Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мэриленд штатында танылған, тарихи Пискатауэй тайпасынан таратыны туралы мәлімдейтін тайпа.
State recognized tribe in Maryland that claims descent from the historic Piscataway tribe
Пискатауэй Индей халқы /p//ɪ//s/'/k//æ//t//ə/,/w//eɪ/, сонымен қатар Пискатава /p//ɪ//s/'/k//æ//t//ə/,/w//eɪ//, /,/p//ɪ//s//k//ə/'/t//ɑː//w//ə/ деп те аталады, бұл Мэриленд штатындағы тарихи Пискатауэй халқынан тараған мемлекеттік танылған тайпа. Еуропалықтармен алғашқы кездесу кезінде Пискатауэй Чисапик шығанағы аймағындағы ең көп халқы бар және күшті жергілікті биліктердің бірі болды, оның территориясы Потомак өзенінің солтүстік жағында орналасқан. 17 ғасырдың басында Пискатауэй өзеннің солтүстік жағалауындағы басқа алгонкин тілді американдық тайпаларға үстемдік еткен. Пискатауэй тайпасының саны 19 ғасырға дейін колонизация, жұқпалы аурулар және тайпааралық және колониялық соғыстардың салдарынан күрт азайды. Пискатауэй Индей халқы 20 ғасырдағы өз халқы мен мәдениетінің қайта жандануынан құрылды. Оның халқы жергілікті халықтар мен адам құқықтарын қорғауға міндеттенген. Бұл Пискатауэй халқының қазіргі уақыттағы үш ұйымдасқан тобының бірі. 2012 жылдың 12 қаңтарында Мэриленд штатының губернаторы Мартин О'Мэлли Бас Ассамблея белгілеген тәртіп бойынша Пискатауэй Индей халқын және Пискатауэй Коной тайпасын үнді тайпалары ретінде тану туралы жарлық шығарды.
The Piscataway Indian Nation /p//ɪ//s/'/k//æ//t//ə/,/w//eɪ/, also called Piscatawa /p//ɪ//s/'/k//æ//t//ə/,/w//eɪ//, /,/p//ɪ//s//k//ə/'/t//ɑː//w//ə/, is a state recognized tribe in Maryland that is descended from the historic Piscataway people. At the time of European encounter, the Piscataway was one of the most populous and powerful Native polities of the Chesapeake Bay region, with a territory on the north side of the Potomac River. By the early seventeenth century, the Piscataway had come to exercise hegemony over other Algonquian speaking Native American groups on the north bank of the river. The Piscataway nation declined dramatically before the nineteenth century, under the influence of colonization, infectious disease, and intertribal and colonial warfare. The Piscataway Indian Nation organized out of a 20th century revival of its people and culture. Its peoples are committed to Indigenous and human rights. It is one of three contemporary organized groups of the Piscataway people. On January 12, 2012, Maryland Governor Martin O'Malley issued an Executive Order recognizing both the Piscataway Indian Nation and the Piscataway Conoy Tribe as Indian groups under a process established by the General Assembly.
География
Пискатауи үнді ұлты Чарльз, Калверт және Сент-Мэри округтеріндегі дәстүрлі жерлерде қоныстанған; бәрі де Мэриленд штатында. Олардың көпшілігі қазір Мэриленд штатының оңтүстігіндегі осы үш округте, сондай-ақ жақын орналасқан Балтимор және Вашингтон қалаларындағы ірі қалалық аймақтарда тұрады.
The Piscataway Indian Nation inhabits traditional homelands in the areas of Charles County, Calvert County, and St. Mary's County; all in Maryland. Its people now mostly live in these three southern Maryland counties and in the two nearby major metropolitan areas, Baltimore and Washington, D. C.
Үкімет
Пискатауи үнді халқының және Таяк аймағының ең соңғы мұрагер басшысы – марқұм Билли Редвинг Таяк, ол жергілікті халық және адам құқықтары қозғалысында белгілі болды. Ол XX ғасырдағы американдық түпкілікті халықты жаңарту қозғалысының жетекшісі, марқұм бас Түркия Таяктын ұлы болды. Ол 2021 жылдың қыркүйек айында дүние салды. Түркия Таяк 1978 жылы қайтыс болғаннан бері, Пискатау халқын өкілдік ететін тағы екі ұйымдасқан тайпалық топ пайда болды: олар – Мервин Савой ханым басқаратын Пискатау Коной тайпасы және Натали Проктор басқаратын Седарвилл Пискатаулары тобы. Әртүрлі тайпалар тайпа мүшелігі, даму және басқа да мәселелер бойынша әртүрлі пікірлерде.
