим Бернс, Том Канти, Джон Хоу, Алан Ли, Джон Джуд Паленкар, Ларри Ростант және Рон Валоцкий кіреді. Джон Хоу: "Мен үшін Холдсток – бүгінгі күндегі ең жақсы келт фантастикалық авторлардың бірі" деді.

Марапаттар

Митаго Вуд повесі 1981 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін BSFA сыйлығын, 1982 жылы ең үздік новелла үшін World Fantasy Award сыйлығын жеңіп алды. Митаго Вуд романы 1984 жылы ең үздік роман үшін BSFA сыйлығын, 1985 жылы ең үздік роман үшін World Fantasy Award сыйлығын жеңіп алды. Mythago Wood Easton Press баспасының Masterpieces of Fantasy сериясының бір бөлігі ретінде жарық көрді, олар өздерін «ұзақ уақытқа созылатын мағыналы, әдемі және маңызды шығармаларды» жариялаушы деп атайды. Лавондис 1988 жылы ең үздік роман үшін BSFA сыйлығын жеңіп алды. «Сүйек орманы» 1992 жылы «Ең үздік жинақ» санатында World Fantasy Award сыйлығына ұсынылды. Гарри Килвортпен бірге жазылған «Рэгторн» 1992 жылы ең үздік новелла санатында World Fantasy Award сыйлығын жеңіп алды және 1994 жылы ең үздік роман үшін BSFA сыйлығына ұсынылды. «Фетч» 1992 жылы қорқыныш романдары үшін HOMer сыйлығын жеңіп алды. «Темір граал» 2002 жылы ең үздік роман санатында Чехия ғылым фантастикасы, фантастика және қорқыныш академиясының сыйлығын жеңіп алды. La Forêt des Mythagos, яғни Mythago Wood жинағы, 2003 жылы Prix spécial санатында Grand Prix de l'Imaginaire сыйлығын жеңіп алды. Филипп Гиндер француз тіліне аударған Dans la vallée des statues & autres récits (Denoël, 2004) жинағындағы «Scarrowfell» әңгімесі 2004 жылы қысқа әңгіме санатында Imaginales сыйлығын (Prix Imaginales) жеңіп алды. Celtika 2004 жылы шетел тіліндегі роман санатында Grand Prix de l'Imaginaire сыйлығын жеңіп алды.