Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорлық композициялар жиынтығы
Set of choral compositions
Антонио Вивальди кем дегенде үш «Глория» шығармасын жазды, олар – «Gloria in excelsis Deo» гимнінің әрленуі, сөздері, шамамен, 4 ғасырға дейін жетеді және жалпы миссаның ажырамас бөлігі болып табылады. Олардың екеуі сақталған: RV 588 және RV 589. Үшіншісі, RV 590, тек Кройцхеррен каталогында еске алынып, қазіргі кезде жоғалған деп есептеледі. RV 589 «Глория» – Вивальдидің қасиетті туындыларының арасында кең танымал және сүйікті шығарма. Ол, шамамен, RV 588-мен бірдей уақытта, мүмкін 1715 жылы жазылған.
Antonio Vivaldi wrote at least three Gloria compositions, settings of the hymn Gloria in excelsis Deo, with words probably dating back to the 4th century, and an integral part of the mass ordinary. Two of them have survived: RV 588 and RV 589. A third, RV 590, is mentioned only in the Kreuzherren catalogue and presumed lost. The RV 589 Gloria is a familiar and popular piece among sacred works by Vivaldi. It was probably written at about the same time as the RV 588, possibly in 1715.
Кіріспе
Басқа хорлық шығармалары сияқты, композитор Вивальди Глорияның өзінен бұрын орындалатын көптеген introduzioni (кіріспе мотеттер) жазды. Осы Глориялар үшін төрт кіріспе бар: Cur Sagittas (RV 637), Jubilate, o amoeni cori (RV 639) (соның соңғы бөлімі композициялық тұрғыдан RV 588 бірінші бөлімімен байланысты), Longe Mala, Umbrae, Terrores (RV 640) және Ostro Picta (RV 642).
As with other choral pieces the composer, Vivaldi, wrote many introduzioni (introductory motets) that were to be performed before the Gloria itself. Four introduzioni exist for these Glorias: Cur Sagittas (RV 637), Jubilate, o amoeni cori (RV 639) (the last movement of which is compositionally tied with the first movement of RV 588), Longe Mala, Umbrae, Terrores (RV 640), and Ostro Picta (RV 642).
RV 588
Екі Глорияның ең нашар танымал болғаны, RV 588 Вивальдидің Pio Ospedale della Pietà-дағы қызмет кезінде жазылған болуы мүмкін, ол өзінің жетілген хор ансамблімен мәшһүр болған. Бірінші бөлімі жоғарыда айтылғандай, RV 639-дың соңғы ариясымен байланысты. Осы Глория мен RV 589-дың жазылу мерзімі әлі де даулы, бірақ екеуі де композициялық шабыттан бірін-бірі алғанын көрсетеді. RV 588 Джованни Мария Руджиеридің осы мәтіннің қос оркестр және хормен жасалған нұсқасынан (бұл мақалада әрі қарай RV каталогтық нөмірімен, RV. Anh. 23 деп аталады) кеңінен материал алған. Көптеген бөлімдер осы шығармадан шабыттанды, ал екі бөлім ("Qui Tollis" және "Cum Sancto Spiritu") түпнұсқа Руджиери нұсқасынан тікелей көшірілген (бірақ "Qui Tollis" екінші хорды (coro) толығымен жойса, ал "Cum Sancto Spiritu" сәл өңделген). RV 588-дің бірінші бөлімі де RV Anh. 23-тің ұзартылған нұсқасы болып табылады, RV Anh. 23-те қолданылған екінші хорды есептемегенде, сондай-ақ басқа да музыкалық өзгерістер енгізілген. RV 588 және RV 589-дың екінші бөлімдері ("Et in Terra Pax") RV Anh. 23-тің екінші бөліміне ұқсас хроматикалық үлгілер мен тональдық өзгерістерді көрсетеді.