The most recent hereditary chief of the Piscataway Indian Nation and Tayac Territory was the late Billy Redwing Tayac, prominent in the movement for Indigenous and human rights. He was the son of the late Chief Turkey Tayac, a leader in the Native American revitalization movements of the twentieth century. He died in September 2021. Since Turkey Tayac's death in 1978, two other organized tribal groups have emerged that represent Piscataway people: these are the Piscataway Conoy Tribe, led by Mrs. Mervin Savoy; and the Cedarville Band of Piscataways, led by Natalie Proctor. The different tribes have varying perspectives on tribal membership, development, and other issues.
Тарих
Түпкі халықтар Мэриленд су жолдарының бойындағы аймақтарды мыңдаған жылдар бойы мекендегенімен, тарихи Пискатау тайпасы XIV немесе XV ғасырда көптеген елді мекендерді біріктіріп құрылды. Әйелдер дамыған егіншілер болды, халықты және иерархиялық қоғамды қамтамасыз ететін жүгері, бұршақ және қабақтың түрлі сорттарын өсірді. Еркектер де аң аулап, балық аулаған. Орындар мен билеушілердің иерархиясы қалыптасты: мұрагерлік билеушісі жоқ кіші елді мекендер жақын ауылға салық төледі. Оның басшысы, яғни уорованс, әрбір тәуелді елді мекенге "кіші патша" тағайындады. Саяси өзгерістермен бірге әлеуметтік құрылым мен діни дамуда да өзгерістер болды, бұл иерархияны биік деңгейге көтерді. XVI ғасырдың соңына қарай Потомак өзенінің солтүстік жағалауындағы әр уорованс бір ғана жоғары басшыға бағынды: Пискатауидің Таяк деп аталатын билеушісіне.
While Indigenous peoples inhabited areas along the waterways of Maryland for thousands of years, the historic Piscataway coalesced as a tribe comprising numerous settlements sometime in the fourteenth or fifteenth century. The women were developed agriculturalists, growing varieties of maize, beans and squash that supported population and a hierarchical society. The men also hunted and fished. A hierarchy of places and rulers emerged: hamlets without hereditary rulers paid tribute to a nearby village. Its chief, or werowance, appointed a "lesser king" to each dependent settlement. With political change came changes in social structure and religious development that exalted the hierarchy. By the end of the sixteenth century, each werowance on the north bank of the Potomac was subject to a single paramount chief: the ruler of the Piscataway, known as the Tayac.
Ағылшын отарлауы
1608 жылы ағылшын саяхатшысы капитан Джон Смит алғаш рет Потомак өзенінің жоғарғы ағысына сапар жасады. Ағылшыздар қазіргі Мэриленд штабын жайлауды бастағанда, таяк тайпасы жаңа келгендермен одақтасты. Ол ағылшыздарға бұрынғы үнді қонысын сыйлады, олар оны өз монархтарының құрметіне Сент-Мэри қаласы деп атады. Таяк тайпасы жаңа отарлау бекетін солтүстіктен келетін сусквеханноктардың шабуылына қарсы қорғаныс қатарында пайдалануды жоспарлады. 