Кіріспе
Шығыс Сараево – Босния және Герцеговинадағы Серб Республикасының қаласы. Ол соғысқа дейінгі Сараевоның оңтүстігінде орналасқан, қазір Серб Республикасы құрамына кіретін бірнеше қала маңындағы аудандардан және жаңадан салынған аудандардан тұрады. 1450 км² аумағы бар Шығыс Сараево – Балқандағы ең үлкен әкімшілік аймақтардың бірі. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 61 516 адамды құрайды. Шығыс Сараево – Серб Республикасының аумағы бойынша ең үлкен қаласы, ал халқының саны бойынша бесінші орында. Бұл бірнеше муниципалитеттерді қамтитын Республиканың жалғыз қаласы: Источна Илиджа, Источна Ново Сараево, Пале, Источна Стари Град, Соколац және Трново. Ол Сараево қаласынан және Сараево кантонынан бірліктер арасындағы шекара сызығы (IEBL) арқылы бөлінеді. Шығыс Сараево қалалық әкімшілігі Источна Ново Сараево муниципалитетінде, Стефана Неманье көшесінде орналасқан.
Istočno Sarajevo is a city in Republika Srpska, Bosnia and Herzegovina. It consists of a few suburban areas located south of pre war Sarajevo which are now included in the Republika Srpska entity, and newly built areas. With an area of 1450 km2, Istočno Sarajevo is one of the largest administrative areas in the Balkans. As of 2013, it has a population of 61,516 inhabitants. Istočno Sarajevo is the largest city in Republika Srpska in terms of area, while it is in fifth place in terms of population. It is the only city of the entity that includes several municipalities: Istočna Ilidža, Istočno Novo Sarajevo, Pale, Istočni Stari Grad, Sokolac and Trnovo. It is separated from Sarajevo and Canton Sarajevo by the Inter Entity Boundary Line (IEBL). The City Administration of East Sarajevo is located in the municipality of Istočno Novo Sarajevo, in Stefana Nemanje Street.
Тарих
Босния соғысының басында, 1992 жылдың соңында, 1990 жылғы көппартиялық сайлауда сайланған Ново-Сараевоның соғысқа дейінгі муниципалитетінің мүшелері муниципалитеттік жиналыстан шығып, Лукавица жергілікті қауымдастығының ғимаратында Серб Республикасы Президенттігінің комиссары Драган Джоканович басқарған жеке кеңес (Српско Ново Сараево) құрды. Соғыс кезінде Серб Республикасы армиясының бақылауында болған қаланың бөлігі ретінде танылған Серб Сараевосы (Српско Сарајево, "Серб Сараевосы"), Серб Республикасының ресми астанасы деп есептелді. 2004 жылы Босния және Герцеговина Конституциялық соты қалалардың атаулары жөніндегі шешім қабылдады, ол "Srpski" префиксін пайдалануға тыйым салды, содан кейін қала Источно Сараево (Шығыс Сараево) деп қайта аталды. 2014 жылдың 27 маусымында Лукавицада Гаврило Принципке ескерткіш ашылды. Қалалық саябаққа (градски парк) да Принциптің есімі берілді.
География
Шығыс Сараево Сараево алқабының оңтүстік-батыс бөлігінде, Динар Альптарының ортасында орналасқан. Қаланың төңірегін тығыз орманды төбелер мен бес ірі тау қоршап тұр. Айналасындағы ең биік шыңдар – Трескавица, содан кейін Беляшница, Жахорина, Требевич, ал Игман ең төменгісі. Соңғы төрт тау Сараевоның Олимпиада таулары деп белгілі (1984 жылғы Сараево қысқы Олимпиада ойындарына да қараңыз). Железница өзені – қаланың маңызды географиялық ерекшеліктерінің бірі. Ол қаланың оңтүстігінен басталып, Трново, Киево, Крупак және Войковичи аудандары арқылы Шығыс Сараеводан өтіп, Сараевоның батыс бөлігіне құяды, онда ол Босна өзенімен қосылады.
Климат
Шығыс Сараевоның климаты қоңыржай континенттік, солтүстіктегі Орталық Еуропа және оңтүстіктегі Жерорта теңізінің климат аймақтары арасында орналасқан. Жылдық орташа температура 9,5 °C, ал қаңтар айы (орташа 1,3 °C) жылдың ең суық айы, шілде (орташа 19,1 °C) – ең жылы айы. Ең жоғары тіркелген температура 1946 жылғы 19 тамызда 40,0 °C, ал ең төменгі тіркелген температура 1942 жылғы 25 қаңтарда -26,4 °C болды. Шығыс Сараевоның орташа есебімен жылына 68 жазғы күн (температура 30,0 °C және одан жоғары) болады. Қала көбінесе қоңыржай бұлтты аспанмен сипатталады, орташа жылдық бұлт жабындысы 59%. Ең бұлтты ай – желтоқсан (орташа бұлт жабындысы 75%), ал ең ашық ай – тамыз (37%). Жауын-шашын жыл бойына біркелкі түрде орташа мөлшерде жауады, орташа есеппен 170 күн жаңбыр болады. Аймақтағы қолайлы климат жағдайлары қысқы спорт түрлерінің дамуына мүмкіндік берді, мысалы, 1984 жылы Сараевода өткен Қысқы Олимпиада ойындары.
Демография
2013 жылғы халық санауының нәтижесі бойынша Источно Сараево қаласының халқы 61 516 адамды құрайды.
Туризм
Жахорина тауы – Динар жүйесінің ең биік тауларының бірі. Оның ұзындығы 30 шақырымды құрайтын тау тізбегі, бірнеше шыңдары бар. Олардың ең биігі – Огорьелица шыңы, теңіз деңгейінен 1916 метр биіктікте орналасқан. Сараево қаласынан 28 шақырым, Баня-Лукадан 200 шақырым, Белградтан 320 шақырым, ал Загребтен 350 шақырым қашықтықта жатыр. Жахорина тау-шаңғы курорты Жахорина тауының еңістерінде орналасқан.
Спорт
Жергілікті футбол клубтары – Серб Республикасы Бірінші лигасына қатысатын "Славия" және Серб Республикасы Екінші лигасына қатысатын "Фамос". "Славия" баскетбол клубы – Босния және Герцеговина Ұлттық чемпионатында өнер көрсететін Шығыс Сараево қаласынан шыққан баскетбол клубы. Бұл қала сонымен қатар Босния және Герцеговинаның ірі волейбол орталығы болып табылады. "OK Student Pale" ерлер клубы және "OK Jahorina Pale" әйелдер клубы жақсы нәтижелермен Босния және Герцеговинаның жоғары лигасы (Premijer Liga) үшін күреседі, ал "OK Mokro Mokro" (Pale) және "OK Slavija" екінші лигада (Серб Республикасы Бірінші лигасы) бақ сынасады. 2019 жылғы Еуропалық жастар қысқы олимпиадалық фестивалі 9-16 ақпан аралығында Босния және Герцеговинаның Сараево және Источно Сараево қалаларында өткізілді.
The 2019 European Youth Olympic Winter Festival was held in Sarajevo & Istočno Sarajevo, Bosnia and Herzegovina from 9 to 16 February.