The lesser known of the two surviving Glorias, RV 588 was most likely composed during Vivaldi's employment at the Pio Ospedale della Pietà, known for its advanced choral ensemble. The first movement is interwoven with the last aria of RV 639, as explained above. The date of composition between this Gloria and RV 589 is still disputed, but both show compositional inspiration from each other. RV 588 borrows extensively from a double orchestra and choir setting of the same text by Giovanni Maria Ruggieri (which will henceforth in this article be referred by its RV cataloguing number of RV. Anh. 23). Many movements show inspiration from this composition, and two movements ("Qui Tollis" and "Cum Sancto Spiritu") are plagiarised from the original Ruggieri setting (although "Qui Tollis" completely omits the second coro (chorus), and "Cum Sancto Spiritu" is slightly modified). The first movement of RV 588 is also an extended version of RV Anh. 23, sans the second coro employed in RV Anh. 23, among other musical modifications. The second movements of both RV 588 and RV 589 ("Et in Terra Pax") both show chromatic patterns and key modulations similar to that of the second movement of RV Anh. 23.
RV 589
Бұл Глорияның ең танымал нұсқасы, өте танымал болғандықтан жай ғана Вивальдидің "Глориясы" деп аталады. Бұл шығарма RV 588 шығармасымен бірге Вивальди Пиетада қызмет еткен кезеңде бір уақытта жазылған. Жоғарыда айтылғандай, екі кіріспе бар. RV 588 сияқты, RV Anh. 23-тің әсерінің дәлелдері де бар: бірінші бөлімнің хоры RV 588-дің бірінші бөліміндегідей кілттік өзгерістерді бөліседі, бірақ RV 588-дің үш өлшемділігінің орнына екі өлшемділігіне бейімделген. Екі шығарманың оркестрлік бөлімдеріндегі мотивтік материал да ортақ, соның ішінде шығарманың басындағы октавалық секірістер. RV 589-дың екінші бөлімі айтарлықтай хроматикалық, бірақ бәрібір RV Anh. 23-тегіге ұқсас, гармониялық қозғалыстың астында қайталамалы ритмдік фигураларды қолдану арқылы. RV 589-дың "Qui Tollis" бөлімі ритмикалық тұрғыдан RV 588-дің (және соңында RV Anh. 23-тің) алғашқы бірнеше такттарына ұқсас. Соңғы бөлім, "Cum Sancto Spiritu", RV Anh. 23 және RV 588-дегі бөлімнің жаңартылған нұсқасы болып табылады, тек кеңінен гармониялық түрлендірілген, алдыңғыларына қарағанда хроматикалық, Вивальдидің шығармашылығының жетілуін және кеш итальяндық барокко стилінің қалыптасуын көрсетеді.
This is the better known setting of the Gloria, simply known as the Vivaldi "Gloria" because of its outstanding popularity. This piece, along with its mother composition RV 588, was composed at the same time during Vivaldi's employment at the Pietà. Two introduzioni exist as explained above. As in RV 588, there exists evidence of influence by RV Anh. 23: the first movement's chorus shares similar key modulations to that of the first movement of RV 588, only modified to fit a duple meter instead of the triple meter of RV 588. Motivic material present in the orchestral parts of either piece are also shared, including octave jumps in the opening motives of the piece. The second movement is significantly more chromatic in RV 589, but nonetheless is texturally similar to the setting present in RV Anh. 23, with the use of repeating rhythmic figures underneath harmonic motion. The "Qui Tollis" movement of RV 589 is rhythmically similar to the first few measures of RV 588 (and ultimately RV Anh. 23). The last movement, "Cum Sancto Spiritu", is essentially an "updated" version of movement present in both RV Anh. 23 and RV 588, except extensively harmonically modified, becoming more chromatic than its predecessors, reflecting a maturity in Vivaldi's output and the emerging style of the late Italian Baroque.
RV 590-шы
Бұл жоғалған туынды туралы Кройцхеррен каталогындағы құрамы (бес дауыс және трубалардағы гобойлер) болғаннан басқа қандай да бір ақпарат жоқ. Басқа ешқандай дерек көзі жоқ, тіпті оның болуы мүмкін кілтін де болжауға болмайды. Рйом Верзеихнис каталогында ол жоғалған деп есептеледі.
Little information exists on this lost work other than its instrumentation (five voices and oboes in trombae) in the Kreuzherren catalogue. There is no other source of information; not even its possible key can be conjectured. In the Ryom Verzeichnis catalogue, it is considered lost.
