Кіріспе

Австралия конституциялық құқығының ісі, "Инкорпорация ісі"

Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты мен Ұлттық Достастық арасындағы "Инкорпорация ісі" 1990 жылғы 8 ақпанда Австралияның Жоғарғы сотында Ұлттық Конституцияның 51-бабының (xx) тармағындағы корпорациялардың өкілеттігіне қатысты қабылданған шешім болды. Жаңа Оңтүстік Уэльс, Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия штаттары 1989 жылғы Корпорациялар заңының (Cth) белгілі бір ережелерінің заңдылығын анықтау үшін сотқа жүгінді.

Австралиядағы корпорация құқығы

Австралиядағы корпоративтік құқық тарихи түрде ағылшын құқығының дамуын шағылыстырды және көбінесе әр жеке штаттың заң шығарушы органының қызығушылығында болды. Осылайша, ағылшын құқығына сүйенуге қарамастан, әр штаттың корпоративтік заңнамасы арасында маңызды айырмашылықтар пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін осы заңнамалық айырмашылықтар ұлттық деңгейде жұмыс істейтін компаниялар үшін қажетсіз шығындар туғызатыны анық болды. Сондықтан штаттар мен Ұлттық Достастық 1962 жылға дейін әр юрисдикцияда қабылданған бірыңғай ұлттық компаниялар заңнамасын жасау үшін бірлесіп жұмыс істеді. Бұл схеманың қиындығы заңнаманы өзгертуде біртектілік болмауында еді, және үкімет пен саясаттың өзгеруімен әр штаттың заңнамасы қайтадан бөлек жолмен дамыды. Бірінші жүйенің кемшіліктерін жою мақсатында 1978 жылы екінші кооперативтік схемаға келісім жасалды және 1982 жылы іске асырылды. Барлық заңдар мен түзетулер Министрлер кеңесімен келісіліп, әр юрисдикцияда автоматты түрде қолданылатын болды. Бұл екінші схема Ұлттық компаниялар және бағалы қағаздар комиссиясының құрылуына әкелді, ол қазіргі Австралияның Бағалы қағаздар және инвестициялар комиссиясының алдағысы болды. 1982 жылғы схема алғашқы схемадан жақсы болғанымен, ол да маңызды қиындықтарды тудырды, себебі ҰҚБК әкімшілік функцияларды штаттық комиссияларға жүктеді, бірақ сатып алулар мен саясатты бақылауда қалды. Бұл қаржыландыру қиындықтарына және тиімсіз корпоративтік реттеуге әкелді. Осылайша, Ұлттық Достастық Австралиядағы корпоративтік құқыққа толық жауапкершілікті алуға тырысты.

1989 жылғы корпорациялар туралы заң

Негізінен Конституцияның 51(xx) тармағына сүйене отырып, Ұлттық Достастық 1989 жылғы Корпорациялар заңын қабылдады. Заңнаманың конституциялық заңдылығына қатысты алаңдаушылық туғызғандықтан, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Оңтүстік Австралия және Батыс Австралия штаттары компанияларды тіркеу және құруға байланысты заңнаманың жарамдылығын анықтау туралы өтініш білдірді.

Көпшілік

Сот өз шешімінде 6:1 есебімен бөлінді. Көпшілік (Мейсон CJ, Бреннан, Доусон, Тоухи, Годрон және McHugh судьялар) бірлескен шешім жазып, олар Хаддарт, Паркер ісіндегі корпорациялардың билігі сауда-саттықты бастаған компанияларға қатысты заңдар шығарумен ғана шектеледі және оны компанияларды құруға арналған заңдарды қолдау үшін түсіндіруге болмайды деген пікірді растады. Көпшілік екі маңызды аргументке сүйенді. Біріншісі – "құрылған" деген сөздің болуы, олардың пікірінше, аталған тармақты бұрыннан құрылған компанияларға ғана қатысты етеді. Екінші аргумент Конституциялық конвенттегі пікір алмасулар мен жазбалардағы мәліметтерге негізделді. Конституцияның бірнеше нұсқалары осы тармақтың құрылған компанияларға қолданылуын нақты көрсетеді. Бұған қоса, мемлекетке компания құруға қатысты заң шығару құқығын беру мәселесі көтеріліп, Сэр Сэмюэл Гриффиттен келесі жауап алынды:

Азшылық

Дине Дж. Конституцияның өзіндегі сөздер ғана шешімді, Конституциялық конвенцияға қатысушылардың пікірлері емес, басты екенін күшпен дәлелдеді. Соттың көпшілігіне қарсы шығып, Дине Дж. 51-баптың мәтінін осылай түсіндіруге болады деп санайды: Ол Коммерциялық және қаржы корпорацияларын біріктіруге мемлекетке жалпы өкілеттік береді.

Салдарлар

Бұл шешім 1989 жылғы Корпорациялар заңының мақсатын күштен шығарып жіберді. Бірақ, бұл олардың жіберуге дайын болмаған нәрсе болғандықтан, Ұлттық үкімет мемлекеттермен келіссөздер арқылы қажетті билікті алуға тырысты. Бұл процестің нәтижесінде әрбір штат уақыт өте келе өзгертілген бірдей тіркеу заңдарын қабылдауға және ASIC-тің әкімшілік бақылауын қабылдауға келісті. Ұлттық жүйенің мақсатына толыққанды қол жеткізу үшін Ұлттық үкімет пен штаттар юрисдикцияны өзара беру туралы келісімге келді, оған сәйкес Федералды сот компания құқығы мәселелерін қарау үшін штаттық юрисдикциямен жабдықталды. Бұл жүйе бірнеше жыл бойы тиімді жұмыс істегенімен, ақырында Re Wakim; Ex parte McNally, Bond v The Queen және R v Hughes, (2000) 171 ALR 155 істері бойынша Жоғарғы сот оны құлатып жіберді. Бұл шешімдер 2001 жылы ұлттық корпоративтік құқық жүйесін одан әрі реформалауға әкелді.