1634 жылы Таяк Читимачен немесе Киттамакунд иезуит миссионері Эндрю Уайттың басшылығымен христиан дініне кірді. Оның жас қызы Мэри де христиан дініне көшіп, христиан есімін алғаннан кейін Мэриленд колонисі Джайлс Брентке үйленді. Көп ұзамай тайпа ағылшын діни соғыстарының ортасында қалды. Вирджиниялық протестант саудагері Уильям Клейборн мен оның серігі капитан Ингаллс Мэрилендке шапқындап, Сент-Мэри қаласын және Кент аралындағы қарсылас сауда бекетін қиратты. Сонымен қатар, Калверт үкіметі мен Киттамакунд таяу уақытта қайтыс болды. Тайпа да, Мэрилендтің қарсыластың үкіметтері де Бренттің Пискатауай жерлеріне қойған талабын мойындамағандықтан, олар Потомак өзенін кесіп өтіп, Аквиа Крикке сауда бекетін құрып, Вирджинияда қоныстанды. Ағылшындармен одақтас болудың және қорғаныс шебі болудың пайдасы ұзаққа соқпады. Мэриленд колониясы бастапқыда күшті болмағандықтан, елеулі қауіп тудыра алмады. Бірақ Сенека тайпасы оңтүстікке қарай шабуылдауларын тоқтатпады. Сонымен қатар, ағылшыздар өздерінің діни дауларын шешіп, өздерінің діни келіспеушіліктерін шешкеннен кейін, олар жер мен ресурстар үшін пискатауайларға қарсы шықты. Бұған қоса, кейбір пискатауайлар Потомак өзенінің арғы жағына қоныстанды және маттапони тайпасы ретінде танылды. Олар ағылшын-поухатан соғыстарына қатысты. 1668 жылғы келісім бойынша, батыс жағалаудағы алгонкиан тайпалары екі резервацияда тұруға келісті: біреуі Викомико өзенінде, екіншісі Пискатауай отанының бір бөлігін құрайтын қоныстарда. Алайда, Вирджиния колониясынан қайтып келген сусквеханноктар Мэрилендте бекініс салғандықтан, резервациялар құрылмады және олар ағылшын отарлаушыларына қарсы соғыс Бекон көтерілісіне ұласты. Орта плантация келісімінен кейінгі тыныштық ұзаққа соқпады. Алгонкиан тайпаларының босқындары, соның ішінде Вирджинияда өздерінің кішкентай резервациясы бар маттапони тайпасы, 1690 жылы Зекия батпағына шегінген пискатауайлармен бірікті. 1697 жылы көптеген пискатауайлар Потомак өзенін кесіп, қазіргі Вирджиния штатының Фаукьер округіне жақын жерде орналасқан жаңа қонысқа көшіп, Plains қаласының жанында лагерь құрды. Бұл Вирджиния отарлаушыларын алаңдатты, олар пискатауайларды Мэрилендке қайтаруға тырысты. Ақыры, 1699 жылы тайпа өз еркімен Потомак өзеніндегі Коной аралына, Мэриленд штатындағы Пойнт-оф-Роксқа көшіп барды. Олар 1722 жылдан кейін ғана осы жерде қоныстанды. XVIII ғасырда пискатауайлардың бір бөлігі, сондай-ақ ленапе және басқа да қашқан алгонкиан тайпалары еуропалық қоныстанушылардан құтылу үшін Сускеханна өзеніне солтүстік-батысқа қарай көшті. Олар бұрынғы жаулары болған күшті хауденосауни тайпасынан және Конрад Вайзер сияқты неміс христиандарынан қорғаныс іздеді. Оларға Коннестога қаласына жақын Коной-Крик және Пенсильванияның Нортумберленд округіндегі Шамокин сияқты қоныстар құруға рұқсат берілді. Алайда, Америка Тәуелсіздік соғысына қарай Пенсильвания колониясы да қауіпсіз болмай шықты, өйткені тускарора және онида тайпалары американдықтардың жағында болса, басқа ирокез тайпалары британдықтардың жағында болды. 1778 жылы американдық полковник Томас Хартли және 1779-1780 жылдардағы Салливан экспедициясы үнді тайпаларының қалаларын қиратты. Кейбір коной тайпалары Ұлы Үндістан соғысы жолы, Ұлы Шамокин жолы, Шешекин жолы және басқа да жолдармен солтүстікке қарай көшіп, ақыры Жаңа Францияға қоныстанды. Бүгінде олардың ұрпақтары Канаданың Онтарио провинциясындағы Гранд-Ривер алғашқы ұлтының алты тайпасымен бірге тұрады. Басқалары, тускарора тайпасымен (ирокез тіліне қарамастан) немесе окканечи тайпасымен (сиуан тіліне қарамастан) Солтүстік Каролина колониясына көшіп, меррин немесе памунки тайпаларымен біріккен болуы мүмкін.