RV Anh. 23
Жоғарыда айтылғандай, екі хорға (оркестрге) арналған бұл "Глорияны" Джованни Мария Руджиери жазған. Бұл шығарма, мүмкін Венециядағы шіркеуде мереке күні үшін жазылған, 1708 жылдың 9 қыркүйегімен тарихталған. Бұл "Глория" Вивальдидің екі нұсқасына және сол кездегі басқа композиторлардың "Глорияларына" үлкен шабыт берді, олар оны өз шығармаларында пайдаланған болуы мүмкін.
As stated above, this Gloria for two cori (orchestras) was written by Giovanni Maria Ruggieri. This composition, probably for a Venetian church during a festival, is dated September 9, 1708 N. S. This Gloria provided much inspiration for Vivaldi's two settings and for other Glorias by other composers at the time, who may have used it in their settings.
Танымалдық
Глориялар RV 589 Альфредо Каселланың Сиенадағы «Вивальди апталығы» кезінде (1939), композитордың Stabat Mater (RV 621) шығармасымен бірге қайта жаңғырғанға дейін салыстырмалы түрде беймәлім болды. RV 589 шығармасының танымалдылығының негізгі себептері бар және ол Рождество сияқты көптеген қасиетті шараларда орындалады. Ол шамамен жүзге жуық CD-ге жазылған, кейде Бахтың Магнификатымен (BWV 243), Вивальдидің өзінің Магнификаттарымен (RV 610–611) немесе Вивальдидің Beatus Vir (RV 597) шығармасымен бірге жарық көреді. Дегенмен, RV 588 шығармасы көп сәттілікке ие болған жоқ және тек бірнеше альбомда ғана жарияланды. RV 588 және Вивальдидің басқа да қасиетті туындыларына (әсіресе The King's Consort тобының) көбірек назар аудару үшін жұмыстар жүргізілуде. Барокко дәуірінің көптеген шығармалары сияқты, RV 589 (және оның кем танымал RV 588) тарихи тұрғыдан дұрыс аспаптарда орындалды, тіпті Пиетадағы хор жағдайларын имитациялау үшін толығымен әйелдерден құралған хор қолданылды. Әртүрлі редакциялар бар, сондықтан хорлар әртүрлі вокалдық және оркестрлік редакцияларды біріктіргенде сақтық танытуы керек. RV 589 сонымен қатар бірқатар фильмдерде де пайдаланылды. Оның бірінші бөлігі 1996 жылғы Скотт Хикстің «Шайн» фильмінде, пианист Дэвид Хелфгот туралы, сондай-ақ 2011 жылғы «Аңшы» фильмінде естілді. Екінші бөлімінің бейімделуі 1985 жылғы Андрей Кончаловскийдің «Қашқан пойыз» фильмінің соңғы, шешімді көріністерінде терең әсермен қолданылды.
The Glorias remained relatively unknown until RV 589's revival by Alfredo Casella during "Vivaldi Week" in Siena (1939), along with the composer's setting of the Stabat Mater (RV 621). RV 589 enjoys well founded popularity and is performed at many sacred events, including Christmas. It has been recorded on almost one hundred CDs, sometimes paired with Bach's Magnificat (BWV 243), Vivaldi's own Magnificat settings (RV 610–611), or Vivaldi's Beatus Vir (RV 597). RV 588, however, has had little success and has been published in few albums. Attempts to attract more attention to RV 588 and other sacred Vivaldi works (most notably by The King's Consort) are underway. As with many other pieces of the Baroque era, RV 589 (and its lesser known companion RV 588) have been performed in historically informed instrumentation, even with the use of an all female choir to simulate choral conditions at the Pietà. There are several different editions, and choirs need to exercise caution when combining different vocal and orchestral editions. RV 589 has also been used in a number of films. The first movement featured in the 1996 Scott Hicks film Shine about pianist David Helfgott, as well as in the 2011 film The Hunter. An adaptation of the second movement was used with profound effect in the final climactic scenes of the 1985 Andrei Konchalovsky film Runaway Train.