Кіріспе

Сват өзені (,) – Пәкістанның Хайбер-Пактунхва провинциясының солтүстік аймағындағы жылдық өзен. Өзеннің бастауы Һинд Куш тауларының биік мұздық аңғарларында, содан кейін Калам аңғарына ағып, кеңірек Сват аңғарының бағанын құрайды.

Атауы

Сват сөзі санскрит тілінен шыққан атау, ол "айқын көк су" дегенді білдіруі мүмкін. Тағы бір теория бойынша, Сват сөзі де санскрит тіліндегі швета сөзінен туындаған, ол да Сват өзенінің таза суын сипаттау үшін қолданылған. Ежелгі гректер бұл өзенді Соаст деп білген.

Курс

Суат өзенінің бастауы Хиндукуш тауларында, онда жыл бойы мұздық суларымен толығады. Сват Кохистанның жоғары жатқан аңғарларынан, өзен Каламда Ушо және Габрал өзендерінің (кейде Утрар өзені деп те аталады) қосылған жерінен басталады. Бұл қосылған жерден Сват өзені Калам аңғарының тар шатқалдары арқылы Мадиан қаласына дейін ағып өтеді. Содан кейін, өзен төменгі Сват аңғарының жазықтары арқылы ақырын ағып, Чакдараға жетеді. Сват аңғарының ең оңтүстік бөлігінде өзен тарам-тарамық шатқалға кіріп, Пешавар аңғарына құя бермес бұрын Калангиде Панжкора өзенімен бірігеді. Соңында, ол Шарсаданың жанындағы Кабул өзеніне құйылады.

Босату

Мундадағы орташа су ағыны секундына бір рет.

Экономикалық әсері

Сват өзені аңғар экономикасында маңызды рөл атқарады. Сват және Малаканд аңғарының төменгі ағысы 1903 жылы британдықтар салған Амандара бас құрылыстарымен реттелген бірнеше каналдар арқылы суға иегіліп отырады. Сват каналы 1914 жылы аяқталған Бентон туннелі арқылы Малаканд асуынан өтеді. Даргайдан төмен, 1921 жылы британдықтар салған Мунда бас құрылыстары Пешавар аңғарындағы Чарсада, Суаби және Мардан аудандарындағы көптеген кіші каналдарды қамтамасыз ететін каналдарды сумен жабдықтайды. Өзен сондай-ақ сіңіп кету арқылы жер асты суларын және бұлақтарды толықтырады.

Су энергиясы

Сват сулары Джаббан су электр стансасында (1938 жылы аяқталды) және Даргай су электр стансасында (1952 жылы аяқталды) электр энергиясын өндіруге пайдаланылады. Сват өзенінің Пешавар аңғарына құяр алдындағы төменгі ағысында Мохманд бөгеті салынып жатыр, оның орнатылған қуаты 740 МВт. Өзен бойында Асрит Кедам ГЭС, Габрал ГЭС және Матильтан ГЭС құрылысын жүргізу жоспарлануда.