The English explorer Captain John Smith first visited the upper Potomac River in 1608. When the English began to colonize what is now Maryland, the Tayac made allies of the newcomers. He granted the English a former Indian settlement, which they renamed St. Mary's City, after their own monarch. The Tayac intended the new colonial outpost to serve as a buffer against Susquehannock incursions from the north. In 1634 Tayac Chitimachen or Kittamaquund converted to Christianity under the guidance of Jesuit Rev. Andrew White. His young daughter Mary, who also had converted and taken a Christian name, married the colonist Giles Brent of Maryland. Soon, the tribe was caught in English religious wars, as the Virginia Protestant trader William Claiborne and his ally Captain Ingalls, invaded Maryland and destroyed St. Mary's City as well as the rival trading post at Kent Island. Moreover, both Gov. Calvert and Kittamaquund soon died. Since neither the tribe nor the rival Maryland governments recognized Brent's claim to Piscataway lands, the couple crossed the Potomac to establish a trading post and live at Aquia Creek, Virginia. Any benefits to having the English as allies and buffers proved short lived. The Maryland Colony was initially too weak to pose a significant threat. But the Seneca continued to occasionally invade southward. Moreover, as the English persisted and eventually developed a more successful colony after resolving their own religious disputes, they turned against the Piscataway, competing for land and resources. Furthermore, some Piscataway had settled across the Potomac river, and became known as the Mattaponi. They became embroiled in the Anglo Powhatan Wars. By a 1668 treaty, western shore Algonquians agreed to be confined to two reservations: one on the Wicomico River; the other, on those settlements that comprised a portion of the Piscataway homeland. However, those reservations had not been laid out when Susquehannocks retreating from the Virginia Colony established a fort in Maryland, and the war they had been waging against English colonists flared into Bacon's Rebellion. The respite from the Treaty of Middle Plantation proved brief. Refugees from dispossessed Algonquian nations, including the Mattaponi (who had their own small reservation in Virginia), joined with the Piscataway, who by 1690 had retreated into Zekiah Swamp. In 1697, many Piscataway relocated across the Potomac and camped near what is now Plains, Virginia in Fauquier County. This alarmed Virginia settlers, who tried to persuade the Piscataway to return to Maryland. Finally in 1699, the tribe moved on its own accord to what is now called Conoy Island in the Potomac River near Point of Rocks, Maryland. They settled there until after 1722. In the eighteenth century, some Piscataway, as well as Lenape and other fleeing Algonquian groups, migrated northwest toward the Susquehanna River seeking relief from the European settlers. Then known as the "Conoy", they sought the protection of the powerful Haudenosaunee, their former enemies, as well as German Christians including Conrad Weiser. They were allowed to establish settlements, including at Conoy Creek near Conestoga Town in Lancaster County, Pennsylvania and Shamokin in Northumberland County, Pennsylvania. However, by the American Revolutionary War, the Pennsylvania Colony also proved unsafe, for while the Tuscarora and Oneida sided with the Americans, other Iroquois tribes sided with the British. American Colonel Thomas Hartley in 1778 and Sullivan's Expedition in 1779 1780 devastated Native American towns. Some Conoy continued to migrate north, along the Great Indian Warpath, Great Shamokin Path, Sheshequin Path and other trails, finally settling in New France. Today, their descendants live with the Six Nations of the Grand River First Nation, in Ontario, Canada. Others may have moved south toward North Carolina Colony with the Tuscarora (despite their Iroquoian language) or Occaneechi (despite their Siouian language), and possibly merged with the Meherrin or Pamunkey.
Қазіргі күн
Кейбір тарихшылар мен археологтардың айтуынша, Пискатауи отбасыларының шағын тобы өз отанында өмір сүруді жалғастырды. Тәуелсіз, егеменді мемлекет ретінде құлатылғанмен, Пискатауи тайпасы аман қалды және ауылдық шаруашылыққа көшті. Сол кезде олар "бос түсті адамдар" деп жіктеліп, уақыт өте келе басқа этностық топтардың мүшелерімен некелесіп, оларды кейбір Пискатауи дәстүрлеріне сіңірді. XIX ғасырдың соңында археологтар, журналистер және антропологтар ескі Пискатауи басшыларымен байланысты тайпалардан таратылғанын мәлімдеген бірнеше Пискатауи өкілдерімен сұхбаттасты. Басқа институттардан өзгеше, Католик шіркеуі өзінің шіркеулік тізімдерінде негізгі отбасылар тобын үндістер деп тануын жалғастырды. Антропологтар мен әлеуметтанушылар оларды "Wesorts" деп аталатын үш нәсілдік қауымдастық ретінде жіктеді. Филипп Шеридан Проктор, кейін Түркия Таяк деп танылды, 1895 жылы Мэриленд штатының Чарльз округінде дүниеге келді. Проктор "таяк" атағын қайта жаңғыртты, ол отбасылық дәстүр бойынша беріліп келе жатқан мұрагерлік лауазым екенін айтты. Түркия Таяк Атлантиканың орталық және оңтүстік-шығыс аймақтарында американдық үнді мәдениетін жаңғыртуға зор үлес қосты. ХХ ғасырдың басында азаматтардың саны аурулар мен Мэриленд колониясының XVIII ғасырдағы резервацияларды таратуы салдарынан күрт азайғандықтан, азаматтардың азабы өзін Пискатауи үндістері деп таныстырды. Сонымен қатар, XVIII және XIX ғасырларда басым болған нәсілдік көзқарастар ХХ ғасырдың Джим Кроу саясатына айналды – ол екіұшты қоғамға негізделген. 20-ғасырдың басында Уолтер Плеккер және басқалардың жалған ғылымымен "бір тамшы ережесін" күшіне енгізетін заңдар пайда болды. Осылайша, африкалық тегі бар кез келген адам, өзін қалай таныстырса да, "негр", "мулат" немесе "қара" деп жіктелетін. Пискатауи тайпасы тіпті XIX ғасырдағы мемлекеттік және федералдық санақтарда "бос түсті адамдар", "бос негрлер" немесе "мулаттар" ретінде қайта жіктелді. Плеккердің лоббилеуінің нәтижесінде 20-ғасырдың ортасына дейін мулаттар санаты жойылды. Бұл тайпалық емес ету көп нәсілдік адамдар үшін американдық үнділердің келісім-шарт құқықтарын жоюды жеңілдетті, тіпті католик, баптист немесе басқа шіркеулік жазбалар мен этнографиялық есептер Пискатауи жеке тұлғалары мен отбасыларын үндістер деп тануын жалғастырды.
