Кіріспе

Михаил Абрамович Трилиссер (Ме́ер Абра́мович Трили́ссер; шын аты Мейер Абрамович Трилиссер) (1 сәуір 1883 – 2 ақпан 1940), сондай-ақ Москвин (Москви́н) псевдонімімен де белгілі, Чеканың Сыртқы істер бөлімінің, яғни Мемлекеттік саяси басқармасы немесе ГПУ, содан кейін Ресей Кеңес Федеративтік Социалистік Республикасының ОГПУ басшысы болды. Кейін ол НКВД-да құпия бюро бастығы және Коминтерннің жетекшісі ретінде жұмыс істеді.

Өмірбаян

Трилссир 1883 жылдың 1 сәуірінде Астрахан қаласында Мейер Абрамович Трилиссер болып дүниеге келді. Оның әкесі аяқкиім жасаушы болған.

Революцияға дейінгі кезең

1901 жылы Трилиссер Одессада Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясына қосылды және сол жылы революциялық қызметі үшін тұтқындалды. Трилиссер партия отырысында басшысы Генрих Ягоданы артынан сынағаны үшін, бұл тәртіп бұзушылық саналды, қызметтен босатылды. Трилиссер Георгий Чичеринмен байланыста болған болуы мүмкін. Парижде Чичерин мен Трилиссер Орталық Азияға жасаған Николай Рерихтің экспедицияларына Кеңес үкіметінен қаржы жәрдемі ұйымдастырған болуы мүмкін. 1930 жылы Сталин оны РСФСР Жұмысшы және шаруалар инспекциясына комиссардың орынбасары етіп ауыстырды және шетелдік коммунистік партияларға қаржы жәрдемі көрсеткен Халықаралық қатынастар бөлімінің (ХҚБ) басшысы болды. Трилиссер Михаил Александрович Москвин деген лақап атты қабылдады. Сталин бұл туралы сұрағанда, оның орынбасары Лазар Каганович «оның тегі НКВД қызметкерінің тегімен байланысты болғандықтан» деп түсіндірді. Трилиссер коммунистік қызметтің құпиясын сақтау үшін шифрлар жасады. Бұл Коминтерннің тазалау операциясы ретінде де сипатталады. 1940 жылдың 2 ақпанында өлім жазасына кесілді. 1983 жылы оның кейіпкері ағылшын актері Энтони Хиггинс ойнаған «Райли, шпиондардың шебері» сериалының соңғы эпизодтарында пайда болды.