Кіріспе
Хетті патшасы Курунта (тікше жазу: ) б.з.д. 13 ғасырдың басында өмір сүрген Хетті патшасы Муаталли II-нің кіші ұлы және Тюдалия IV-тің туысы болды. Осылайша Курунта Хетті ханзадасы және Тархунтаса мемлекетінің патшасы еді. Ол Хетті патшасы Туталия IV билік еткен кезде Хетті астанасын қысқа мерзімге басып алып, өзін ұлы патша деп жариялаған болуы мүмкін деген пікір бар.
Kurunta (Cuneiform: ) was younger son of the early 13th century BC Hittite king Muwatalli II and cousin of Tudhaliya IV. Kurunta was thereby a Hittite prince and king of Tarhuntassa country. It has been suggested that he may have captured the Hittite capital for a very short time during the reign of the Hittite king Tuthaliya IV and declared himself a great king.
Атауы
Оның лувиялық аты Курунта хеттер пантеонындағы бас қудайылардың бірінің құрметіне берілген. Кейінгі хеттік княздарға тән болғандай, Курунтаның да хуриттік аты Ульми Тешшүп (кейде "Ульми Тешуп" деп те жазылады) болды. Құдайлар мен монархтардың есімдері "бас", "мүйіз" мағынасын беретін *ker прото-үнді-еуропалық түбірінен шыққан. Анатолиялық тармақта бұл түбір хеттік тілінде қара=соғыс және клинописьпен жазылған лувия тілінде zarwaniya ("мүйізге қатысты") сөздерін тудырған.
Өмір
Құрунта туралы ақпараттың көп бөлігі Хетті мемлекеті мен Тархунтаса патшалығы арасында жасалған екі келісімнен белгілі. Оның есімі сондай-ақ Тауалауа хаты деп аталатын құжатта, түрлі мөрлерде және жартасқа жазылған жазуларда да кездеседі. Осы құжаттарға сәйкес, Муаталли өзінің ұлы Құрунтаны жас кезінде ағасы Хаттусили III-ке тәрбиеге берді және Құрунта Хаттусилидің ұлдарымен бірге өсті. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, Құрунтаның ағасы Муршили III (Урхи Тесуп) таққа отырды. Муаталли билігіндегі маңызды оқиға, ол, мүмкін, Құрунтаның өміріне әсер еткен, – Хетті сарайын Оңтүстік-Орталық Анатолиядағы Тархунтасаға көшіруі. Бірақ бірнеше жылдан кейін Муршили III және оның ағасы Хаттусили III тақ үшін күреске түскенде, Құрунта Хаттусилиді қолдады. Хаттусили III таққа отырғаннан кейін, ол Құрунтаны Оңтүстік Анатолияның орталық бөлігіндегі Тархунтаса қаласы мен елінің вассал патшасы етіп тағайындады. Тархунтаса Құрунтаның әкесі Муаталли II билігінде Хеттінің әкімшілік орталығы болған, бірақ Муаталли қайтыс болғаннан кейін астана Хаттусаға қайта көшірілді. Ол бұл келісімде Ульми Тессуп деп аталды. Алайда, Тархунтасаның номиналды билігіндегі аумақтың көп бөлігі Аххиява қолдауымен әрекет ететін Лукка жауынгерлерінің қолына өтті. Құрунта Хаттусили билігінің барлық кезеңінде жоғалған аумақтарды қайта басып алумен өткізген сияқты. Хаттусадан табылған қола тақташада Тюдалия IV пен Құрунта арасындағы келісім жазылған. Келісім жасалған кезде Құрунта әлі де батысты қайтадан басып алып жатқаны анық болды, онда Парха қаласы (Памфилиядағы классикалық Перге) оның қолына түседі деп күтілді. Қазіргі заманғы ғылым үшін бұл келісім өте маңызды, өйткені ол Батыс Анатолия географиясы туралы көптеген дауларды шешуге көмектесті. Сонымен қатар, ол жақсы сақталған, сондықтан сирек және құнды жәдігер. Соңында, Құрунта өзінің феодымен қанағаттанбаған көрінеді және ол белгілі бір уақытта өзінің мөрлерінде және Коняның жанындағы Хатиптегі жартасқа жазылған жазуда «Ұлы патша» атауын қолдана бастады. Мөрлер Хаттусаның өзінен табылды, ал қола тақташа әдейі үлкен Оңтүстік Сфинкс қақпасының жанындағы тас төселген аумақтың астына көмілді, бұл екі ел арасындағы қарым-қатынастағы үзілісті көрсетеді. Жалпы болжам бойынша, Құрунта Тюдалиядан немесе оның мұрагері Арнуванда III-тен тақты тартып алды, бірақ оқиғалардың барысы туралы келісім жоқ. Мысалы, Құрунта Хеттінің Ұлы патшаларынан тәуелсіздік жариялаған және Тархунтаса осы тәуелсіздікті біраз уақыт сақтап алған деген болжам бар. Хаттусаның Оңтүстік акрополінің қабырғасындағы иероглифтік Лувия жазуы Тюдалия IV-тің ұлы Суппилулума II-нің Тархунтасаға шабуыл жасағанын айтады. Бұл кезде Тархунтасаны Ұлы патша Мурсилидің ұлы Хартапу есімді Ұлы патша билеген болуы мүмкін.
Ульми-Тессуп және Курунта
Ұлми Тессуп пен Курунта бір адам болған-болмағаны туралы ғалымдар арасында пікірталас болып тұр. Ұлми Тессуп шарты мен Курунта шартын салыстыру нәтижесінде кейбір ғалымдар олардың бір адам екеніне, ал басқалары әртүрлі екеніне қорытынды жасады. Мысалы, Тудалия мен Курунта арасындағы кейінгі шартта Хаттусилидің бұрынғы шартта Курунтаға патшайым Пудху Хепа таңдаған әйелге үйленуді талап еткені айтылады; Тудалия кейін бұл талапты кері қайтарды. Бұл талап Ұлми Тессуп шартында кездеспейді, әйтсе де шарттың басы жоқ.