According to some historians and archaeologists, a small group of Piscataway families continued to live in their homeland. Though destroyed as an independent, sovereign polity, the Piscataway survived, and resettled into rural farm life. In those times, they were classified as free people of color, over time marrying members of other ethnic groups, but incorporating them into some Piscataway traditions. In the late nineteenth century, archaeologists, journalists, and anthropologists interviewed a number of Piscataway who claimed descent from tribes associated with the old Piscataway chiefdom. Unlike other institutions, the Catholic Church continued to identify a core group of families as Indian in its parish records. Anthropologists and sociologists classified many as a tri racial folk community, who were commonly called "Wesorts". Phillip Sheridan Proctor, later known as Turkey Tayac, was born in 1895 in Charles County, Maryland. Proctor revived the use of the title, tayac, a hereditary office he claimed had been handed down through his family. Turkey Tayac was instrumental in the revival of American Indian cultures in the Mid Atlantic and Southeast. By the early twentieth century, few families identified themselves as Piscataway Indians, with dramatic decreases in population due to disease, as well as the Maryland Colony's dissolution of reservations in the eighteenth century. Furthermore, the prevailing racial attitudes during the eighteenth and nineteenth centuries, became Jim Crow policies of the twentieth century—based on a binary society. With the early 20th century pseudoscience of Walter Plecker and others came laws enforcing the "one drop rule". Thus, anyone with a discernible amount of African ancestry was commonly classified as "negro", "mulatto", or "black", regardless of their self identification. The Piscataway were reclassified as "free people of color", "Free Negro" or "mulatto" on state and federal census records even in the nineteenth century, and under Plecker's lobbying, the mulatto category was eliminated by the mid 20th century. This detribalization made standing American Indian treaty rights that much easier to abrogate for multi racial people, even though Catholic, Baptist or other parish records and ethnographic reports continued to identify Piscataway individuals and families as Indians.
Пискатау қайта жаңғыру
Түркия Таяч басшысы – 20-шы ғасырдың басында және ортасындағы мәдени жаңғыру қозғалысының көрнекті тұлғасы. Ол Пискатауи тайпасына ғана емес, Солтүстік Каролинаның Лумби, Нантикок және Вирджиния мен Мэриленд штаттарының Поухатан сияқты басқа да оңтүстік-шығыс америкалық үнді қауымдастықтарына да әсер етті. Түкі Таяч үш сыныптық білім алғаннан кейін мәдени жаңғыру және өзін-өзі анықтау процесін бастады. АҚШ-тың Үндістерді қайта ұйымдастыру заңы бойынша, адамдар өз тегін дәлелдеу үшін қандық туыстылығын көрсетуге міндетті болған дәуірде, ол американдық үндістердің өздерін-өздері анықтауын таңдауға негізделген қозғалысты қадағалады. Бүгінде Пискатауи үнді халқы Чесапик өңірінде қайтадан көзге түсіп келе жатқан түпкілікті халық. Пискатауи үнді тайпасы қайта өркендеуді басынан өткеруде. Пискатауи үнді ұлтының мүшелері Мэриленд штатында өзін-өзі американдық үндістер деп таныған 25 000 адамның қатарында.
Chief Turkey Tayac was a prominent figure in the early and mid twentieth century cultural revitalization movements. He influenced the Piscataway, but also other remnant southeastern American Indian communities, such as the Lumbee of North Carolina, and the Nanticoke, and Powhatan of Virginia and Maryland. With a third grade formal education, Chief Turkey Tayac began the process of cultural revitalization and self determination. He emphasized a movement based on American Indians choosing self identification, during an era when the United States Indian Reorganization Act required individuals to prove blood quantum to claim their ancestry. Today, the Piscataway Indian Nation is an emergent Indigenous presence in its Chesapeake homeland. The Piscataway Indian tribal nation is enjoying a renaissance. The Piscataway Indian Nation members are among the 25,000 self identified Native Americans in Maryland.